Chuyển đổi doanh nghiệp Nhà nước: chậm nhưng không chắc!

(VLR) (Vietnam Logistics Review) Chuyển đổi doanh nghiệp Nhà nước (DNNN), một chủ đề không mới nhưng chúng ta vẫn lúng túng, chưa có giải pháp nhất quán. “Không bàn lùi việc xóa bỏ cơ chế bộ chủ quản DN nhà nước”, đó là ý kiến của ông Đặng Huy Đông, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT). Vấn đề là làm như thế nào?

(Vietnam Logistics Review) Chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước (DNNN), một chủ đề không mới nhưng chúng ta vẫn lúng túng, chưa có giải pháp nhất quán. “Không bàn lùi việc xóa bỏ cơ chế bộ chủ quản DN nhà nước”, đó là ý kiến của ông Đặng Huy Đông, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT). Vấn đề là làm như thế nào?

Trì trệ, thất thoát kéo dài

Cơ chế nhà nước công quyền đồng thời làm chức năng nhà đầu tư và điều hành sản xuất kinh doanh. Cơ quan nhà nước chủ quản (bộ, ngành) luôn là người điều hành DNNN về ba mặt: xác định nhiệm vụ, bảo đảm tài chính và xếp đặt nhân sự. Xóa cơ chế bao cấp với DNNN trước hết là sửa sai trong việc xác định chức năng của Nhà nước.

Trước thời kỳ đổi mới, do chính sách xóa bỏ quan hệ thị trường và kinh tế dân doanh, nên nhà nước phải đảm nhiệm toàn bộ chức năng của nhà đầu tư và thống nhất điều hành từ sản xuất đến lưu thông phân phối và tiêu dùng, thực thi cơ chế bao cấp với toàn bộ nền kinh tế và đời sống xã hội. Chính sách và cơ chế ấy đã đưa nền kinh tế VN đến khủng hoảng, suy sụp. Yêu cầu tất yếu là phải đổi mới phát triển nền kinh tế thị trường nhiều thành phần, từ đó, xóa bỏ cơ chế bao cấp với toàn bộ đời sống xã hội.

Sau đổi mới, khu vực kinh tế dân doanh liên tục phát triển tạo thành nền kinh tế với cơ cấu mới: kinh tế dân doanh trong nước đã đạt tỷ trọng trên 40%, DN có vốn đầu tư nước ngoài gần 20%, DNNN gần 40%. Sự biến đổi về cơ cấu thành phần kinh tế, xét về mặt tổ chức quản lý là thể hiện xu hướng tiến bộ: chuyển mạnh chức năng tích lũy, đầu tư và điều hành sản xuất kinh doanh từ nhà nước sang khu vực kinh tế dân doanh.

Kinh tế dân doanh được "giải phóng" đã chứng tỏ khả năng làm chức năng đó tốt hơn hẳn nhà nước, trước hết là trong lĩnh vực kinh doanh cạnh tranh.

Tái cơ cấu chưa đạt yêu cầu

Nhà nước đang đầu tư một khối lượng rất lớn vốn và tài sản sở hữu toàn dân vào sản xuất kinh doanh tại các DNNN. Số liệu của 781 DN 100% sở hữu Nhà nước năm 2014: tổng tài sản 3.105 nghìn tỷ đồng (Tập đoàn, Tổng công ty và công ty mẹ - con chiếm 90%); Vốn chủ sở hữu 1.023 nghìn tỷ đồng (tập đoàn chiếm: 65%, tổng công ty: 25,2%, khối công ty mẹ con chiếm 2,3%). Nếu tính toàn bộ DN có 100% và trên 50% sở hữu Nhà nước thì tổng nguồn vốn kinh doanh hay tổng tài sản lên đến 5.408 nghìn tỷ đồng.

