Gỡ “nút thắt cổ chai”trong logistics

(VLR) (Vietnam Logistics Review) Trong giai đoạn hiện nay, khi mà kinh tế nước ta đã hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới thì ngành logistics càng trở nên quan trọng. Lĩnh vực logistics có những tác động rất quan trọng đến chi phí vận hành cũng như khả năng cạnh tranh của các DN. Tuy nhiên, cần gỡ “nút thắt cổ chai” cản trở sự phát triển của lĩnh vực logistics VN?

(Vietnam Logistics Review) Trong giai đoạn hiện nay, khi mà kinh tế nước ta đã hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới thì ngành logistics càng trở nên quan trọng. Lĩnh vực logistics có những tác động rất quan trọng đến chi phí vận hành cũng như khả năng cạnh tranh của các DN. Tuy nhiên, cần gỡ “nút thắt cổ chai” cản trở sự phát triển của lĩnh vực logistics VN?

CƠ SỞ HẠ TẦNG LOGISTICS

Hệ thống cơ sở hạ tầng GTVT của nước ta sau hơn 25 năm đổi mới đã có nhiều đổi thay, từ một hệ thống kết cấu hạ tầng yếu kém cả về số lượng và chất lượng thì đến nay kết cấu hạ tầng đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể như đường bộ có trên 250.000km, gần 50.000km đường thủy, 126 cảng biển, 37 sân bay. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng giao thông của VN vẫn luôn được xếp vào hàng yếu kém về chất lượng, lạc hậu về trình độ kĩ thuật và công nghệ so với yêu cầu phát triển và so với các quốc gia khác trong khu vực. Thống kê cho thấy số lượng cầu bến đáp ứng cho tàu trên 50.000DWT làm hàng chỉ chiếm 1,37% và chủ yếu là cho hàng chuyên dùng, cầu bến cho tàu từ 20-50.000DWT chiếm 21,43%, cho tàu 10-20.000DWT chiếm 39,72% và cho tàu dưới 10.000DWT chiếm 38,46%.

Hiện nay, chỉ có một số ít cảng được trang bị một số phương tiện xếp dỡ khá hiện đại, còn lại các cảng biển VN chủ yếu sử dụng các thiết bị xếp dỡ thông thường và thô sơ. Năng suất xếp dỡ của các cảng ở VN mới chỉ bằng 1/3 so với các cảng trong khu vực. Đường hàng không cũng không đủ phương tiện chở hàng vào mùa cao điểm. Đường bộ của VN tuy có chiều dài nhiều hơn một số nước nhưng tỉ lệ đường được trải nhựa lại thấp hơn các nước. Hơn nữa, chất lượng đường bộ lại rất yếu kém. Thiết kế đường gần như không phù hợp với vận chuyển container nên đã làm giảm năng lực vận tải đường bộ và làm tăng chi phí logistics. Trong khi đó, tổng chiều dài đường sắt của nước ta đạt 9,5km/1.000km2, cao hơn so với các nước khác trong khu vực nhưng chất lượng thì rất kém. Nhiều tuyến đường bộ ở cấp tỉnh và cấp huyện đang xuống cấp trầm trọng. Nhìn chung hạ tầng logistics ở nước ta còn nghèo nàn, bố trí còn chưa hợp lí và chất lượng còn kém. Từ đó, ngành công nghiệp logistics ở nước ta trở nên kém phát triển do chi phí vận tải cao và thiếu tính
cạnh tranh.

CÁC LOẠI HÌNH DỊCH VỤ LOGISTICS

Dịch vụ vận tải hàng hóa

Với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế cùng với quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, kim ngạch XNK nước ta có sự tăng trưởng mạnh mẽ, điều kiện sống của người dân dần được cải thiện, thị trường bán lẻ của nước ta nhờ đó mà cũng tăng trưởng và phát triển mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng hàng năm trên 20%. Bối cảnh đó đã giúp thúc đẩy hoạt động thương mại và vận tải hàng hóa có sự phát triển mạnh mẽ. Khối lượng hàng hóa được vận chuyển liên tục gia tăng.

