Thứ sáu, 30/07/2021Hotline: 0816 886 786Quảng cáo

Nhà đầu tư BOT: Từ khách hàng lớn biến thành con nợ lớn của ngân hàng

(VLR) Năm 2020 là một năm đầy biến cố và khó khăn, dịch COVID-19 đã tác động tiêu cực làm đa số doanh nghiệp đều điêu đứng, Chính phủ phải mở gói cứu trợ. Với các doanh nghiệp đầu tư BOT, lưu lượng phương tiện sụt giảm, không được tăng phí theo lộ trình trong hợp đồng, vốn Nhà nước tham gia dự án không được giải ngân đủ… khiến phương án tài chính bị ảnh hưởng nghiêm trọng, có thể đẩy các doanh nghiệp BOT vốn đã khó nay càng khó hơn, thậm chí phá sản.

Nhà đầu tư BOT - Từ khách hàng lớn biến thành con nợ lớn của ngân hàng (Ảnh minh họa)

Nhà đầu tư BOT - Từ khách hàng lớn biến thành con nợ lớn của ngân hàng (Ảnh minh họa)

Cuối tháng 9 vừa rồi, khi nhấn nút khởi công 3 dự án thành phần đường cao tốc Bắc – Nam theo phương thức đầu tư công, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh "Giao thông phải đi trước mở đường, vì thế, nghèo cũng phải làm giao thông, khá cũng phải làm giao thông, càng giàu càng phải làm giao thông, không có giao thông thì khó phát triển được đất nước”. Để thực hiện được điều đó, trong bối cảnh ngân sách gặp khó khăn, không thể phủ nhận hiệu quả mà hình thức đầu tư BOT đem lại cho nền kinh tế cũng như người tham gia giao thông. Tuy nhiên, những bất cập của loại hình này đã để lại những hậu quả hết sức nặng nề cho các bên liên quan mà đến nay vẫn chưa thể giải quyết. Trong đó, các nhà đầu tư BOT từ chỗ là những khách hàng lớn đã biến thành con nợ lớn của ngân hàng.

Lún sâu trong “vũng nợ”

Từng được coi là“ông trùm” BOT phía Bắc với hàng chục dự án giao thông lớn, thế nhưng đến nay, Công ty CP Tasco đã trở thành một trong những điển hình của sự thất bại trong đầu tư các dự án BOT. Hàng loạt dự án của doanh nghiệp này bị người dân phản đối kịch liệt, bắt đầu từ trạm BOT Tân Đệ (Thái Bình), sau đó lan sang BOT Mỹ Lộc trên quốc lộ 21B (Nam Định). Mặc dù Bộ GTVT và địa phương hỗ trợ lập lại trật tự để tiếp tục thu phí, nhưng các trạm BOT này vẫn nhiều lần phải xả trạm, tạm dừng hoạt động khiến doanh thu bị giảm mạnh.

Một số dự án khác của Tasco cũng gặp rắc rối, không thu phí được đúng theo kế hoạch, ví dụ như dự án BOT quốc lộ 10 (Hải Phòng), BOT Đông Hưng (Thái Bình). Từ mức doanh thu kỷ lục gần 2.800 tỷ đồng và lãi sau thuế trên 400 tỷ đồng trong năm 2016, đến 2017 doanh nghiệp này bắt đầu rơi vào cảnh thua lỗ. Trong quý II/2020, Tasco chỉ đạt doanh thu 170 tỷ đồng, giảm 37% so cùng kỳ năm trước, báo lỗ 13 tỷ đồng.

Đặc biệt, Tasco trở thành một con nợ lớn của ngân hàng, chủ yếu là các khoản vay dài hạn tài trợ cho các dự án hạ tầng BOT tại khu vực phía Bắc. Cụ thể, tính đến cuối tháng 6, nợ vay dài hạn của Tasco lên đến hơn 5.400 tỷ đồng, gấp 1,7 lần vốn chủ sở hữu doanh nghiệp. Trong đó, 4.340 tỷ đồng là vay cho dự án BOT, hơn 170 tỷ đồng vay cho dự án BT và 853 tỷ đồng vay cho dự án thu phí tự động không dừng.

