AEC: Cơ hội & thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam

(VLR) (Vietnam Logistics Review) Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) được hình thành chính là bước khởi đầu vững chắc trong tiến trình hội nhập toàn diện các nền kinh tế Đông Nam Á, mở ra nhiều cơ hội mới cho nền kinh tế của Việt Nam (VN). Bên cạnh những cơ hội lớn mang lại, AEC cũng đặt ra không ít thách thức buộc các doanh nghiệp (DN) trong nước phải đối mặt.

(Vietnam Logistics Review) Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) được hình thành chính là bước khởi đầu vững chắc trong tiến trình hội nhập toàn diện các nền kinh tế Đông Nam Á, mở ra nhiều cơ hội mới cho nền kinh tế của Việt Nam (VN). Bên cạnh những cơ hội lớn mang lại, AEC cũng đặt ra không ít thách thức buộc các doanh nghiệp (DN) trong nước phải đối mặt.

Cơ hội

Tham gia AEC, cộng đồng DN VN đã có cơ hội tiếp cận với thị trường chung của khu vực Đông Nam Á với quy mô dân số lên đến trên 600 triệu dân và GDP hàng năm khoảng 2.500 tỷ USD. Một trong bốn trụ cột chính của AEC đó là thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất với việc tự do lưu chuyển hàng hóa và dịch vụ trong khuôn khổ các nước ASEAN. Các biện pháp chính bao gồm: xóa bỏ thuế quan, xóa bỏ hàng rào phi thuế quan, hài hòa các tiêu chuẩn và hàng rào kỹ thuật đối với thương mại, tăng cường áp dụng Quy tắc xuất xứ (ROO), hội nhập hải quan và cơ chế một cửa ASEAN. Theo lộ trình cam kết cắt giảm thuế trong ASEAN, kể từ năm 2015, hầu hết các nước trong khu vực đều đã xóa bỏ thuế quan, hoặc duy trì ở mức thấp dưới 5% đối với một số ít các mặt hàng. Đây là cơ hội để các DN cắt giảm chi phí sản xuất, từ đó kích thích tiêu dùng, tăng chất lượng sản phẩm và tăng tính cạnh tranh của hàng hóa.

Hàng hóa sản xuất ra có thể xuất sang các nước trong khu vực với mức thuế suất bằng không hoặc rất thấp, mở rộng thị trường tiêu thụ, tạo động lực cho các DN sản xuất và xuất khẩu. Thông qua cơ chế tự chứng nhận xuất xứ, hải quan một cửa trong AEC, các DN có thể giảm được chi phí giao dịch thương mại, đơn giản hóa các thủ tục hành chính và tạo môi trường kinh doanh minh bạch. Tại VN, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 28/2015/TTBCT ngày 20.8.2015 (có hiệu lực từ ngày 5.10.2015) quy định việc thực hiện thí điểm tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) giúp các DN tiết kiệm thời gian và chi phí hành chính. Tháng 9.2015, VN cũng đã chính thức kết nối kỹ thuật cơ chế một cửa ASEAN bao gồm bảy quốc gia thành viên là Brunay, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và VN.

Cùng với việc tạo ra một thị trường chung trong khu vực, quá trình hội nhập AEC đã giúp các DN VN tiếp cận với thị trường nguồn nhân lực lớn hơn và chất lượng hơn. Đó là nhờ những cơ hội từ việc tự do hóa đầu tư và tự do hóa lao động có tay nghề..

Cùng với việc tạo ra một thị trường chung trong khu vực, quá trình hội nhập AEC đã giúp các DN VN tiếp cận với thị trường nguồn nhân lực lớn hơn và chất lượng hơn. Đó là nhờ những cơ hội từ việc tự do hóa đầu tư và tự do hóa lao động có tay nghề. Tự do hóa đầu tư trong khuôn khổ AEC giúp tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), các DN phân bổ nguồn lực tốt hơn, có khả năng đầu tư nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Bên cạnh đó, khi lao động có tay nghề được tự do lưu chuyển, các DN VN sẽ có cơ hội thu hút nguồn nhân lực chất lượng, có kỹ năng quản lý, trình độ chuyên môn và năng suất cao, nhờ đó cải thiện tình trạng sản xuất kinh doanh.

