Gói 30.000 tỷ: Sứ mệnh bất thành!

(VLR) (Vietnam Logistics Review) Gói hỗ trợ cho vay mua nhà 30.000 tỷ đồng triển khai từ ngày 1.6.2013 với sứ mệnh lớn lao là an sinh xã hội, giúp người thu nhập thấp cải thiện chỗ ở, giúp giải quyết các vấn đề của thị trường bất động sản và thúc đẩy nền kinh tế. Đến ngày 31.3.2016, các hợp đồng ký kết cho vay đã vượt 30 ngàn tỷ, nhưng sứ mệnh của gói vay này, hầu như đã không đạt được kỳ vọng.

(Vietnam Logistics Review) Gói hỗ trợ cho vay mua nhà 30.000 tỷ đồng triển khai từ ngày 1.6.2013 với sứ mệnh lớn lao là an sinh xã hội, giúp người thu nhập thấp cải thiện chỗ ở, giúp giải quyết các vấn đề của thị trường bất động sản và thúc đẩy nền kinh tế. Đến ngày 31.3.2016, các hợp đồng ký kết cho vay đã vượt 30 ngàn tỷ, nhưng sứ mệnh của gói vay này, hầu như đã không đạt được kỳ vọng.

Mập mờ giải ngân và lãi suất

Ngày 7.01.2013, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 02/NQ-CP về một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường, giải quyết nợ xấu. Theo đó, Ngân hàng nhà nước (NHNN) đã ban hành Thông tư số 11/2013/ TT-NHNN ngày 15.5.2013 quy định về cho vay hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết số 02 và sau đó là Thông tư số 32/2014/TT-NHNN ngày 18.11.2014 về việc sửa đổi, bổ sung một số Điều tại Thông tư 11/2013/TT-NHNN. Bộ Xây dựng cũng đã ban hành Thông tư số 07/2013/BXD ngày 15.5.2013 hướng dẫn việc xác định các đối tượng được vay vốn hỗ trợ nhà ở.

Từ cơ sở của Nghị quyết 02/CP và Thông tư 11/2013/TT-NHNN, gói tín dụng 30.000 tỷ đồng bắt đầu thực hiện từ ngày 1.6.2013 và chấm dứt sứ mệnh vào ngày 1.6.2016. Đến ngày 28.3, NHNN đã phát hành văn bản hỏa tốc gửi các Ngân hàng thương mại (NHTM) đang triển khai gói 30.000 tỷ, về việc dừng ký hợp đồng tín dụng mới chương trình cho vay hỗ trợ nhà ở từ ngày 31.3.2016. Bởi, số tiền cam kết cho vay của các NHTM đối với khách hàng đã đạt trên 30.000 tỷ đồng. Điều này có nghĩa là từ 31.3.2016, sẽ không có trường hợp nào được các NHTM cam kết cho vay gói 30.000 tỷ nữa. Những người đã có cam kết cho vay sẽ được giải ngân cho đến khi hết gói 30.000 tỷ đồng không giới hạn đến ngày 1.6.2016 như trong thông tư 11.2013.

Hiện nay, đã có khoảng 45.000 hộ gia đình, cá nhân và trên 60 doanh nghiệp (DN) là chủ đầu tư các dự án Nhà ở xã hội được ký hợp đồng vay vốn từ gói 30.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, sự kỳ vọng vào mục tiêu từ gói tín dụng mang lại của các nhà hoạch định chính sách là hỗ trợ cho đối tượng có thu nhập thấp để họ có nhà ở, cải thiện đời sống, làm ấm lại thị trường bất động sản đóng băng, “kích hoạt” cho các DN xây dựng tham gia nhiều hơn vào thị trường nhà ở xã hội, đã không như ý muốn. Vì sao? Đó là sự tồn tại khá nhiều những điều bất cập trong chính sách và quá trình thực thi. Cụ thể, người đi vay, đặc biệt là người dân vay mua nhà hoặc vay xây, sửa chữa nhà bị “hành” rất nhiều về mặt thủ tục. Để “chạm” được tới gói 30.000 tỷ, người dân phải đi qua nhiều “cửa ải” xin xác nhận đủ loại giấy tờ, thủ tục hành chính… Bên cạnh đó, các NHTM lại máy móc dùng cơ chế áp dụng cho người nghèo vay tiền không hợp lý như bắt bên vay chứng minh thu nhập, chứng minh khả năng trả nợ, phải có tài sản thế chấp… Do vậy, đối tượng thụ hưởng chính là người nghèo, người thu nhập thấp rất ít tiếp cận được, mà chủ yếu là những người thu nhập trung bình khá mới vay mua được nhà. Đặc biệt, còn xuất hiện nhiều hiện tượng trục lợi từ gói hỗ trợ này. Chẳng hạn như tình trạng “cò” chạy thủ tục vay gói 30.000 tỷ, việc “đặt cọc” để được mua nhà ở xã hội, hay “xé nhỏ” hợp đồng mua nhà (vượt tiêu chuẩn quy định trong gói 30.000 tỷ) thành nhiều gói nhỏ để đủ tiêu chuẩn được vay ưu đãi…

Hiện nay, “ngòi nổ” thời hạn giải ngân gói hỗ trợ tín dụng 30.000 tỷ đã được tháo gỡ. Tuy nhiên, người dân đang phải lo lắng cho vấn đề mới: Đó là lãi suất vay ưu đãi sẽ kết thúc từ ngày 1.6.2016. Sau đó, người vay sẽ phải trả lãi suất vay thương mại theo thời giá của các ngân hàng (NH).