Tương tự, Công ty TNHH Phú Hà (nhà đầu tư BOT cầu Việt Trì - Ba Vì) cho biết, dự án cầu Việt Trì đưa vào thu phí từ tháng 4/2019 nhưng đến nay so với phương án tài chính ban đầu thì doanh thu chỉ đạt 20% - 30%. Theo nhà đầu tư, doanh thu cầu Việt Trì – Ba Vì giảm là do lưu lượng xe phân lưu vớicầu Hạc Trì nên không đúng với dự báo lưu lượng và với mức doanh thu này thìkhông đủ để nhà đầu tư duy trì hoạt động. “Với lưu lượng và phương án tài chính thu phí như hiện nay thì 100 năm nữa dự án cũng không thể hoàn được vốn. Do vậy chúng tôi đề xuất Nhà nước mua lại một phần để hỗ trợ dự án vì hiện nay nhà đầu tư rất bế tắc”, đại diện nhà đầu tư cho biết.

Hay như ở Dự án đầu tư xây dựng hầm đường bộ qua Đèo Cảđang gặp nhiều khó khăn về phương án tài chính do đến nay vẫn chưa được bố trí 1.180 tỷ đồng nguồn vốn ngân sách nhà nước hỗ trợ dự án và điều chỉnh cơ chế thu phí tại trạm La Sơn - Tuý Loan như hợp đồng BOT đã ký, dẫn đến thiếu hụt nguồn vốn, nguồn thu, làmphát sinh thêm chi phí lãi vay khoảng 300 tỷ đồng, dẫn đến phương án tài chính không được bảo đảm.

Đã từng có nhà đầu tư không còn khả năng duy trì hoạt động, phải kiến nghị xin “trả lại” dự án, và nhiều nhà đầu tư BOT khác cũng đang cố găng cầm cự, nhưng nếu thời gian giải quyết các vướng mắc, tồn động kéo dài, thậm chí hơn vài năm, điều này gây ra tổn thất rất lớn cho nhà đầu tư… thậm chí đẩy họ vào con đường phá sản.

… vì không tuân thủ hợp đồng

Theo các doanh nghiệp, các dự án BOT nợ nần chồng chất do nhiều nguyên nhân. Trong đó, có nguyên nhân đến từ dự báo sai lưu lượng; có nguyên nhân do năng lực tài chính của nhà đầu tư yếu dẫn đến lệ thuộc vốn ngân hàng; nhưng có một nguyên nhân quan trọng là do một số điều khoản trong hợp đồng BOT giữa Nhà nước và doanh nghiệp dự án đã không được thực thi.

Theo Luật PPP vừa được ban hành, khi doanh thu thực tế chỉ đạt 75% doanh thu trong phương án tài chính trở xuống, Nhà nước bắt đầu xem xét, tính toán việc chia sẻ phần giảm doanh thu

Theo Luật PPP vừa được ban hành, khi doanh thu thực tế chỉ đạt 75% doanh thu trong phương án tài chính trở xuống, Nhà nước bắt đầu xem xét, tính toán việc chia sẻ phần giảm doanh thu

Đại diện nhà đầu tư Dự ánBOT Đắk Lắk cho biết, Doanh thu Trạm thu phí giảm 70% - 80% so với phương án tài chính được duyệt, nguyên do từ khi Đường Hồ Chí Minh đoạn tuyến tránh phía Tây thị xã Buôn Hồ (tỉnh Đắk Lắk) hoàn thành, thì hầu hết phương tiện giao thông đường bộ đều đi đường tránh mà không đi qua trạm. Bên cạnh đó, Lộ trình tăng giá vé tại Trạm định kỳ 3 năm một lần (tăng 18%) chưa được áp dụng theo Hợp đồng BOT đã ký kết. Trong khi đó, Dự án đã phải áp dụng giảm giá đối với phương tiện loại 4 và loại 5 theo quy định của Bộ Giao thông Vận tải. Những yếu tố này đã làm phá sản hoàn toàn phương án tài chính của Dự án BOT Đắk Lắk.

Ông Đinh Văn Tiếp, Tổng Giám đốc Công ty Phương Nam cho hay, hiện nay dự án BOT của Phương Nam thu không đủ trả lãi. Tình trạng này kéo dài ngân hàng sẽ đưa nhà đầu tư vào nợ xấu do không đảm bảo cam kết trả lãi, gốc. Nếu đưa vào nợ xấu thì nhà đầu tư không thể tham gia các dự án khác. Theo ông Tiếp thì có khó khăn như hiện nay là do Nhà nước không thực hiện theo cam kết hợp đồng ký với nhà đầu tư. Theo hợp đồng dự án phải được tăng phí 2lần rồi, nhưng đến nay vẫn chưa được tăng. Do vậy phương án tài chính thu phí từ 16 năm sẽ phải kéo dài lên 40 năm...