Một trong những đặc trưng cơ bản của AEC là xây dựng một khu vực có sự phát triển cân bằng giữa các nền kinh tế, trong đó nội dung cốt lõi là phát triển các DN vừa và nhỏ. Mục tiêu này của AEC chính là muốn các thành viên phát triển theo một hướng thống nhất, nâng cao năng lực cạnh tranh của các quốc gia còn yếu kém trong khu vực. Quá trình hội nhập AEC khuyến khích các DN vừa và nhỏ phát triển, thiết lập một môi trường chính sách năng động, khả năng tiếp cận các nguồn lực tài chính dễ dàng, hỗ trợ các DN vừa và nhỏ tham gia vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Đây sẽ là cơ hội để hệ thống DN VN phát triển mạnh mẽ hơn, đủ sức cạnh tranh tại thị trường trong và ngoài nước.

Mục tiêu của AEC chính là muốn các thành viên phát triển theo một hướng thống nhất, nâng cao năng lực cạnh tranh của các quốc gia còn yếu kém trong khu vực.

Tham gia vào AEC cũng sẽ là cơ hội cho các DN VN tiếp cận với nền khoa học - công nghệ tiên tiến hiện đại, những phương thức kinh doanh mới, giúp mở rộng thị trường, quảng bá thương hiệu DN và sản phẩm. Các DN sẽ chuyển mình từ phương thức kinh doanh truyền thống sang các phương thức kinh doanh hiện đại hơn, nâng cao mức giá trị gia tăng tạo ra. Nhờ đó, thay vì cạnh tranh nhau bằng nguồn nhân công giá rẻ, nguồn tài nguyên thiên nhiên có sẵn, các DN bắt đầu cạnh tranh nhau bằng hàng hóa và dịch vụ cung cấp trên thị trường dựa trên giá trị tri thức mà chúng mang lại.

Thách thức

Trong quá trình hội nhập AEC, ngoài các cơ hội kể trên DN VN cũng phải đối diện với rất nhiều thách thức. Một trong số đó chính là thách thức về quản lý nguồn nhân lực, tận dụng cơ hội từ việc tự do di chuyển lao động có tay nghề. Khi mà lao động được tự do di chuyển, họ sẽ có cơ hội theo đuổi môi trường làm việc tốt hơn, chế độ đãi ngộ tốt hơn tại các nước khác trong khu vực. Vì vậy vấn đề đặt ra cho các DN nước ta chính là phải có những chính sách phù hợp để giữ chân người lao động có tay nghề, có trình độ. Hơn nữa, các chính sách về nguồn nhân lực cần phải được phát triển và đổi mới để thu hút những lao động kỹ năng cao từ các nước thành viên.

Thách thức thứ hai đó là sự cạnh tranh không khoan nhượng giữa hàng nội địa và hàng nhập khẩu từ các nước trong khu vực. Trong tiến trình hội nhập AEC, các nước thành viên sẽ mở rộng thị trường xuất khẩu cho hàng hóa của VN, nhưng đồng thời VN cũng phải mở cửa cho hàng hóa nhập khẩu từ các nước thành viên đó. Hàng hóa nhập khẩu tràn vào thị trường với mức thuế suất bằng không hoặc rất thấp thách thức sức cạnh tranh của hàng hóa trong nước. Đa số các DN VN là DN vừa và nhỏ, năng lực cạnh tranh hạn chế vì thế sẽ gặp phải không ít khó khăn trong sự nghiệp sản xuất kinh doanh. So với các nước trong khu vực thì trình độ phát triển của VN vẫn còn ở mức thấp, có một khoảng cách giữa các nước ASEAN-4 với các nước ASEAN-6, thể hiện ở quy mô nền kinh tế, cơ sở hạ tầng, trình độ khoa học kỹ thuật và chất lượng nguồn nhân lực. Vì vậy, hàng hóa và dịch vụ từ các quốc gia ASEAN-6 dễ dàng chiếm lĩnh thị trường, ngày càng lớn mạnh và chiếm nhiều ưu thế hơn. Trong khi đó, các DN non trẻ VN với tiềm lực tài chính hạn hẹp, quy mô nhỏ, không đủ năng lực cạnh tranh thì nguy cơ mất đi khả năng chiếm lĩnh thị trường khu vực là rất lớn, không chỉ thế cơ hội kinh doanh ở thị trường nội địa cũng sẽ bị thu hẹp. Cạnh tranh là một quá trình diễn ra vô cùng khốc liệt, các DN yếu kém có thể mất thị phần, bị loại bỏ ngay trên sân nhà. Đây sẽ là bất lợi rất lớn cho chúng ta trong quá trình hội nhập nếu như Chính phủ và DN không có chiến lược phát triển đúng đắn trong giai đoạn then chốt này.

Cạnh tranh là một quá trình diễn ra vô cùng khốc liệt, các DN yếu kém có thể mất thị phần, bị loại bỏ ngay trên sân nhà.