Khi người dân đã mua, đã ký hợp đồng, đương nhiên là phải biết thời hạn khoản vay, phải có trách nhiệm với đồng tiền của mình, phải thảo luận hợp đồng mua nhà với người bán. Tuy nhiên, trong các bản hợp đồng ký kết giữa người vay với NH, chỉ có một điều mục rất nhỏ trong cả tập hợp đồng dày, trong đó, thông báo lãi suất của khách hàng được ưu đãi trong gói 30.000 tỷ đồng sẽ căn cứ vào thời điểm giải ngân khoản vay chứ không phải ngày ký hợp đồng. Thậm chí, tại một số NHTM, nhân viên đã lờ đi việc này khi người dân bắt đầu làm thủ tục vay mua nhà.

Trên cơ sở quy định của NHNN tại Thông tư 11/2013/TT-NHNN và Thông tư 32/2015/TT-NHNN, các NHTM tham gia Chương trình có trách nhiệm ban hành văn bản hướng dẫn, thực hiện việc thẩm định, quyết định cho vay đối với khách hàng và chịu trách nhiệm về quyết định của mình. NH cho vay có trách nhiệm đưa các quy định về thời hạn cho vay, mức lãi suất… vào nội dung hợp đồng tín dụng để thỏa thuận, ký kết với khách hàng.

Thực tế, một số khúc mắc về lãi suất hiện nay một phần lỗi do khách hàng khi không đọc kỹ các quy định của pháp luật, không đọc kỹ hợp đồng tín dụng. Và, khi hướng dẫn cho khách hàng vay gói 30.000 tỷ đồng, hầu hết các nhân viên tư vấn chỉ nhấn mạnh vào việc mức lãi suất ưu đãi và thời hạn vay trong 15 năm. Điều này dễ khiến khách hàng hiểu lầm rằng mình sẽ được vay với lãi suất 5% trong suốt 15 năm. Theo quy định tại khoản 1, Điều 2 Thông tư số 11/2013/TT-NHNN ngày 15.5.2013 của NHNN hướng dẫn: “... Việc giải ngân cho vay hỗ trợ nhà ở của NHTM đối với khách hàng từ nguồn tái cấp vốn của NHNN kết thúc khi NHNN giải ngân hết số tiền tái cấp vốn nhưng tối đa là 36 tháng kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực (1.6.2013). Điều đó cũng có nghĩa hết thời hạn ngày 1.6.2016, thì mức vay ưu đãi này cũng sẽ hết. Do vậy, hiện nay nhiều khách hàng đang rơi vào "bẫy" lãi suất, bởi kế hoạch tài chính thay đổi khi lãi vay sẽ vọt lên cao.

Người vay “mắc bẫy”!

Người vay mua nhà thu nhập thấp hiện nay có cảm giác như bị đặt vào một cái bẫy mà họ tưởng được hưởng lãi suất ưu đãi 5% trong 15 năm, khi họ ký hợp đồng tín dụng đó. Tuy nhiên, NHNN thì không nghĩ như vậy. Bởi, NHNN đã ghi rõ bằng văn bản trong Thông tư 11 hơn 3 năm qua.

Vấn đề lãi suất ưu đãi chỉ được thực hiện trong 3 năm đầu nhắc lại cho chúng ta bài học về đại nạn cho vay bất động sản bên Mỹ, dẫn đến khủng hoảng kinh tế, sự sụp đổ thị trường bất động sản và phá sản của các NH năm 2008. Lúc đó, NH cho vay với lãi suất ba năm đầu rất thấp để tiếp thị, kể cả những người không có khả năng chi trả dài hạn cũng vay mua nhà vì lãi suất quá thấp. Sau ba năm, NH cho vay với lãi suất cao hơn so với lãi suất ban đầu. Những người đi vay mua bất động sản không có khả năng chi trả, phải phá vỡ hợp đồng. Những hợp đồng cho vay thành nợ xấu không thu hồi được, NH ôm nợ xấu, cả nền kinh tế bị ảnh hưởng theo.