Theo số liệu thống kê thì mỗi năm nước ta có trên 250 triệu tấn hàng hóa XNK qua hệ thống vận tải biển và mang lại nguồn thu lớn cho ngành vận tải biển. Vận tải hàng hóa nước ta xuất phát là lĩnh vực kinh doanh độc quyền của khối DN nhà nước nên các công ty vận tải VN có lợi thế lớn về mặt thị trường bên cạnh việc có lợi thế nhờ chính sách bảo hộ của nhà nước.

Mặt khác, các số liệu thống kê cho thấy khối lượng vận tải theo loại hình vận tải đường sắt, đường bộ, đường sông, đường biển, đường hàng không liên tục tăng. Trong các phương tiện vận tải, vận tải bằng đường bộ vẫn chiếm tỉ trọng cao nhất. Đây vẫn là loại hình vận chuyển chủ yếu cho hàng hóa trong nội địa. Xếp thứ hai trong vận chuyển hàng hóa là loại hình vận chuyển bằng đường sông. Tiếp theo là các loại hình đường biển, đường sắt và đường hàng không.

Có thể thấy rằng mặc dù nước ta là một quốc gia có bờ biển dài với nhiều thuận lợi về vận tải đường biển nhưng khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng loại hình đường biển chỉ chiếm chưa đến 10% tổng khối lượng hàng hóa vận chuyển. Đó là do các DN logistics VN còn kém tính cạnh tranh và do thói quen mua giá CIF, bán giá FOB của các công ty thương mại trong nước. Trong khi đó, vận chuyển bằng loại hình đường hàng không vẫn chiếm một tỉ lệ rất khiêm tốn do chi phí cho loại hình này còn cao.

Dịch vụ giao nhận hàng hóa

Hoạt động giao nhận kho vận trong thời gian vừa qua đã có nhiều bước chuyển biến tích cực. Mặc dù vậy, thị trường gần như chỉ gồm các công ty giao nhận nhà nước chiếm ưu thế và làm đại lý cho các công ty giao nhận vận tải có quy mô khu vực và thế giới. Trong giai đoạn hiện nay, khối lượng thuê ngoài dịch vụ giao nhận kho vận ở mức chỉ chiếm 25%, phần còn lại là do các công ty chủ hàng tự tổ chức đầu tư phương tiện hoặc tự làm. Vì vậy, việc khai thác thị trường tiềm năng này của các công ty giao nhận VN với các phương thức kinh doanh truyền thống đang chịu sự cạnh tranh gay gắt bởi các công ty logistics nước ngoài với phương thức kinh doanh có chất lượng cao và hiện đại. Điều này đòi hỏi các công ty giao nhận vận tải VN cần phát triển và mở rộng thành các công ty logistics đa chức năng. Ngoài ra, các dịch vụ khác như phân loại, đóng gói, bao bì... chưa được các công ty giao nhận VN quan tâm. Chỉ với những lô hàng nhất định thì các chủ hàng mới thông qua các công ty giao nhận thực hiện việc đóng gói trên tàu hoặc tại các kho bãi của cảng nhằm làm giảm hao hụt và tiết kiệm chi phí vận chuyển về kho đóng gói.

Dịch vụ cảng biển và sau cảng

Trong những năm trước đây, tại nước ta, việc khai thác cảng biển chưa gắn liền với các dịch vụ sau cảng. Điều này đã gây ra nhiều khó khăn và bất cập trong quá trình khai thác các cảng biển ở nước ta. Tuy nhiên, hiện nay, việc xây dựng các cảng biển đã dần có sự quan

tâm đến các hạ tầng và hệ thống để phục vụ cho việc khai thác các dịch vụ sau cảng. Việc khai thác cảng, quy hoạch phát triển cảng dần có sự gắn kết với các trung tâm dịch vụ sau cảng. Mặc dù vậy, nhìn chung thì nhiều địa phương và các nhà đầu tư cảng biển chỉ mới nhận thức được vai trò của các trung tâm phân phối, trung tâm logistics sau cảng. Có thể nói ở mức độ nào đó thì đây là một tín hiệu tốt đối với các nhà đầu tư và kinh doanh cảng, đồng thời nó cũng góp phần giải quyết các băn khoăn, vướng mắc của các nhà quản lý và chính quyền địa phương trong việc khai thác tiềm năng về cảng của địa phương. Tuy nhiên, các dự án dịch vụ sau cảng được cấp phép hiện nay có quy mô chưa lớn, phần nhiều diện tích được cấp phép chỉ khoảng vài ba chục hecta.

