Công nghệ 4.0: Cuộc cách mạng của sự hội tụ & tiết kiệm

(VLR) Cách đây không lâu TS. Phan Xuân Dũng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học công nghệ và Môi trường của Quốc hội tặng tôi cuốn sách mới nhất của ông có tựa đề “Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, cuộc cách mạng của sự hội tụ và tiết kiệm”. Cuốn sách này hiện đang thu hút sự quan tâm của công chúng, nhất là những người làm công nghệ, bởi đây lần đầu tiên tại Việt Nam có một ấn phẩm tóm lược những nét cơ bản nhất về làn sóng cách mạng công nghiệp (CMCN) lần thứ tư.

TS. Phan Xuân Dũng và tác giả

TS. Phan Xuân Dũng và tác giả

Cách tiếp cận từ chính sách

Nội dung cuốn sách giúp độc giả có cái nhìn tổng quan về các cuộc cách mạng khoa học trên thế giới từ trước đến nay. Trong đó, CMCN lần thứ 4 đang diễn ra là cuộc cách mạng khoa học và công nghệ sản xuất thông minh.

Hiện nay, khái niệm CMCN lần thứ 4 (gọi tắt là CMCN 4.0) không còn xa lạ, trên diễn đàn báo chí đã nói rất nhiều, Chính phủ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng rất quan tâm trong chỉ đạo, điều hành.

Khác với những cuộc CMCN trước đó, CMCN 4.0 là một cuộc cách mạng về chính sách nhiều hơn là một cuộc cách mạng về công nghệ. Đầu tiên phải là chấp nhận các mô hình kinh doanh mới, các công nghệ mới thay đổi ngành, gọi là X-Tech, như Fintech, EduTech, AgriTech, thường là sự sáng tạo mang tính phá hủy cái cũ. Nếu chấp nhận cái mới, nền công nghiệp mới sẽ xuất hiện; và cái nôi Việt Nam sẽ tạo ra các sản phẩm có thể xuất khẩu. Nhưng phải là sự chấp nhận sớm, sớm hơn người khác. Đi sau người khác, đi cùng người khác thì sẽ không có cơ hội thay đổi thứ hạng Việt Nam. Khi chấp nhận cái mới, chúng ta có thể mất một số thứ. Nhưng chúng ta không có quá nhiều thứ để mất, đó là cơ hội của chúng ta.

Trong quản trị quốc gia, cách tiếp cận chính sách theo kiểu truyền thống thường là quản được thì mở, quản đến đâu mở đến đó, không quản được thì đóng. Cách tiếp cận mới mà nhiều nước theo, gọi là cách tiếp cận Sandbox: Cái gì không biết quản thế nào thì không quản, cho tự phát triển, nhưng trong một không gian nhất định, trong một thời gian nhất định, để các vấn đề được bộc lộ một cách rõ ràng, mà thường là không nhiều như lúc đầu các nhà quản lý dự đoán. Sau đó mới hình thành chính sách, quy định quản lý. Đây là một trong những cách tiếp cận phù hợp với cuộc CMCN 4.0, phù hợp để đón nhận các mô hình kinh doanh mới, để đón nhận các sáng tạo đổi mới, các sáng tạo mang tính phá hủy cái cũ.

Và cuối cùng, khi một cuộc cách mạng công nghiệp xảy ra thì tương lai không nằm trên đường kéo dài của quá khứ. Các nước như Việt Nam chúng ta có cơ hội bứt phá nhưng phải là một tư duy mới, không truyền thống, không tuần tự. Cả quản lý nhà nước, cả doanh nghiệp, cần một sự đột phá trong tư duy, trong chính sách, trong cách tiếp cận.

CMCN 4.0 đến với cuộc sống đòi hỏi tầm tư duy mới, theo hướng thị trường, khuyến khích tự do, cởi mở, thúc đẩy tư duy, đề cao sáng tạo. Nếu áp dụng tư duy như thế này trong hoạch định chính sách thì bao nhiêu chuyện gây tranh cãi, gây phiền phức sẽ không còn gặp phải. Ví dụ: chuyện quản lý Grab ra sao, hay doanh nghiệp Việt Nam phải sang Singapore khởi nghiệp sẽ không còn nữa.

