Phát triển logistics - Cần bịt kín các lỗ hổng

(VLR) Ở VN, việc nâng cấp hoàn thiện hệ thống kết nối giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt đến các cảng biển, đặc biệt là cảng biển nước sâu, cảng cửa ngõ quốc tế, cảng trung chuyển quốc tế, là vấn đề cốt lõi. Đây là những lỗ hổng đã tồn tại khá lâu và ảnh hưởng lớn đến khả năng cạnh tranh của ngành logistics VN đối với khu vực và thế giới.

Ở VN, việc nâng cấp hoàn thiện hệ thống kết nối giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt đến các cảng biển, đặc biệt là cảng biển nước sâu, cảng cửa ngõ quốc tế, cảng trung chuyển quốc tế, là vấn đề cốt lõi. Đây là những lỗ hổng đã tồn tại khá lâu và ảnh hưởng lớn đến khả năng cạnh tranh của ngành logistics VN đối với khu vực và thế giới.

BÀI TOÁN PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG

Thực ra, giai đoạn 2000-2012 ngành logistics VN đang phát triển nhanh và nhiều DN cung ứng dịch vụ này đang tiến đến mức độ chuyên nghiệp hóa cao. Bởi trong thời hội nhập như hiện nay, càng chuyên nghiệp hóa trong việc cung ứng dịch vụ, thì chi phí logistics càng giảm, và từ đó VN tăng cường năng lực cạnh tranh cho hàng hóa xuất nhập khẩu (XNK). Tuy nhiên, tại VN, chi phí logistics chiếm khoảng 25% GDP, trong đó vận tải chiếm khoảng 50-60%, quá cao so với thế giới. Vấn đề đặt ra là và các DN có thực sự chú trọng đến vai trò của logistics để giảm chi phí sản xuất hay không? Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), chi phí logistics trung bình chiếm 12% tổng sản phẩm nội địa thế giới. Đối với các DN, chi phí logistics thay đổi từ 4% đến trên 30% doanh thu.

Nhiều DN ngành logistics cho biết, làm logistics ở VN hạn chế, nhất là giao thông đường bộ. Việc giao nhận luôn gắn liền với tốc độ thời gian và đó cũng chính là uy tín của DN. Tuy nhiên, DN không thể chủ động thời gian vì giao thông phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng của cả xã hội. Bởi vậy, các DN chỉ cố làm sao hạn chế mức thấp nhất những lần giao hàng chậm. Theo đánh giá của Bộ Công thương, các DN XK của VN đa phần tự làm công tác giao nhận kho vận, nên tính chuyên môn hóa chưa cao. Nhiều DN nước ngoài có chi nhánh tại VN cho biết, khi có các thương vụ làm ăn tại VN họ thường phải thông qua các DN logistics nước thứ ba. Có thể nói, các công ty XNK VN chưa nhận thức hết tầm quan trọng cũng như lợi ích của logistics. Quá trình thuê ngoài đối với toàn bộ các hoạt động logistics chỉ đang trong giai đoạn khởi đầu. Chính điều này hạn chế hoạt động XK của từng DN và ảnh hưởng đến kim ngạch XK chung của cả nước.

Chất lượng mạng lưới giao thông VN còn chưa đồng bộ, nhiều nơi tiêu chuẩn kỹ thuật chưa đảm bảo an toàn giao thông. Tuy có 166 bến cảng thuộc 30 cảng biển, nhưng chỉ có 20 cảng biển có thể tham gia vào việc XNK hàng hóa quốc tế. Đa số các cảng này chưa thể tiếp nhận các tàu container thông thương, vì chưa đủ thiết bị cũng như kinh nghiệm bốc dỡ container... Về phương thức vận tải hàng hóa chủ yếu bằng vận tải đường bộ, nhưng hệ thống giao thông này không thể được sử dụng cho vận tải hàng hóa nặng bởi đường hẹp, chất lượng kỹ thuật chưa cao, và năng lực vận tải quá thấp, tình trạng kẹt xe thường xuyên diễn ra. Nhiều khu công nghiệp xây dựng xong nhưng chưa có đường giao thông hoặc các khu công nghiệp bố trí quá xa hệ thống cảng biển, làm chi phí vận chuyển hàng hóa tăng lên.

Vận tải đường sắt hiện chỉ chở hành khách là chủ yếu. Với hệ thống hai khổ ray 1m và 1,43m, không thể được dùng để vận tải hàng hóa trọng lượng cao và mất nhiều thời gian (chuyến đường sắt Bắc-Nam mất 32 giờ). Vận tải đường thủy chủ yếu bằng sà lan, chi phí thấp nhưng thời gian vận chuyển lâu và khách hàng vẫn chưa mặn mà với hình thức vận chuyển này.

KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG LOGISTICS

Ở VN, đa phần đều là DN kinh doanh dịch vụ logistics đều nhỏ, vốn và năng lực hạn chế, phần lớn đều làm thuê cho nước ngoài, nên rất khó cạnh tranh với DN nước ngoài. Trong khi đó, cơ hội kinh doanh logistics là rất lớn, có trên 90% hàng XNK của VN được vận chuyển bằng đường biển, dự báo khối lượng hàng hóa thông qua các cảng VN đến năm 2015 lên tới 500-600 triệu tấn, đến năm 2020 đạt khoảng 900-1.100 triệu tấn. Đặc biệt, hàng container qua cảng biển VN đến năm 2015 sẽ đạt 12,3-15,2 triệu TEU, đến năm 2020 đạt 20,6-29,2 triệu TEU.

