Cần phân bổ nguồn lực công bằng với 3 loại hình doanh nghiệp

(VLR) (Vietnam Logistics Review) Theo thông lệ thế giới, việc Nhà nước (NN) thực thi chính sách công bằng cho tất cả các thành phần kinh tế, không phân biệt loại hình doanh nghiệp nhà nước (DNNN) hoặc doanh nghiệp tư nhân (DNTN) trong cơ hội tiếp cận các nguồn lực như vốn, tài nguyên, đất đai...Và đầu tư kinh doanh, được xem là động lực phát triển kinh tế cho quốc gia. tuy nhiên, tại Việt Nam, đã có một thời gian dài, NN đã quá ưu ái cho những DN độc quyền của NN, DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (DN FDI)..., đã đẩy mọi nỗ lực tồn tại và phát triển của các DNTN vào chỗ khó khăn.

(Vietnam Logistics Review) Theo thông lệ thế giới, việc Nhà nước (NN) thực thi chính sách công bằng cho tất cả các thành phần kinh tế, không phân biệt loại hình doanh nghiệp nhà nước (DNNN) hoặc doanh nghiệp tư nhân (DNTN) trong cơ hội tiếp cận các nguồn lực như vốn, tài nguyên, đất đai...Và đầu tư kinh doanh, được xem là động lực phát triển kinh tế cho quốc gia. tuy nhiên, tại Việt Nam, đã có một thời gian dài, NN đã quá ưu ái cho những DN độc quyền của NN, DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (DN FDI)..., đã đẩy mọi nỗ lực tồn tại và phát triển của các DNTN vào chỗ khó khăn.

Những ông lớn nặng nợ cho quốc gia

Hoạt động kinh doanh của DNNN chủ yếu dựa vào vốn vay của các tổ chức tín dụng, vốn chiếm dụng... dẫn đến hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu cao. Nhiều DNNN sử dụng vốn đầu tư không hiệu quả, gây lãng phí vốn, thua lỗ; mua sắm, thanh lý tài sản không đúng quy định. Tại Vinalines, 51 đơn vị có vốn đầu tư của công ty mẹ thua lỗ hoặc hiệu quả thấp. Còn tại Tập đoàn Dầu khí, khoản đầu tư 800 tỷ đồng vào Oceanbank mất toàn bộ quyền, lợi ích và tư cách cổ đông. Tổng Công ty Dầu Việt Nam, năm 2014 cũng phải trích lập dự phòng 1.915 tỷ đồng đối với 14 DN có lỗ lũy kế...

Tình trạng lỗ lũy kế lớn hơn vốn đầu tư của chủ sở hữu xảy ra tại hàng loạt đơn vị như Công ty Bệnh viện Đa khoa quốc tế Hạnh Phúc lỗ 852 tỷ đồng trong khi vốn đầu tư 210 tỷ đồng, Công ty Vận tải biển Viship lỗ 749 tỷ đồng trên vốn góp 32 tỷ, Công ty Tiếp vận Biển Đông lỗ 53 tỷ đồng trên phần góp 10 tỷ... Một số DN khác thì ghi nhận lỗ lớn như Công ty Hóa dầu và Xơ sợi Dầu khí (lỗ 1.473 tỷ đồng), Công ty TCT miền Trung (lỗ 725 tỷ đồng), Công ty Phát triển Phú Mỹ (421 tỷ đồng)...

Liệu bây giờ đã là lúc để NN quyết liệt hơn trong việc phân bổ lại nguồn lực cho công bằng, tạo đà phát triển kinh tế cho đất nước như những định hướng trong Văn kiện đại hội Đảng XII, đề án tái cơ cấu nền kinh tế mà Chính phủ vừa trình Quốc hội vào tháng 11.2016 vừa qua?