Tính bức bách của nhiệm vụ xóa bao cấp, tái cơ cấu DNNN trước hết do cơ chế ấy đã mang đến những tổn thất quá lớn, làm mất khả năng phát triển nhanh, có hiệu quả và bền vững không chỉ với DNNN mà còn với toàn bộ nền kinh tế. Thách thức càng nặng nề hơn do đã kéo dài tình trạng “nói nhưng không làm được” mà nguyên nhân là chưa có quyết sách và giải pháp đủ tầm.

Chủ trương tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng tập trung vào 3 trụ cột tái cơ cấu đầu tư công; tái cơ cấu hệ thống ngân hàng và các tổ chức tài chính; tái cơ cấu DNNN trọng tâm là các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước trong giai đoạn (2011 – 2015).

Năm 2014, cả nước đã sắp xếp được 167 DN, gấp 1,65 lần năm 2013 (trong đó, cổ phần hóa được 143 DN, gấp gần 2 lần năm 2013). Tính đến ngày 20.10.2015, cả nước đã cổ phần hóa được thêm 116 DN. Về tiến độ tái cơ cấu tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước: đến ngày 20.10.2015, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt đề án của 20/20 tập đoàn, tổng công ty nhà nước thuộc thẩm quyền. Các bộ, địa phương phê duyệt đề án của 79 tổng công ty nhà nước trực thuộc.

Trên cơ sở đề án tái cơ cấu đã phê duyệt, các tập đoàn, tổng công ty đang triển khai sắp xếp lại cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý, điều hành, đẩy mạnh tổ chức, sắp xếp lại thành viên đi đôi với việc tái cơ cấu lao động, bổ sung chính sách và mô hình quản trị hiện đại, phù hợp với định hướng phát triển của DN sau tái cơ cấu.

Tuy nhiên, những kết quả này chưa có sự chuyển biến mạnh mẽ về chất trong cơ cấu tổ chức quản lý điều hành, quản lý tài chính, cũng như chất lượng lao động, cán bộ, năng suất, hiệu quả hoạt động của DNNN. Kết quả tái cơ cấu DNNN chưa đạt được kết quả như mong muốn.

Giai đoạn (2016 – 2020), DNNN phải tiếp tục sắp xếp, đổi mới và nâng cao hiệu quả để có cơ cấu hợp lý, tập trung vào những ngành, lĩnh vực then chốt và địa bàn quan trọng phù hợp với thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế, phù hợp chiến lược phát triển công nghiệp, có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Nước đã ngập đến đâu?

Nội dung được nêu tại nghị quyết Đại hội Đảng XII là tách chức năng chủ sở hữu tài sản, vốn của Nhà nước và chức năng quản lý nhà nước, sớm xóa bỏ chức năng đại diện chủ sở hữu nhà nước của các bộ, UBND đối với vốn, tài sản nhà nước tại các DN, thành lập một cơ quan chuyên trách làm đại diện chủ sở hữu đối với DNNN.

Đối thoại cho thấy, các ý kiến đều đồng ý phải có cơ quan chuyên trách, song khá nhiều ý kiến băn khoăn với đề xuất mô hình cơ quan chuyên trách thuộc Chính phủ, có tên gọi dự kiến là ủy ban đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại DN.

Theo Thứ trưởng Bộ KH&ĐT, cơ quan này cần thuộc Chính phủ mới đủ tầm để quản lý lượng vốn và tài sản khổng lồ của Nhà nước. Theo ông, “… toàn là triệu tỷ cả thì không phải nhỏ, vì thế tầm của cơ quan đại diện chủ sở hữu phải xứng đáng. Nhưng, xứng đáng không có nghĩa là cứ ông nào thật to về đó là làm được, mà phải nằm ở chức năng, quyền hạn của cơ quan này”.

Có một nghịch lý, chủ trương xóa bỏ cơ chế chủ quản cũng đã từng được thảo luận ở nhiều diễn đàn. Tuy nhiên, cơ chế đó không những chưa được gỡ bỏ mà còn phát triển sang thêm một số lĩnh vực mới.

