Các mô hình tổ chức quản lý cảng biển trên thế giới

(VLR) Trên thế giới hiện có nhiều loại mô hình tổ chức quản lý (TCQL) cảng với chức năng, nhiệm vụ được quy định khác nhau; tùy thuộc vào thể chế chính trị, chính sách phát triển cảng và mô hình quản lý cảng mà chính quyền (trung ương hoặc địa phương) của quốc gia đó lựa chọn. Cụ thể, hiện có các loại mô hình TCQL cảng như sau:

Trên thế giới hiện có nhiều loại mô hình tổ chức quản lý (TCQL) cảng với chức năng, nhiệm vụ được quy định khác nhau; tùy thuộc vào thể chế chính trị, chính sách phát triển cảng và mô hình quản lý cảng mà chính quyền (trung ương hoặc địa phương) của quốc gia đó lựa chọn. Cụ thể, hiện có các loại mô hình TCQL cảng như sau:

- TCQL cảng trực là cơ quan trực thuộc chính quyền Trung ương như Bộ GTVT, cục quản lý chuyên ngành;

- TCQL cảng trực thuộc chính quyền địa phương (tỉnh, thành phố);

- TCQL cảng thành lập theo những quy định riêng, cụ thể của pháp luật như Chính quyền cảng (Port Authority), Ban quản lý cảng (Port Management Body - MPB)

Tùy thuộc vào mô hình tổ chức và các quy định cụ thể của mỗi quốc gia hoặc vùng lãnh thổ, TCQL cảng được giao toàn bộ hoặc một phần chức năng, nhiệm vụ quản lý cảng biển (xem Tạp chí VLR số 70, tháng 8/2013, trang 22). Tuy nhiên, qua nghiên cứu cho thấy chức năng quản lý nhà nước tại cảng biển thường do nhiều cơ quan nhà nước thực hiện. Đối với mô hình tổ chức Chính quyền cảng thường do chính quyền địa phương chỉ đạo, điều hành. Chính quyền cảng có cả chức năng quản lý khai thác cảng và một số chức năng quản lý nhà nước tại cảng biển.

CẢNG ROTTERDAM - HÀ LAN

Mô hình quản lý cảng của Hà Lan thực hiện theo mô hình "chủ cảng" (Landlord port), Nhà nước (gồm chính quyền trung ương và chính quyền địa phương) sở hữu toàn bộ đất đai và mặt nước khu vực cảng, Nhà nước đầu tư xây dựng cầu cảng và các kết cấu hạ tầng công cộng khác như luồng, đê chắn sóng, âu tàu... và cho các tổ chức tư nhân thuê khai thác cảng. Tổ chức tư nhân được đầu tư kiến trúc thượng tầng như nhà kho, cần cầu, phương tiện và thiết bị phục vụ bốc xếp và vận chuyển hàng hóa.

TCQL cảng Hà Lan được thành lập theo mô hình "Chính quyền cảng" (Port Authority). Cụ thể như Chính quyền cảng Rotterdam (PAR) là tổ chức có 30% vốn thuộc sở hữu của chính quyền Trung ương (Bộ Tài chính) và 70% vốn thuộc sở hữu của chính quyền địa phương (TP. Rotterdam). Cơ cấu tổ chức của PAR có hội đồng quản trị do chính quyền trung ương và chính quyền thành phố Rotterdam bổ nhiệm. Hội đồng quản trị bổ nhiệm giám đốc điều hành của PAR. Giám đốc PAR có trách nhiệm điều hành các hoạt động hành chính hàng ngày tại cảng và báo cáo Thị trưởng thành phố, Bộ Vận tải. PAR được thành phố giao đất trong khu vực thuộc quy hoạch cảng. PAR có trách nhiệm đầu tư xây dựng cảng và cho các tổ chức cá nhân thuê để thực hiện các dịch vụ khai thác cảng như bốc xếp, vận chuyển hàng hóa và lưu kho bãi. Thời hạn cho thuê cảng thường từ 20 năm đến 50 năm. Việc quy hoạch chi tiết và đầu tư xây dựng cảng theo từng giai đoạn do PAR quyết định.