Số liệu của Kiểm toán Nhà nước cho thấy, tính đến cuối năm 2015, Chính phủ đã phải bảo lãnh vay vốn hơn 26 tỷ USD cho các DNNN. Dẫn đầu trong số DNNN có nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu cao là các công ty thuộc Vinalines như Công ty Công nghiệp tàu thủy Cà Mau (154 lần), Công ty Phát triển Hàng hải (55 lần), Cảng Năm Căn (17 lần), Công ty Sửa chữa tàu biển Vinalines Đông Đô (40 lần), Cảng Cái Lân (27 lần)... Công ty mẹ COMA cũng có số nợ gấp 12 lần vốn chủ sở hữu...

Nợ của các DNNN do Chính phủ bảo lãnh đang là gánh nặng cho Chính phủ, nợ công tăng cao cho quốc gia, vì hiệu quả đầu tư vốn thấp. Trong đó, nhiều dự án đầu tư sai, cố tình vẽ dự án để đục khoét và không có hệ đo đếm bằng sổ sách kế toán theo tiêu chuẩn quốc tế.

Đề án Tái cơ cấu kinh tế có nhiệm vụ trọng tâm là đẩy mạnh cổ phần hóa DNNN. Về bản chất, đó là cách phân bố lại nguồn lực bằng cơ chế thị trường. NN phải tuân theo nguyên tắc chung là nguồn lực cần được đầu tư vào nơi tốt nhất, có hiệu quả nhất, chứ không phải được đầu tư một cách dàn trải, theo cơ chế xin-cho như hiện nay.

DNTN... Tự bơi trong dòng chảy thị trường

Luật DN năm 1999 với phương châm “DN và người dân được kinh doanh những ngành nghề, lĩnh vực mà pháp luật không cấm”, đã tạo đà cho kinh tế VN phát triển. Theo đó, việc điều hành của Chính phủ thông qua hoạt động của Tổ công tác, đã kịp thời tiếp nhận thông tin phản hồi từ các địa phương và DN. Tổ trực tiếp đưa ra giải pháp xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo với Thủ tướng Chính phủ kèm theo phương án giải quyết các vấn đề phát sinh. Tuy nhiên, DNTN do không được công bằng trong phân bổ nguồn lực từ phía NN, nên chủ yếu có quy mô vừa và nhỏ, đặc biệt là các DN siêu nhỏ, với sự hạn chế về nguồn lực tài chính, trang bị công nghệ và khả năng đổi mới, sáng tạo.

Từ chính sách thực hiện nhiều năm qua dễ dàng nhận thấy, DNNN đã tiêu tốn nhiều nguồn lực nhất, nhưng hiệu quả thì thấp nhất lại luôn nhận được nhiều ưu đãi về nguồn vốn, thuế, đất đai, lãi suất, bảo lãnh từ Chính phủ... Tiếp theo đó là các DN FDI. Trong khi đó, DNTN phải chịu nhiều thiệt thòi, ngoại trừ các DN thân hữu, có quan hệ với nhóm lợi ích hoặc là sân sau của các DNNN. Đây chính là nghịch lý với các thể chế của các quốc gia có nền kinh tế thị trường, gây ra nhiều tác động tiêu cực tới sự phát triển kinh tế đất nước.

Ngoài những khó khăn do tính thiếu công bằng đối với các loại hình DN từ những chính sách của NN, DNTN hiện nay phải đối mặt với khó khăn lớn là tình trạng các cơ quan NN không hiểu luật, hoặc hiểu khác so với tinh thần của luật. Các chính sách hỗ trợ DNTN hiện nay rất thiếu tính thực tế, khiến không đi vào cuộc sống. Đã có nhiều chính sách được ban hành, nhưng chẳng có một giải pháp triển khai nào cụ thể, khiến cho tiến trình thực hiện vẫn dậm chân tại chỗ. Do đó, phải có tiêu chí chung. Ưu đãi phải dựa trên hiệu quả, không phân biệt đó là DN nào. Từ những tiêu chí cụ thể sẽ có những ưu tiên, ưu đãi cụ thể cho từng DN, từng lĩnh vực.