CMCN 4.0 và logistics

Chúng ta hiện có hàng ngàn quy định để quản lý mà không biết quản cái gì. Bộ Tư pháp cho biết, chỉ trong năm 2017 có tới 5.639 văn bản trái pháp luật, gây tốn kém thời gian, công sức của cơ quan nhà nước và ngân sách, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Chuyện này năm nào cũng xảy ra mà không được khắc phục. Vì sao lại có tình trạng đó?

Với những bộ luật sắp ban hành, nếu chúng ta vẫn ban hành cùng với các điều kiện kinh doanh, can thiệp thô bạo vào hoạt động doanh nghiệp, có thêm giấy phép con,... thì sẽ là tín hiệu đuổi doanh nghiệp đi ra xa khỏi Việt Nam để khởi nghiệp chứ không phải thu hút người tài về.

Hiện nay, Chính phủ đang quyết liệt cắt giảm giấy phép con để cải cách môi trường kinh doanh nhưng các Bộ, ngành chưa chuyển động. Hàng ngàn điều kiện kinh doanh được sinh sôi, nảy nở nhưng không biết quản cái gì trong khi chỉ gây khó cho doanh nghiệp. Nếu bỏ được tư duy này, cả nền kinh tế sẽ bừng nở, chưa cần nói đến CMCN 4.0.

Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới, chỉ số Năng lực cạnh tranh toàn cầu 4.0 (GCI 4.0) của Việt Nam năm 2018 còn rất thấp và giảm 4 bậc từ 74 xuống vị trí 77, trong đó có tới 7/12 trụ cột giảm điểm.

7 trụ cột của Việt Nam giảm điểm bao gồm: kỹ năng, thể chế (giảm từ 50,7 điểm xuống 49,5 điểm), cơ sở hạ tầng, hiệu quả thị trường hàng hóa, hiệu quả thị trường tài chính, năng lực đổi mới sáng tạo và mức độ năng động trong kinh doanh. Trong số đó, thể chế là giảm nhiều nhất 50,7 xuống 49,5 điểm. Kết quả này cho thấy các động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo để tiến kịp xu thế 4.0 của Việt Nam còn yếu và chưa hiệu quả. Trong đó, thủ tục hành chính vẫn là rào cản nặng nề, văn hóa doanh nhân giảm điểm, mức độ trao đổi và đa dạng hóa còn thấp, mức độ thương mại hóa hạn chế.

So sánh trong ASEAN, Việt Nam đứng sau hầu hết các nước, chỉ trên Lào và Campuchia. Năm 2018, cũng chỉ có Việt Nam, Lào, Campuchia giảm bậc, các nước ASEAN khác đều tăng bậc, trong đó, Philippines tăng 12 bậc. Như vậy, có thể nói Việt Nam đang tụt lại đằng sau các nước ASEAN về năng lực cạnh tranh 4.0.

Báo cáo “Chỉ số tự do kinh tế 2018” được Quỹ Heritage ở Washington (Mỹ) vừa công bố xếp hạng 180 nền kinh tế, trong đó 102 nền kinh tế đã cải thiện chỉ số tự do kinh tế, 75 nền kinh tế giảm chỉ số này và 3 nền kinh tế giữ nguyên chỉ số. Có 6 nền kinh tế được xếp hạng “tự do” (từ 80 điểm trở lên) và 90 nền kinh tế thuộc hạng “cơ bản tự do” (70 - 79,9 điểm) hoặc hạng “tự do vừa phải” (60 - 69,9 điểm).

Việt Nam xếp hạng 141/180 với 53,1 điểm, mức tổng điểm thấp hơn điểm bình quân khu vực và thế giới. Trong 43 nền kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam đứng hạng 35, thua Lào (53,6 điểm, hạng 34), Myanmar (53,9 điểm, hạng 33) và Campuchia (58,7, điểm hạng 22).