PAR cũng có quyền quyết định và ban hành các loại phí cảng (port dues). Đồng thời trực tiếp thu các loại phí nói trên từ tàu thuyền vào, rời và hoạt động tại cảng. Thực tế trong cơ cấu doanh thu của PAR có đến 52% là nguồn thu từ phí cảng và 48% là nguồn thu từ cho thuê cảng và các dịch vụ khác.

CẢNG ANTWERP - BỈ

Cảng biển của Bỉ cũng được quản lý theo mô hình chủ cảng. TCQL cảng là chính quyền cảng với sự tham gia của chính quyền Trung ương và chính quyền địa phương với tỷ lệ góp vốn tham gia thay đổi đối với từng hạng mục. Cụ thể là cảng Antwerp, do nằm khá sâu trong sông (khoảng 89km) nên toàn bộ luồng tàu vào cảng do chính quyền Trung ương đầu tư 100% và có bố trí ngân sách hàng năm phục vụ công tác nạo vét, duy tu (khoảng 300 triệu Euro/năm). Việc lựa chọn đơn vị thực hiện nạo vét, duy tu hàng năm thông qua hình thức đấu thầu công khai, rộng rãi. Vốn đầu tư xây dựng vùng nước trước cảng gồm 50% của chính quyền trung ương và 50% của chính quyền cảng. Đối với vốn xây dựng cầu bến thì 20% thuộc chính quyền trung ương, 80% thuộc chính quyền cảng.

Chính quyền cảng Antwerp (Port Authority of Antwerp - PAA) là cơ quan sở hữu vùng đất cảng, cầu bến, vùng nước trước cảng, quản lý và điều hành hoạt động tại cảng, PAA có Hội đồng quản trị và giám đốc điều hành, thành viên PAA do chính quyền địa phương bổ nhiệm. PAA có quyền đầu tư xây dựng và cho thuê khai thác cảng. Tổ chức, cá nhân được phép thuê cảng để khai thác, được đầu tư cần cẩu, nhà kho, trang thiết bị phục vụ cho việc bốc xếp, vận chuyển và lưu kho hàng hóa, được thu giá bốc xếp, vận chuyển và lưu kho hàng hóa. Hợp đồng thuê khai thác cảng từ 20 năm đến 50 năm.

PAA có quyền quyết định ban hành các loại phí cảng và trực tiếp thu phí cảng từ tàu, thực tế có đến 40% doanh thu hàng năm của PAA là từ phí cảng. PAA chịu trách nhiệm quản lý giao thông trong cảng, điều động tàu trong cảng, điều phối việc đón trả hoa tiêu và điều phối tàu trong khu vực cảng.

Công tác quản lý nhà nước về hàng hải và đường thủy nội địa được giao cho hai cơ quan riêng biệt chịu trách nhiệm quản lý. Tuy nhiên việc ban hành chính sách phát triển hàng hải và thủy nội địa lại do 1 cơ quan (như vụ tham mưu) thực hiện.

QUẢN LÝ CẢNG BIỂN NHẬT BẢN

Việc quản lý cảng biển Nhật Bản được quy định tại Luật cảng biển năm 1950 (Luật Cảng biển); trong đó quy định hai mô hình tổ chức quản lý cảng biển là Chính quyền cảng (Port Authority - PA) và Ban quản lý cảng (Port Management Body - MPA).

