Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam:

Cần hoàn thiện nghiên cứu ở mức độ chi tiết

(VLR) Vừa qua, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) đã trình Chính phủ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Trong báo cáo, Bộ GTVT đưa ra phương án xây dựng đường sắt tốc độ cao 350km/h, tổng mức đầu tư khoảng 58 tỷ USD. Trong khi đó, Bộ Kế hoạch - Đầu tư (KHĐT) lại đưa ra phương án đầu tư Dự án đường sắt cao tốc chạy 200km/h, tổng mức đầu tư 26 tỷ USD. TS. Nguyễn Ngọc Long, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Cầu đường Việt Nam đã trao đổi về vấn đề này.

TS. Nguyễn Ngọc Long, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Cầu đường Việt Nam

TS. Nguyễn Ngọc Long, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Cầu đường Việt Nam

Thưa ông, sau khi Bộ GTVT trình Chính phủ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và Bộ KHĐT đưa ra phương án đầu tư dự án đường sắt cao tốc, dư luận thấy có sự chênh lệch khá lớn giữa báo cáo của hai Bộ. Ở góc độ chuyên môn, ông đánh giá như thế nào về việc này? Vì sao Bộ GTVT lại nghiên cứu phương án khác với Bộ KHĐT?

Tháng 4/2019, Bộ GTVT đã hoàn thành Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam gửi lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị liên quan. Trong Báo cáo đưa ra 03 kịch bản đầu tư gồm: (1) Nâng cấp tuyến đường sắt hiện tại; (2) Nâng cấp đường sắt hiện tại thành đường đôi khổ 1.435mm chạy chung tàu khách, tàu hàng với tốc độ tối đa 200km/h; (3) Đầu tư mới đường sắt tốc độ cao 350km/h đường đôi khổ 1.435mm cho tàu khách, đồng thời nâng cấp cải tạo đường sắt hiện tại (theo phương án 1).

Riêng đối với phương án 2, về thực chất cần hiểu là xây dựng mới đường sắt đôi khổ 1.435mm cho tàu khách và tàu hàng chạy chung, tốc độ 200km/h.

Trên cơ sở phân tích, so sánh ưu nhược điểm các kịch bản đầu tư (nhưng chưa bao gồm so sánh tổng mức đầu tư và hiệu quả kinh tế - xã hội, hiệu quả tài chính của từng phương án đầu tư), Bộ GTVT đề xuất phương án 3 với tổng mức đầu tư khoảng 58,7 tỷ USD, thời gian đầu tư từ 10 - 20 năm theo 03 phương án: 2020 - 2040; 2020 - 2035 và 2020 - 2030. Tổng mức đầu tư nêu trên chưa bao gồm tổng mức đầu tư của dự án nâng cấp cải tạo đường sắt hiện tại cho tàu khách địa phương và tàu hàng (phương án 1).

Bộ KHĐT nêu ý kiến đầu tư Dự án Đường sắt cao tốc 200km/h với tổng mức đầu tư 26 tỷ USD. Có thể hiểu là Bộ KHĐT đề xuất đầu tư theo phương án 2 nêu trên và đây là ý kiến khác biệt chính giữa hai Bộ GTVT và Bộ KHĐT. Còn vì sao phương án 2 lại có tổng mức đầu tư là 26 tỷ USD thì cả hai Bộ đều cần tiếp tục làm rõ vì ngay trong cả báo cáo tiền khả thi của Bộ GTVT cũng chưa có số liệu cụ thể về tổng mức đầu tư của phương án 2 đã nêu.

Theo ông, phương án của Bộ GTVT trình Thủ tướng Chính phủ có khả thi đối với điều kiện Việt Nam hiện nay?

Đánh giá tính khả thi của Dự án cần dựa trên nhiều điều kiện, trong đó có hai nội dung quan trọng: Hiệu quả kinh tế - xã hội và hiệu quả tài chính; Tham khảo một số đặc điểm chung của các quốc gia khi quyết định xây dựng và khai thác đường sắt cao tốc.