Báo cáo nhận xét tổng điểm của Việt Nam đã tăng 0,7 điểm so với năm trước nhờ nỗ lực cải cách chính sách thuế, tăng cường chính phủ liêm chính và gia tăng hiệu quả của bộ máy pháp luật. Ngược lại, Việt Nam vẫn còn thấp điểm về các chỉ số tự do thương mại, quyền tư hữu và tự do lao động.

Vừa qua Bộ GTVT tiếp tục trình Thủ tướng Dự thảo Nghị định mới về điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, với đề xuất tất cả xe dưới 9 chỗ kinh doanh là taxi. Đồng thời, đưa taxi điện tử (Grab...) như taxi truyền thống, chịu khung điều kiện như nhau, thay vì “xe taxi” và “taxi điện tử” như bản dự thảo trình bày hồi tháng 8. Xung quanh việc này hiện vẫn còn nhiều ý kiến khác về quy định taxi điện tử, xe hợp đồng điện tử với taxi truyền thống. Theo đó, ý kiến cho rằng tách bạch taxi điện tử và taxi truyền thống để phù hợp với cách mạng công nghiệp 4.0, cởi bỏ rào cản kinh doanh (cơ quan đề xuất như CIEM, VCCI, chuyên gia kinh tế...)

Chỉ riêng câu chuyện Grab cho thấy “cách tiếp cận Sandbox” trong môi trường CMCN 4.0 và thời đại của giá trị logistics còn cần rất nhiều nỗ lực.

Ngô Đức Hành

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Chính sách thuế đối với hàng hóa tạm nhập- tái xuất thực hiện dự án vay ODA

Ngày 15/06/2019 lúc 09:34

Máy móc xây dựng, máy ủi, tàu… của nhà thầu Nhật Bản tạm nhập khẩu- tái xuất để thực hiện dự án vay ODA tại Việt Nam không thuộc đối tượng miễn thuế nhập khẩu nên phải nộp thuế nhập khẩu khi tạm nhập khẩu, khi tái xuất được hoàn thuế nhập khẩu tương ứng trị giá sử dụng còn lại của hàng hóa khi tái xuất khẩu.

Sẽ có trung tâm logistics hàng không của Vietnam Airlines tại Cần Thơ?

Ngày 15/06/2019 lúc 09:13

Ngày 13/6/2019, tại buổi làm việc với UBND TP. Cần Thơ về dự án trung tâm logistics hàng không, đại diện của Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) cho biết, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là trung tâm sản xuất nông nghiệp lớn nhất nước với nhu cầu vận chuyên hàng hóa bằng đường hàng không rất lớn, đặc biệt là những hàng xuất khẩu có giá trị cao.

Thương nhân Trung Quốc ùn ùn tới vựa vải thiều lớn nhất Việt Nam

Ngày 15/06/2019 lúc 08:53

Bắc Giang đã thu hoạch trên 71.600 tấn vải thiều, với giá vải giao động 30.000 - 50.000 đồng, thậm chí loại đẹp trên 70.000 đồng/kg. Gần 400 thương nhân Trung Quốc đã có mặt tại vựa vải thiều lớn nhất Việt Nam để thu mua.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

27°

Mây rải rác

18/06

25° - 31°

Mưa giông

19/06

25° - 30°

Mưa giông

20/06

25° - 30°

Mưa giông

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 17/06/2019 06:57
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD15,888.1915,984.0916,255.83
EUR25,955.9226,034.0226,714.34
GBP29,234.4429,440.5229,702.45
JPY208.02210.12216.21
SGD16,859.3416,978.1917,163.54
THB732.62732.62763.18
USD23,265.0023,265.0023,385.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 16/06/2019 23:57
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1622016540
DO 0,001S-VVND/L1769018040
DO 0,05S-IIVND/L1739017730
E5 RON 92-IIVND/L2021020610
Xăng RON 95-IIIVND/L2121021630
Xăng RON 95-IVVND/L2136021780
Nguồn: Petrolimex