Chính quyền địa phương, nơi quản lý trang thiết bị cảng hoặc nơi có cảng, có thể thành lập Chính quyền cảng bao gồm Ban giám đốc với 7 thành viên, với nhiệm vụ xây dựng chính sách và tổ chức quản lý cảng. Tại những nơi không thành lập Chính quyền cảng, Chính quyền địa phương liên quan có thể tự mình trở thành Ban quản lý cảng hoặc thành lập Ban quản lý cảng để tổ chức quản lý khai thác cảng. Tuy nhiên, trên thực tế hiện nay Nhật Bản chỉ có duy nhất 1 Chính quyền cảng và 166 chính quyền địa phương thực hiện vai trò của Ban quản lý cảng. Có trường hợp một PMB cùng lúc quản lý nhiều cảng như chính quyền tỉnh Shizuoka quản lý 1 cảng quốc tế, 2 cảng chính và 11 cảng phụ.

Về chức năng, nhiệm vụ, Chính quyền trung ương, cụ thể là Bộ Đất đai và kết cấu hạ tầng giao thông vận tải Nhật Bản, không trực tiếp điều hành các cảng, mà chỉ thực hiện các chính sách vĩ mô như xây dựng chính sách quốc gia về cảng và bến cảng dài hạn, cũng như các chính sách cơ bản phát triển cảng; phân loại và uỷ quyền quy hoạch đối với các cảng chính; xây dựng, ban hành các luật, quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật cần thiết trong quản lý, thiết kế, xây dựng cảng biển; tư vấn và hướng dẫn quản lý cảng cho các PMB; hỗ trợ tài chính cho PMB và các doanh nghiệp cảng trong dự án xây dựng cảng; Quyết định các dự án quan trọng dưới sự kiểm soát trực tiếp của Nhà nước; Khảo sát và nghiên cứu công nghệ cảng, quy hoạch.

PMB có chức năng: xây dựng quy hoạch cảng; cho phép các tổ chức cá nhân sử dụng đất cảng, cầu cảng và trang thiết bị; bảo vệ môi trường; cho thuê và quản lý kết cấu hạ tầng cảng; quy định và thu phí sử dụng kết cấu hạ tầng cảng; quy định điều kiện cung cấp dịch vụ cảng; xây dựng và bảo trì kết cấu hạ tầng cảng; khảo sát; mở rộng vùng nước; thực hiện công tác thống kê, marketing và xúc tiến thương mại.

QUẢN LÝ CẢNG BIỂN ĐÀI LOAN

Từ năm 1949 đến tháng 3.2012, Đài Loan duy trì 04 tổ chức Chính quyền cảng (Port Authority - PA) trực thuộc Bộ Giao thông vận tải Đài Loan (MOTC) tại 04 vùng nước chính (gồm: Keelung, Taichung, Kaohsiung và Hualien) để quản lý các hoạt động hàng hải; nhiệm vụ trọng yếu của các PA là kinh doanh khai thác cảng biển và quản lý nhà nước chuyên ngành về hàng hải. Tuy nhiên, việc kết hợp giữa quản lý và khai thác nêu trên đã dẫn đến những xung đột không đáng có, gây một số khó khăn cho khách hàng và hiệu quả trong công tác điều hành không cao.

Vì vậy, từ 1.3.2012, Đài Loan đã giải thể mô hình Chính quyền cảng và thành lập 2 tổ chức mới:

+ Cục Cảng biển và Hàng hải (Maritime and Port Bureau - MPB) phụ trách lĩnh vực quản lý nhà nước chuyên ngành hàng hải, cụ thể về xây dựng và thực thi chính sách hàng hải quốc gia; hướng dẫn triển khai công tác phát triển cảng biển; quản lý tàu, thuyền viên; phao tiêu, báo hiệu hàng hải; an toàn, an ninh hàng hải; tìm kiếm cứu nạn; nghiên cứu thủy văn học. MPB có 04 chi cục tại 04 khu vực cảng chính: Keelung, Taichung, Kaohsiung và Hualien.