Về đánh giá hiệu quả tài chính: trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Bộ GTVT đưa ra kịch bản huy động không dưới 80% vốn Nhà nước, không quá 20% vốn tư nhân và chứng minh rằng khi đó Dự án khả thi về tài chính đối với khoản vốn tư nhân. Báo cáo chưa đánh giá hiệu quả tài chính đối với toàn bộ tổng mức đầu tư của Dự án và đây là vấn đề cốt lõi cần tiếp tục làm.

Nếu tính đủ kinh phí phục vụ bảo dưỡng, khai thác, phí bù lỗ và trả lãi hàng năm khi đưa công trình vào sử dụng thì sẽ rất khó chứng minh được Dự án đảm bảo hiệu quả về tài chính.

Cần lưu ý những khuyến cáo quốc tế đối với các nước đang phát triển là chỉ quyết định đầu tư các dự án (đặc biệt là các “siêu dự án”) khi chứng minh được nó đảm bảo hiệu quả tài chính.

Tham khảo kinh nghiệm và đặc điểm chung của một số quốc gia khi quyết định xây dựng đường sắt cao tốc, những Báo cáo của Bộ GTVT và Đường sắt Việt Nam (ĐSVN) khi nghiên cứu “Điều chỉnh chiến lược phát triển Giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến 2050” đã tổng kết một số đặc điểm chung của các quốc gia khi xây dựng đường sắt cao tốc là: Có nền công nghiệp tiên tiến, tự động hóa cao, công nghệ hiện đại; Có hệ thống đường sắt phát triển với khoảng 40% mạng lưới là đường sắt đôi, tỷ lệ điện khí hóa chiếm 50%; Đường sắt tốc độ cao được xây dựng mới hoàn toàn song hành với đường sắt hiện tại với chiều dài từng dự án thường khoảng 500 - 800km... (là khoảng cách có thể cạnh tranh được với vận tải hàng không).

Đối chiếu với những đặc điểm này thì có vẻ như năm 2020 chưa phải là thời điểm phù hợp để bắt đầu Dự án Đường sắt tốc độ cao ở Việt Nam. Mặt khác, dự án với chiều dài 1.559km từ Hà Nội đến TP. HCM cần được nghiên cứu để chia thành nhiều dự án có chiều dài ngắn hơn để đảm bảo hiệu quả.

Tháng 4/2019, Văn phòng Chính phủ có thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trình Định Dũng trong đó đặc biệt lưu ý việc “Xác định giai đoạn đầu tư” và “Cân nhắc nhu cầu vốn đầu tư cho các Dự án giao thông lớn... hoặc đề xuất đầu tư dự án sau năm 2030”.

Sau lần trình Quốc hội không được thông qua, gần 10 năm sau Dự án lại được nghiên cứu để trình Quốc hội. Tuy nhiên, vẫn có ý kiến cho rằng Việt Nam chưa nên làm đường sắt tốc độ cao. Ông đánh giá như thế nào về vấn đề này?

Đây là Dự án đặc biệt lớn về quy mô, tổng mức đầu tư và phức tạp về kỹ thuật khi nghiên cứu, quyết định phương án đầu tư cũng như trong quá trình xây dựng và quản lý, khai thác sau này. Vì vậy, nhiều ý kiến băn khoăn là có cơ sở khi đứng trước một thực trạng quá xấu của hạ tầng cơ sở đường sắt Việt Nam hiện nay và lo ngại trước một khoản đầu tư lớn chưa từng có.

Cá nhân tôi và nhiều người đã được đi lại bằng đường sắt cao tốc ở một số nước còn có nỗi lo ngại khác là đối tượng phục vụ của đường sắt cao tốc cũng phải tương đương như hành khách đi máy bay. Do vậy, đường sắt cao tốc ở Việt Nam hiện nay có phải là phương tiện dành cho đông đảo nhân dân hay chỉ cho một bộ phận hành khách có thu nhập cao? Và khi xác định chính xác thị phần hành khách tham gia thì nó sẽ ảnh hưởng thế nào đến bài toán đánh giá hiệu quả dự án?

Đây là những vấn đề cần tiếp tục làm rõ, đặc biệt trong lúc chúng ta đang thực hiện nhiều dự án lớn về giao thông đường bộ, hàng không Bắc - Nam.

Xin ông tham gia ý kiến về dự án với tư cách một chuyên gia giao thông?