Dịch vụ bốc dỡ, kho bãi và hải quan

Trong giai đoạn này, có thể nói hệ thống các nhà kho lớn và hiện đại chủ yếu tập trung ở hai thành phố lớn là TP.HCM và Hải Phòng. Tổng diện tích sử dụng của kho hàng tại hai thành phố lớn này là 28.000m2. VN có một số kho hàng nhìn chung được trang bị các máy móc thiết bị hiện đại và có thế đáp ứng tốt các yêu cầu về dịch vụ kho bãi. Hệ thống các kho hàng có thể cung cấp cho các khách hàng các dịch vụ khác nhau như lưu giữ, bảo quản hàng hóa, gom hàng, vận chuyển hàng hóa... Đối với dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường không thì hiện nay các DN có thể cung cấp các dịch vụ như giao nhận hàng hóa bằng đường không từ cửa tới cửa, đến các sân bay, khai báo hải quan. Bên cạnh đó, các DN VN còn cung cấp các dịch vụ khác như vận tải nội địa, hàng hóa quá cảnh... khi có yêu cầu từ phía khách hàng. Về dịch vụ hải quan, trong nhiều năm qua, ngành hải quan đã rất quan tâm, nỗ lực xây dựng và phát triển hải quan điện tử.

Tuy nhiên, tại hầu hết các cảng biển và cửa khẩu của VN, thời gian vận tải, giao nhận hàng hóa và lưu kho, thời gian làm thủ tục hải quan là những nguyên nhân chủ yếu gây ra sự chậm trễ của các DN logistics VN. Việc chậm trễ tại các cảng và cửa khẩu khiến cho các DN gặp rất nhiều khó khăn vì không phục vụ kịp thời cho sản xuất, lưu thông hàng hóa trong khi các chi phí đều tăng cao. Điều này đã gây ra nhiều trở ngại lớn để phát triển dịch vụ logistics ở nước ta.

Dịch vụ logistics hỗ trợ DN

Logistics không chỉ là ngành đem lại nguồn lợi to lớn mà còn có vai trò quan trọng và có mối liên hệ hữu cơ với khả năng cạnh tranh của DN. Logistics theo khái niệm là quá trình tối ưu hóa về vị trí, lưu trữ và vận chuyển các nguồn tài nguyên, các yếu tố đầu vào và đầu ra từ các nhà cung cấp, nhà sản xuất, nhà phân phối và đến tay người tiêu dùng cuối thông qua một loạt các hoạt động kinh tế. Vì vậy, việc phát triển dịch vụ
logistics đóng một vai trò rất quan trọng đối với hoạt động của các DN, nhất là các chức năng có liên quan đến các hoạt động sản xuất, lưu thông và phân phối.

Nếu nâng cao được hiệu quả hoạt động logistics thì sẽ góp phần nâng cao được hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế và đóng vai trò rất quan trọng đối với các DN trong quá trình giải quyết bài toán hiệu quả giữa đầu vào và đầu ra. Logistics có thể thay đổi nguồn tài nguyên đầu vào hoặc tối ưu hóa quá trình vận chuyển nguyên liệu, hàng hóa và dịch vụ cho các DN, thông qua đó làm giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh của DN. Điều này đã làm giảm khả năng cạnh tranh của các sản phẩm hàng hóa và dịch vụ của các DN VN so với các DN nước ngoài.

Việc phát triển lĩnh vực logistics ở một quốc gia là một điều khó. Sự khó khăn đó không chỉ là do sự phức tạp của bản thân lĩnh vực logistics mà còn khó khăn bởi môi trường xung quanh. Điều này đặc biệt rõ đối với quá trình phát triển lĩnh vực
logistics ở nước ta. Các đặc điểm tự nhiên cũng như tập quán kinh doanh của các DNVN đã và đang là những trở lực đối với sự phát triển của lĩnh vực logistics nói chung cũng như sự phát triển của các DN logistics VN nói riêng. Vậy, chúng ta cần gỡ những nút thắt ấy, tạo đà cho logistics VN hội nhập và phát triển.