Vấn đề giải quyết an sinh xã hội khác xa với sự vận động của nền kinh tế thị trường. Do đó, việc trao cho các DN kinh doanh bất động sản đi làm an sinh xã hội dường như là sự sai lầm về ý tưởng và học thuyết. Thực tế kéo theo là các NHTM không quan tâm đến việc giúp người nghèo vay tiền. Nhiều NHTM đăng ký tham gia giải ngân gói 30.000 tỷ chỉ để xây dựng thương hiệu, tiếp thị hơn là cho vay. Bởi lẽ, lợi nhuận thu về từ gói tín dụng này thấp hơn nhiều so với các gói vay thương mại (biên độ lợi nhuận chỉ vào khoảng 1,5%) và các NHTM luôn bị kiểm tra giám sát gắt gao về đối tượng vay của thanh tra NHNN cùng các cơ quan hữu trách.

Gói 30.000 tỷ đồng đã xác định có thời hạn và cũng sắp khép lại. Mục tiêu đầu tiên là giúp người có thu nhập thấp mua nhà ở xã hội, sau đó mở rộng ra cho thị trường nhà ở thương mại. Với mục tiêu đó, nếu bây giờ mà thay đổi lãi suất, người nghèo phải trả lãi suất cao, thì mục tiêu ban đầu đã bị phá sản. Mục tiêu thứ 2 là làm ấm lại thị trường bất động sản. Tuy nhiên, thông tin từ ngày 1.6.2016, người vay phải chịu lãi suất cao đang tác động mạnh vào tâm lý của người mua dẫn đến thị trường bất động sản sẽ bị ảnh hưởng.

Thiết nghĩ, chính sách tín dụng để phát triển nhà ở xã hội cũng như chính sách tín dụng hỗ trợ cho người nghèo, người thu nhập thấp cần xây dựng mang tính chiến lược, lâu dài trong suốt quá trình phát triển của nền kinh tế, nhằm đáp ứng nhu cầu chính đáng về nhà ở của người dân. Việc ưu đãi tín dụng theo Luật nhà ở xã hội là đúng, nhưng vấn đề ở chỗ là tìm nguồn ngân sách ở đâu để hỗ trợ? Đây là câu hỏi rất muốn được các nhà hoạch định chính sách giải đáp trong thời gian tới.

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

VIPILEC 2019 lần I - mở khóa nhiều cơ hội phát triển ngành logistics tại Việt Nam

Ngày 18/05/2019 lúc 09:48

VIPILEC 2019 sẽ diễn ra từ ngày 12 – 14/6/2019 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), do đơn vị UBM (Informa Vietnam) tổ chức, được sự bảo trợ của hai tổ chức uy tín hàng đầu trong ngành logistics tại Việt Nam - Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) và Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM).

Thủ tướng giao 3 Bộ gỡ khó cho các công ty vận tải biển

Ngày 16/05/2019 lúc 08:27

Thủ tướng giao Bộ GTVT chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan đề xuất giải pháp gỡ khó cho các công ty vận tải biển.

Việt Nam xuất khẩu gần 80 tỷ USD hàng hoá trong 4 tháng

Ngày 16/05/2019 lúc 08:19

Tính đến hết tháng 4 năm 2019, tổng trị giá xuất khẩu của Việt Nam đạt gần 80 tỷ USD, tăng 6,5% tương ứng tăng 4,82 tỷ USD so với cùng kỳ năm ngoái.

Donald Trump lập luật chơi mới, đại gia Việt thời cơ trăm năm có một

13 Giờ trước

Tỷ phú USD số 1 Phạm Nhật Vượng cùng nhiều đại gia Việt đã xoay chuyển nhanh trong bối cảnh thế giới thay đổi chóng mặt, không bỏ qua thời cơ trăm năm có một.

Cảnh báo cần hơn giải cứu

13 Giờ trước

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) vừa đưa ra cảnh báo về việc ngăn chặn nguy cơ xâm hại của động vật ngoại lai là con tôm hùm đất.

Hàng triệu người dùng ví điện tử phải khai báo lại

13 Giờ trước

Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 39/2014 về trung gian thanh toán, trong đó có nhiều điều kiện siết chặt cả người dùng lẫn doanh nghiệp.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

28°

Mây rải rác

22/05

27° - 34°

Mưa giông vào buổi chiều

23/05

26° - 34°

Mưa giông

24/05

26° - 33°

Mưa giông

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 21/05/2019 04:56
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD15,971.5816,067.9916,341.12
EUR25,909.2225,987.1826,714.47
GBP29,446.4629,654.0429,917.78
JPY206.48208.57214.22
SGD16,800.4616,918.8917,103.55
THB720.43720.43750.48
USD23,345.0023,345.0023,465.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 20/05/2019 23:56
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1642016740
DO 0,001S-VVND/L1791018260
DO 0,05S-IIVND/L1761017960
E5 RON 92-IIVND/L2048020880
Xăng RON 95-IIIVND/L2159022020
Xăng RON 95-IVVND/L2174022170
Nguồn: Petrolimex