Tuy lộ trình tăng phí đều được ghi rõ trong hợp đồng BOT, nhưng hiện tất cả dự án đều không được tăng phí do Chính phủ chưa cho phép, tất yếu dẫn đến đổ vỡ phương án tài chính. Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Đình Thọ cho biết, hiện có 49 dự án BOT đã đến kỳ tăng giá theo hợp đồng (3 năm điều chỉnh 1 lần, mỗi lần tăng khoảng 18%). Nếu phải lùi thời điểm tăng giá đến năm 2022, các nhà đầu tư không đảm bảo kế hoạch trả nợ theo hợp đồng tín dụng đã ký kết với ngân hàng, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh nợ xấu.

Theo Luật PPP vừa được ban hành, khi doanh thu thực tế chỉ đạt 75% doanh thu trong phương án tài chính trở xuống, Nhà nước bắt đầu xem xét, tính toán việc chia sẻ phần giảm doanh thu. Ngược lại, khi doanh thu thực tế đạt từ 125% phương án tài chính trở lên, Nhà nước sẽ xem xét, yêu cầu nhà đầu tư chia sẻ phần tăng doanh thu. Tuy nhiên, luật mới này rất khó có thể hồi tố áp dụng với những dự án đã đầu tư, trong khi nguy cơ phá sản tại nhiều dự án BOT giao thông đã rất cận kề.

Minh Anh

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Vốn đầu tư vào hậu cần và công nghiệp có thể tăng gấp đôi trong vòng 5 năm

11 Giờ trước

Các nhà đầu tư dự kiến sẽ rót 60 tỷ USD mỗi năm vào lĩnh vực hậu cần tại Châu Á Thái Bình Dương cho đến năm 2025. Tại thị trường Việt Nam, nhiều nhà cung cấp dịch vụ logistics và vận hành thương mại điện tử nước ngoài cũng đang rất nỗ lực để không bỏ lỡ cơ hội thâm nhập.

Phát triển logistics Việt Nam ngang tầm quốc tế

1 Giờ trước

Chiều nay (30/7), Trường Đại học Bà Rịa - Vũng Tàu (BVU), Trường Đại học Giao thông vận tải TP. HCM (UT-HCMC), Viện Nghiên cứu và Phát triển Logistics Việt Nam (VLI) đồng tổ chức Hội thảo quốc tế theo hình thức trực tuyến với chủ đề: “Phát triển logistics Việt Nam ngang tầm quốc tế”, hướng đến mục tiêu trao đổi những kinh nghiệm, đề xuất định hướng để phát triển logistics Việt Nam ngang tầm khô vực và thế giới…

Ký hợp đồng xây dựng cao tốc Bắc Nam phía Đông đoạn Cam Lâm-Vĩnh Hảo

5 Giờ trước

Sáng 30/7/2021, tại Hà Nội, Bộ GTVT, Tập đoàn Đèo Cả cùng Liên danh nhà đầu tư đã ký Hợp đồng BOT Dự án thành phần đầu tư xây dựng đoạn Cam Lâm - Vĩnh Hảo thuộc Dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020.

Hơn 2,3 triệu tấn hàng hóa qua cảng Cửa Lò trong 6 tháng đầu năm

7 Giờ trước

Đó là con số được đưa ra trong báo cáo đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh 6 tháng đầu năm 2021 của Xí nghiệp xếp dở Cửa Lò (Công ty CP Cảng Nghệ Tĩnh).

Thời tiết

Hiện tại

°

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 30/07/2021 20:45
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD16,533.6216,700.6317,224.28
EUR26,579.9626,848.4527,963.10
GBP31,210.5431,525.8032,514.30
JPY204.45206.51215.17
SGD16,532.4216,699.4117,223.03
THB617.19685.77711.53
USD22,820.0022,850.0023,050.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 30/07/2021 11:16
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1539015690
DO 0,001S-VVND/L1672017050
DO 0,05SVND/L1637016690
Xăng E5 RON 92-IIVND/L2049020890
Xăng RON 95-II,IIIVND/L2168022110
Xăng RON 95-IVVND/L2178022210
Nguồn: Petrolimex