Thực tế cho thấy, sở hữu Nhà nước không phải là nguyên nhân quan trọng nhất làm giảm tính hiệu quả của DNNN mà cơ chế quản lý mới mang tính quyết định. Vì vậy, cần thiết đẩy nhanh hơn nữa chương trình cải cách DNNN theo hướng xây dựng cơ chế quản lý hợp lý.

Không thể bàn lùi việc xóa bỏ cơ chế bộ chủ quản DNNN vì như có người ví “nước đã đến chân”, tuy nhiên, có thể nước đã ngập sâu hơn rồi!

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Hàng hải “thúc” doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ 4.0

Ngày 10/12/2018 lúc 11:10

Cục Hàng hải Việt Nam yêu cầu các doanh nghiệp cảng biển, vận tải biển tích hợp công nghệ mới để đầu tư phát triển.

Ngành cảng biển cũng hưởng lợi từ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung

2 Giờ trước

Giá trị xuất khẩu của Việt Nam đối với các hàng hóa mà Trung Quốc đã bị đánh thuế (gỗ, dệt may và giày dép) đã tăng trưởng với tốc độ cao hơn so với mọi năm. Xu hướng này có thể sẽ thúc đẩy nhu cầu vận chuyển quốc tế từ/đến Việt Nam, do đó cũng tăng cường lượng container thông quan, do các sản phẩm này chủ yếu được vận chuyển qua đường biển.

Hơn 400 nhà khoa học và doanh nghiệp dự Diễn đàn Kinh tế xanh 2018

21 Giờ trước

Để thu hút đầu tư và kết nối các nguồn lực, nhiều nhà khoa học đã đến Hậu Giang bàn biện pháp xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp định hướng thị trường trên nền tảng logistics.

Nổ tại xưởng đóng tàu ở Sài Gòn, 2 người tử vong

1 Phút trước

Sau tiếng nổ lớn, nhiều người chạy tới cơ sở đóng tàu An Phú thì phát hiện nhiều nạn nhân nằm la liệt. Sự cố khiến 2 người thiệt mạng.

Mở rộng hệ thống bán lẻ thực phẩm sạch

2 Giờ trước

Tăng độ phủ sóng siêu thị, cửa hàng tiện lợi để mọi người dân TP. HCM được sử dụng thực phẩm sạch, an toàn là ý kiến của các đại biểu tại Hội thảo “Từ ăn sạch đến sống xanh”. Hội thảo do Hội Liên hiệp Phụ nữ TP.HCM phối hợp với hệ thống siêu thị VinMart và VinMart+ tổ chức sáng qua 13.12.

Cắt giảm, đơn giản hóa 14 thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan

2 Giờ trước

Theo quyết định của Bộ Tài chính, ngành hải quan sắt cắt giảm 5 thủ tục, đơn giản hóa 9 thủ tục hành chính trong thời gian tới...

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

27.7°

Mây âm u

15/12

24° - 34°

Mây rải rác

16/12

24° - 32°

Có thể có dông

17/12

24° - 33°

Có thể có dông

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 14/12/2018 10:50
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD16,589.0216,689.1516,871.37
EUR26,249.9926,328.9826,722.01
GBP29,088.2629,293.3129,553.98
JPY199.01201.02206.04
SGD16,758.1316,876.2617,060.52
THB697.24697.24726.32
USD23,235.0023,235.0023,325.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 13/12/2018 23:50
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L15,25015,550
DO 0,001S-VVND/L16,40016,720
DO 0,05S-IIVND/L16,25016,570
E5 RON 92-IIVND/L17,18017,520
Xăng RON 95-IIIVND/L18,45018,810
Xăng RON 95-IVVND/L18,60018,970
Nguồn: Petrolimex
"Thà tiêu tốn 1 giờ bổ sung kiến thức còn hơn cả đời chịu thua kém người khác"

"Thà tiêu tốn 1 giờ bổ sung kiến thức còn hơn cả đời chịu thua kém người khác"

Ngày 28/11/2018 lúc 08:30

1. Kỹ năng giao tiếpGiao tiếp giỏi không có nghĩa là bạn phải là một nhà hùng biện xuất sắc hoặc...