Cần những giải pháp công bằng với 3 loại hình DN

Hiện nay, NN vẫn nắm độc quyền và ấn định giá ở những yếu tố đầu vào như viễn thông, năng lượng, đất đai... Điều này khiến DNTN khó gia nhập vào các thị trường này, bởi những giấy phép kinh doanh có điều kiện, không đủ quy mô và nguồn lực để cạnh tranh sòng phẳng. Thực trạng này, đã và đang tạo ra sự méo mó của nền kinh tế thị trường với sự điều chỉnh cung – cầu, gây ảnh hưởng không tốt cho nền kinh tế, nhất là trong thời kỳ hội nhập.

Do vậy, vấn đề cần giải quyết là phải ưu tiên chính sách cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường. Chính phủ nên thu hẹp các lĩnh vực NN cần đầu tư, nhằm tạo ra khu vực rộng lớn, để các DNTN có thể tham gia đầu tư, kinh doanh, đặc biệt trong cung cấp dịch vụ và hạ tầng.

Ngoài ra, NN cần tách các DNNN công ích khỏi các DNNN hoạt động thương mại. Buộc các DNNN hoạt động thương mại phải tuân thủ kỷ luật thị trường, để tạo ra sự cạnh tranh bình đẳng đối với các DNTN, nhằm giúp DNNN làm ăn hiệu quả hơn.

Thời gian qua, Chính phủ đã nỗ lực tháo gỡ những lợi ích nhóm trong chính sách và hoạt động của DNNN bằng việc bãi bỏ các thông tư của các Bộ, nâng cấp lên thành nghị định của CP từ sau ngày 1.7.2016. Tuy nhiên, sự chấn chỉnh trên mới chỉ là giai đoạn đầu, cần có thời gian lắng nghe và cải tiến liên tục mới có sự hoàn thiện.

Nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực của nền kinh tế là mục tiêu cốt lõi của quốc gia trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Và, việc sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia là nền tảng tăng trưởng. Do vậy, cần hạn chế tư duy đề cao DNNN là chủ đạo của nền kinh tế, bởi thời gian qua, có khá nhiều DNNN làm ăn thua lỗ, nợ nần chồng chất, bất động sản nằm bất động, nợ xấu lên cao... Bên cạnh đó, cần xem lại những ưu ái quá nhiều từ các địa phương cho DN FDI. Bởi, có quá nhiều bài học cho các DN FDI, từ việc trốn thuế đến các việc xã hội, môi trường..., mà NN và nhân dân phải gánh chịu hậu quả.

«
Căn cứ Nghị định 56/2009/NĐ-CP, theo tiêu chí về lao động thì 95% là DN nhỏ, 5% là DN vừa và lớn. Theo tiêu chí về vốn, thì 79,2% DN nhỏ, 14,2% DN vừa và 6,6% DN lớn. Nước ta đã hình thành một số tập đoàn kinh tế tư nhân có tiềm lực lớn như Vingroup, Hoàng Anh - Gia Lai, Hòa Phát, Tôn Hoa Sen, True Milk...hoạt động trong nhiều ngành kinh tế, đóng vai trò ngày càng lớn đối với tăng trưởng kinh tế, một số tập đoàn đã vươn ra đầu tư ở nước ngoài.»

Lâu nay, những tư duy kinh tế nhằm ưu ái cho DNNN thành “quả đấm thép” hay DN FDI sẽ tạo động lực đã len vào chính sách làm cản trở phát triển kinh tế đất nước. Đặc biệt là khi có cơ hội làm ăn, thì các DN không liên kết với nhau để thành chuỗi giá trị cho nền kinh tế, mà mạnh DN loại hình nào được ưu ái, thì liền tạo lợi ích cho riêng mình, bỏ mặc lợi ích kinh tế của quốc gia. DNNN thì tạo ra những sân sau để chia chác, còn DN FDI thì dùng phần lớn nguồn cung từ các DN của họ trong khu vực hoặc từ công ty mẹ, nhằm chuyển giá, né thuế... Thực tế, trong nhiều năm mở cửa, thu hút vốn đầu tư nước ngoài nhưng sự lan tỏa, tính liên kết giữa DN FDI với DN trong nước gần như không đạt được kết quả như kỳ vọng.