Tuy nhiên, hiện nay, vận tải đa phương thức để kết hợp các ưu điểm của từng phương thức vận tải chưa phổ biến ở VN, do vậy, tổng phí logistics (phần lớn là chi phí vận tải) bị đội lên rất cao là lẽ thường. Tình hình này dẫn đến giá bán lẻ trên toàn quốc rất khác nhau. Một xu hướng chung của các DN VN là không muốn rủi ro, nên giá bán hàng hóa chỉ dựa trên giá bán FOB nguyên xứ (FOB origin), tức bán ra từ nhà máy, mà không bao gồm chi phí vận tải, trong khi đó, để cho giá bán lẻ đồng nhất trên toàn quốc, cần phải áp dụng giá bán FOB đáo xứ (FOB destination), tức giá hàng hóa cộng thêm chi phí vận tải trung bình từ nơi bán cho đến kho của khách hàng, để chi phí cập bến (landed costs) giống nhau.

Theo các chuyên gia kinh tế, logistics có 4 cấp độ về dịch vụ thì các DN VN mới tham gia được đến cấp độ 2, nghĩa là chủ yếu mới làm đại lý, trung gian chứ chưa đáp ứng được cả chuỗi logistics. Các khách hàng quốc tế đánh giá các nhà cung cấp logistics VN không có mức tín nhiệm cao, nhất là về thời gian giao hàng. Các chuyên gia cho rằng, chìa khóa thành công của chuỗi cung ứng chính là khả năng bắt đầu bất kỳ một dự án nào với sự hiểu biết sâu sắc. Trong đó phải chú trọng đến các yếu tố chính như yêu cầu của khách hàng là gì, yêu cầu nhà kho, giải pháp vận chuyển với điểm mạnh và điểm yếu...

Chính vì vậy, cần có một kế hoạch hành động khẩn cấp. Theo VIFFAS, phải có một ủy ban liên bộ logistics mà trong đó phải có một phó thủ tướng làm chủ tịch, thống nhất điều phối hoạt động logistics. Trước mắt, nâng cấp hoàn thiện hệ thống kết nối giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt đến các cảng biển, đặc biệt là cảng biển nước sâu, cảng cửa ngõ quốc tế, cảng trung chuyển quốc tế. Lựa chọn và ưu tiên phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng GTVT tại các vùng trọng điểm, các khu vực xác định là trung tâm phân phối hàng hóa. Hình thành hệ thống kho bãi tại các cảng biển lớn và các địa điểm thông quan hàng hóa XNK để đáp ứng nhu cầu xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2020. Riêng UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nơi có hệ thống cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải hiện đại bậc nhất VN, đề xuất cho phép quy hoạch trung tâm của tỉnh thành trung tâm logistics quốc gia không những cho đất nước mà còn có thể phục vụ cho các nước lân cận.

Tiềm năng về khai thác ngành logistics VN là rất lớn, tuy nhiên, việc quản lý khai thác cảng biển VN hiện nay vẫn đang nhằm vào lợi ích nhóm, lợi ích của DN mà chưa có tổng thể. Đây là điều cần được cải thiện và sửa đổi trong thời gian tới.

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam chính thức đi vào hoạt động

Ngày 23/03/2019 lúc 05:40

Ngày 22/3/2019, Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (Hiệp hội AVINA) chính thức đi vào hoạt động thông qua kỳ đại hội đầu tiên của nhiệm kỳ (2019 – 2022). PGS.TS. Trần Chủng, nguyên Cục trưởng Cục giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng (Bộ Xây dựng) được bầu làm Chủ tịch Hiệp hội.

Doanh nghiệp Thái Lan muốn chi 7,8 tỷ USD làm điện khí ở Cà Ná

Ngày 22/03/2019 lúc 08:47

Tập đoàn Phát triển năng lượng Gulf đã lên kế hoạch đầu tư dự án điện khí 7,8 tỷ USD tại Cà Ná (Ninh Thuận)...

100% thủy sản, hơn 40% hàng dệt may Việt vào Canada được miễn thuế ngay nhờ CPTPP

Ngày 22/03/2019 lúc 08:34

Khi Hiệp định CPTPP có hiệu lực, 100% kim ngạch xuất khẩu thủy sản và phần lớn hàng dệt may, đồ gỗ, giày dép Việt Nam sang Canada được xóa bỏ thuế quan ngay lập tức. Đây sẽ là lợi thế lớn cho các ngành sản xuất khi dư địa xuất khẩu vào Canada vẫn còn nhiều.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

28°

Mây rải rác

26/03

27° - 39°

Mây vào buổi sáng / nắng vào buổi chiều

27/03

27° - 39°

Nhiều mây

28/03

27° - 38°

Nhiều mây

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 25/03/2019 04:57
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD16,272.8116,371.0416,549.83
EUR26,023.8826,102.1926,754.21
GBP30,063.9330,275.8630,545.36
JPY202.84204.89210.83
SGD16,962.6117,082.1917,268.75
THB717.20717.20747.12
USD23,150.0023,150.0023,250.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 24/03/2019 23:57
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1488015170
DO 0,001S-VVND/L1606016380
DO 0,05S-IIVND/L1586016170
E5 RON 92-IIVND/L1721017550
Xăng RON 95-IIIVND/L1854018910
Xăng RON 95-IVVND/L1869019060
Nguồn: Petrolimex