(Còn tiếp)...

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Ngành cảng biển cũng hưởng lợi từ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung

Ngày 14/12/2018 lúc 08:55

Giá trị xuất khẩu của Việt Nam đối với các hàng hóa mà Trung Quốc đã bị đánh thuế (gỗ, dệt may và giày dép) đã tăng trưởng với tốc độ cao hơn so với mọi năm. Xu hướng này có thể sẽ thúc đẩy nhu cầu vận chuyển quốc tế từ/đến Việt Nam, do đó cũng tăng cường lượng container thông quan, do các sản phẩm này chủ yếu được vận chuyển qua đường biển.

Dự án triển khai Hệ thống bảo lãnh thông quan hiện đại tại Việt Nam

Ngày 14/12/2018 lúc 16:00

Ngày 10.12.2018, GATF đã phối hợp với VLA tổ chức Hội thảo cập nhật thông tin mới nhất về Dự án triển khai hệ thống Bảo lãnh thông quan hiện đại tại Việt Nam. Tại Hội thảo, các diễn giả đã trình bày chi tiết về nội dung chính của hệ thống này.

Cảng Quy Nhơn đón tấn hàng thứ 8 triệu trong năm 2018

12 Giờ trước

Chiều 16/12, Công ty CP Cảng Quy Nhơn (Bình Định) đã tổ chức lễ đón tấn hàng thứ 8 triệu thông qua cảng này trong năm 2018.

Bamboo Airways vừa tiếp nhận máy bay đầu tiên

6 Giờ trước

Lãnh đạo của Bamboo Airways chia sẻ hãng đã nhận chiếc máy bay đầu tiên trong hợp đồng thuê máy bay từ đối tác Ireland và sẽ nhận chiếc tiếp theo trong tuần này.

Trung Quốc xây nhiều cao ốc nhất thế giới trong 2018

10 Giờ trước

Theo dữ liệu mới công bố của Hội đồng Nhà cao tầng và Môi trường sống Đô thị (CTBUH), trong năm 2018, Trung Quốc là nước hoàn thành xây dựng nhiều cao ốc nhất trên thế giới và cũng nhiều nhất trong lịch sử nước này, CNN cho biết.

10 nhóm hàng xuất khẩu đạt mức tăng trưởng cao nhất trong 11 tháng

12 Giờ trước

10 nhóm hàng xuất khẩu có mức tăng trưởng cao nhất đóng góp trên 157 tỷ USD, chiếm 70% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong 11 tháng ...

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

31.3°

Mây âm u

18/12

24° - 33°

Mây rải rác

19/12

24° - 33°

Mây rải rác

20/12

24° - 33°

Có thể có dông

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 17/12/2018 19:50
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD16,535.6016,635.4116,817.02
EUR26,162.2026,240.9226,632.60
GBP28,986.7929,191.1329,450.85
JPY199.33201.34206.37
SGD16,734.5416,852.5117,036.49
THB696.59696.59725.64
USD23,270.0023,270.0023,360.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 17/12/2018 11:50
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L15,25015,550
DO 0,001S-VVND/L16,40016,720
DO 0,05S-IIVND/L16,25016,570
E5 RON 92-IIVND/L17,18017,520
Xăng RON 95-IIIVND/L18,45018,810
Xăng RON 95-IVVND/L18,60018,970
Nguồn: Petrolimex
"Thà tiêu tốn 1 giờ bổ sung kiến thức còn hơn cả đời chịu thua kém người khác"

"Thà tiêu tốn 1 giờ bổ sung kiến thức còn hơn cả đời chịu thua kém người khác"

Ngày 28/11/2018 lúc 08:30

1. Kỹ năng giao tiếpGiao tiếp giỏi không có nghĩa là bạn phải là một nhà hùng biện xuất sắc hoặc...