Đối với đường sắt Việt Nam, cá nhân tôi cho rằng, trước hết cần đầu tư đồng bộ một dự án nâng cấp, cải tạo đường sắt Bắc - Nam hiện nay đảm bảo tiêu chí phát triển bền vững. Dự án này cần được thực hiện theo kế hoạch ưu tiên những đoạn trọng yếu để làm ngay, nhưng cần được hoàn thành trong thời gian không quá dài, khoảng 7 - 10 năm, đồng thời với việc phát triển công nghiệp đường sắt và những vấn đề liên quan.

Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam hết sức quan trọng và cần hoàn thiện các nghiên cứu ở mức độ quy hoạch, kế hoạch chi tiết để vào thời điểm phù hợp có đủ điều kiện sẽ thực hiện từng dự án trên từng đoạn cần thiết, ưu tiên làm trước. Bộ GTVT cần hoàn thiện nghiên cứu đã lập, báo cáo Thủ tướng Chính phủ thống nhất để trình Quốc hội thông qua các chủ trương đầu tư trước mắt đối với các dự án nâng cấp, cải tạo đường sắt Bắc-Nam hiện có và các dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam trong tương lai.

Xin cảm ơn ông!

Theo Ngô Đức Hành

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Chính thức thông xe hầm chui giải tỏa ùn tắc cửa ngõ TP. HCM

Ngày 09/11/2019 lúc 09:51

Hầm chui nút giao Đại học Quốc gia TP. HCM đưa vào khai thác giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông ở cửa ngõ TP. HCM.

Taxi và taxi công nghệ sẽ không phải gắn mào

9 Giờ trước

Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 86 cho phép taxi, taxi ứng dụng công nghệ được lựa chọn gắn hộp đèn với chữ TAXI, hoặc dán logo phản quang.

Chuẩn bị đóng sơ tuyển cao tốc Bắc - Nam đoạn Dầu Giây - Phan Thiết

9 Giờ trước

Thời gian phát hành hồ sơ mời sơ tuyển cao tốc Bắc - Nam đoạn Dầu Giây - Phan Thiết sẽ kết thúc vào 9h ngày 18/11/2019.

Alibaba phá kỷ lục, đạt doanh thu 38 tỷ USD trong “Ngày độc thân”

9 Giờ trước

Lễ hội mua sắm trực tuyến thường niên "Ngày độc thân" (Singles Day - 11/11) đã mang về cho Alibaba, hãng thương mại điện tử lớn nhất Trung Quốc, khoản doanh thu kỷ lục 38 tỷ USD.

Hàng Việt Nam đã có mặt trên 200 quốc gia

10 Giờ trước

Bộ Công Thương khẳng định, thời gian qua xuất khẩu (XK) đã được mở rộng cả về quy mô thị trường và cơ cấu mặt hàng, góp phần không nhỏ vào tăng trưởng kim ngạch XK của cả nước.

Hải quan Việt Nam - Cuba: Hợp tác vững chắc, toàn diện trên các mặt nghiệp vụ

10 Giờ trước

Chiều 11/11, tại trụ sở Tổng cục Hải quan diễn ra Hội đàm song phương giữa đoàn Tổng cục trưởng Hải quan Việt Nam và đoàn Tổng cục trưởng Hải quan Cuba.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

31°

Mây rải rác

13/11

24° - 32°

Mưa giông vào buổi chiều

14/11

22° - 32°

Mây rải rác

15/11

24° - 32°

Mây rải rác

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 12/11/2019 17:55
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD15,668.0915,762.6716,030.72
EUR25,381.2325,457.6026,222.18
GBP29,497.4229,705.3629,969.78
JPY205.44207.52213.54
SGD16,850.3516,969.1317,154.46
THB750.09750.09781.38
USD23,140.0023,140.0023,260.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 12/11/2019 11:55
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1513015430
DO 0,001S-VVND/L1635016670
DO 0,05S-IIVND/L1605016370
E5 RON 92-IIVND/L1925019630
Xăng RON 95-IIIVND/L2044020840
Xăng RON 95-IVVND/L2054020950
Nguồn: Petrolimex
Xuôi về đất mũi Cà Mau

Xuôi về đất mũi Cà Mau

Ngày 11/11/2019 lúc 14:49

Đến thăm mũi Cà Mau, bạn phải trải qua hành trình dài...