+ Tổng công ty cảng quốc tế Đài Loan (Taiwan International Ports Corporation - TIPC) là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước được hình thành từ việc sáp nhập 04 Chính quyền cảng đã nêu ở trên và phụ trách quản lý, khai thác 07 cảng quốc tế, gồm các cảng: Keelung, Taichung, Kaohsiung, Hualien, Taipei, Su-Ao và Anping. Mục tiêu của việc sáp nhật 04 cảng chính thành TIPC là để tập trung đầu tư, phát triển và khai thác hiệu quả các cảng thương mại; đồng thời đặt mục tiêu đưa các cảng này trở các cảng mạnh trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Về quy hoạch cảng: các cảng trực tiếp lập quy hoạch cảng tại khu vực mình quản lý, sau đó trình lấy ý kiến của các cơ quan liên quan như TIPC, MPB, chính quyền địa phương. MOTC sẽ tiến hành thẩm định và trình chính phủ thông qua Hội đồng phát triển kinh tế. Hội đồng phát triển kinh tế có trách nhiệm lấy ý kiến của các bộ, ngành liên quan và hoàn thiện trước khi chính phủ thông qua. Quy hoạch được sửa đổi, cập nhật bổ sung 5 năm một lần. Mỗi lần sửa đổi như vậy cần từ 6 tháng đến 1 năm.

Về phân loại cảng: Cảng biển được phân loại thành: Cảng quốc tế (do MOTC quản lý, giaoTIPC điều hành khai thác); Cảng nội địa (do địa phương quản lý); Cảng cá (do địa phương quản lý); Cảng phục vụ khu công nghiệp (do Bộ Kinh tế quản lý).

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Hàng loạt cảng container đường thủy “đói” hàng

Ngày 15/10/2019 lúc 10:14

Đến nay, hàng hóa thông qua các cảng container thủy hiện đại ở phía Bắc này khá èo uột.

Hướng dẫn thủ tục chuyển tải, thay đổi phương thức vận tải hàng quá cảnh

6 Giờ trước

Tổng cục Hải quan vừa có văn bản hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và một số doanh nghiệp về thủ tục chuyển tải, thay đổi phương thức vận chuyển, phương tiện vận tải đối với hàng hóa quá cảnh.

Hiệp định EVFTA có thể được EU phê chuẩn nửa đầu năm 2020

6 Giờ trước

Dự kiến, đầu năm 2020 Nghị viện châu Âu mới có phiên họp toàn thể để xem xét Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA). Theo lộ trình này, EVFTA có thể được phía EU phê chuẩn trong nửa đầu năm 2020. Theo quy định, Hiệp định có hiệu lực 2 tháng sau đó hoặc vào thời điểm do 2 bên thống nhất.

Dịch vụ thuế điện tử sắp thay thế hoàn toàn hệ thống iHTKK và nộp thuế điện tử

Ngày 18/10/2019 lúc 11:14

Theo thông tin từ Tổng Cục thuế, tháng 11/2019, người nộp thuế trên toàn quốc sẽ sử dụng Dịch vụ thuế điện tử (eTax) thay thế hệ thống iHTKK và nộp thuế điện tử.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

32°

Mây rải rác

20/10

25° - 33°

Mưa giông rải rác

21/10

25° - 33°

Mưa giông vào buổi chiều

22/10

25° - 33°

Mưa giông

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 19/10/2019 14:55
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD15,621.1615,715.4515,982.69
EUR25,605.2925,682.3426,453.66
GBP29,508.3829,716.3929,980.90
JPY210.48212.61219.80
SGD16,797.1616,915.5717,100.31
THB750.75750.75782.07
USD23,145.0023,145.0023,265.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 19/10/2019 11:55
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1525015550
DO 0,001S-VVND/L1652016850
DO 0,05S-IIVND/L1622016540
E5 RON 92-IIVND/L1947019850
Xăng RON 95-IIIVND/L2079021200
Xăng RON 95-IVVND/L2089021300
Nguồn: Petrolimex
Huế trầm mặc một cố đô

Huế trầm mặc một cố đô

Ngày 11/09/2019 lúc 15:19

Có đến Huế một lần mới hiểu hết vì sao vùng đất này lại được gọi là đất...