Do vậy, giải pháp tạo sự phát triển kinh tế bền vững bằng cách phân bổ nguồn lực công bằng đối với 3 loại hình DN, là một vấn đề quan trọng rất cần được Chính phủ và các nhà hoạch định chính sách quan tâm.

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Xây dựng thị trường vận tải cạnh tranh, đa phương thức, tăng kết nối công nghệ

Ngày 13/06/2019 lúc 15:19

Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Xây dựng thị trường vận tải cạnh tranh theo hướng phát triển vận tải đa phương thức, kết nối giữa các hình thức vận tải khác nhau, chú trọng áp dụng công nghệ thông tin để giảm thiểu chi phí vận tải tạo thuận lợi cho lưu thông, phân phối hàng hóa và dịch vụ của doanh nghiệp".

Sẽ có trung tâm logistics hàng không của Vietnam Airlines tại Cần Thơ?

Ngày 15/06/2019 lúc 09:13

Ngày 13/6/2019, tại buổi làm việc với UBND TP. Cần Thơ về dự án trung tâm logistics hàng không, đại diện của Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) cho biết, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là trung tâm sản xuất nông nghiệp lớn nhất nước với nhu cầu vận chuyên hàng hóa bằng đường hàng không rất lớn, đặc biệt là những hàng xuất khẩu có giá trị cao.

Trung Quốc đang chiếm lĩnh thương mại điện tử Việt

Ngày 13/06/2019 lúc 10:24

Tên tuổi hàng đầu thương mại điện tử Việt Nam đang thuộc sở hữu của 2 doanh nghiệp Trung Quốc là Alibaba và Tencent.

Chính sách thuế đối với hàng hóa tạm nhập- tái xuất thực hiện dự án vay ODA

Ngày 15/06/2019 lúc 09:34

Máy móc xây dựng, máy ủi, tàu… của nhà thầu Nhật Bản tạm nhập khẩu- tái xuất để thực hiện dự án vay ODA tại Việt Nam không thuộc đối tượng miễn thuế nhập khẩu nên phải nộp thuế nhập khẩu khi tạm nhập khẩu, khi tái xuất được hoàn thuế nhập khẩu tương ứng trị giá sử dụng còn lại của hàng hóa khi tái xuất khẩu.

Thương nhân Trung Quốc ùn ùn tới vựa vải thiều lớn nhất Việt Nam

Ngày 15/06/2019 lúc 08:53

Bắc Giang đã thu hoạch trên 71.600 tấn vải thiều, với giá vải giao động 30.000 - 50.000 đồng, thậm chí loại đẹp trên 70.000 đồng/kg. Gần 400 thương nhân Trung Quốc đã có mặt tại vựa vải thiều lớn nhất Việt Nam để thu mua.

SASTECO chuyển đến trụ sở giao dịch mới

Ngày 14/06/2019 lúc 14:59

Từ ngày 01/06/2019, Công ty Cổ phần Xếp dỡ và Dịch vụ Cảng Sài Gòn (SASTECO) sẽ dời trụ sở Công ty về địa chỉ mới số 242, đường Bùi Văn Ba, phường Tân Thuận Đông, Quận 7, TP. Hồ Chí Minh.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

27°

Mây rải rác

18/06

25° - 31°

Mưa giông

19/06

25° - 30°

Mưa giông

20/06

25° - 30°

Mưa giông

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 17/06/2019 06:57
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD15,888.1915,984.0916,255.83
EUR25,955.9226,034.0226,714.34
GBP29,234.4429,440.5229,702.45
JPY208.02210.12216.21
SGD16,859.3416,978.1917,163.54
THB732.62732.62763.18
USD23,265.0023,265.0023,385.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 16/06/2019 23:57
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1622016540
DO 0,001S-VVND/L1769018040
DO 0,05S-IIVND/L1739017730
E5 RON 92-IIVND/L2021020610
Xăng RON 95-IIIVND/L2121021630
Xăng RON 95-IVVND/L2136021780
Nguồn: Petrolimex