Thêm vào đó, thể chế nhà nước và các thủ tục hành chính cũng là một trong những thách thức lớn đối với các DN VN trong quá trình hội nhập AEC. Hệ thống pháp luật vẫn chưa thật sự phát triển để đáp ứng yêu cầu hội nhập, chưa tạo điều kiện thuận lợi cho các DN xuất khẩu cũng như nhà đầu tư nước ngoài khi muốn đầu tư vào các dự án trong nước, gây cản trở đối với sự phát triển của DN. Các thủ tục hành chính thiếu chuyên nghiệp, rườm rà với cơ chế chồng chéo, không minh bạch và nhất quán sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực làm mất nhiều thời gian và chi phí của DN. Chính quyền các cấp vẫn chưa phối hợp chặt chẽ với hiệp hội các DN trong công tác phổ biến các thông tin về mở cửa thị trường, các cam kết của VN trong AEC. Nhiều cán bộ quản lý lẫn lãnh đạo DN vẫn chưa nắm rõ về các ưu đãi thuế quan, quy tắc xuất xứ hoặc chưa cập nhật đầy đủ về cam kết cắt giảm thuế quan trong AEC hoặc các Hiệp định thương mại tự do khác. Theo ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI), hiện mới chỉ có 30% hàng hóa VN xuất vào thị trường các nước ASEAN được hưởng ưu đãi xuất khẩu, 70% hàng hóa còn lại xuất đi theo con đường bình thường, không khai thác được các ưu đãi miễn thuế.

Hơn nữa, hiện tượng giá cánh kéo xuất hiện đối với hàng xuất khẩu VN khi chủ yếu các mặt hàng này là các sản phẩm có giá trị gia tăng thấp. Sản phẩm xuất khẩu của VN phần lớn là các sản phẩm thô, nông sản, nhóm hàng gia công như dệt may, da giày,… Trong khi đó, ở các nước khác, họ tập trung sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm có hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng cao, chiếm nhiều lợi thế hơn trong thương mại. Mặt khác, khi rào cản thuế quan bị dỡ bỏ, các quốc gia sẽ tăng cường các biện pháp phi thuế quan như các biện pháp phòng vệ thương mại, hàng rào kỹ thuật, an toàn vệ sinh thực phẩm, quy chuẩn cao về bảo vệ môi trường. Trong đó, yêu cầu về hàm lượng khu vực (ít nhất 40% hàm lượng sản phẩm làm ra phải có xuất xứ nội khối thì mới được hưởng thuế suất 0%) trở thành một rào cản lớn đối với các nước sử dụng nguyên vật liệu nhập khẩu chủ yếu từ các nước ngoài ASEAN như VN.

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

VLA sẽ tổ chức hội nghị thường niên 2019 của Hiệp hội Giao nhận vận tải ASEAN

Ngày 17/06/2019 lúc 09:03

Ngày 12/6/2019, Đoàn đại biểu Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) do Chủ tịch Lê Duy Hiệp dẫn đầu đã tham dự Hội nghị giữa kỳ của Hiệp hội Giao nhận Vận tải ASEAN (AFFA) được tổ chức tại Bangkok, Thái Lan. Hội nghị lần này đã thông qua Chương trình đào tạo logistics của Viện đào tạo AFFA (ALI) trong năm 2019 dành cho các hiệp hội thành viên và quyết định việc tổ chức Hội nghị thường niên năm 2019.

10 ngành hàng mang lại hàng tỷ USD cho doanh nghiệp Việt

Ngày 17/06/2019 lúc 08:35

Có 10 nhóm hàng đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2019, trong đó máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện dẫn đầu với mức tăng 1,45 tỷ USD.

Đặc trưng quản lý chuỗi cung ứng dịch vụ

Ngày 19/06/2019 lúc 16:04

Trong xu hướng toàn cầu hóa và kinh tế tri thức, dịch vụ có vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế quốc gia. Năm 2007, ngành dịch vụ đóng góp 60% GDP của thế giới. Tại Hồng Kông lĩnh vực dịch vụ chiếm tới 90% GDP, tại Mỹ là 80% GDP, Nhật bản 74%, Anh và Pháp là 73%. Khi nền kinh tế phát triển ở trình độ cao, con người có nhu cầu nhiều hơn đối với các sản phẩm dịch vụ như thẩm mỹ, giáo dục, giải trí,… và xu hướng tiêu dùng cận biên với dịch vụ lớn hơn nhiều so với sản phẩm hữu hình.

72% khí thải CO2 đến từ vận tải đường bộ

19 Giờ trước

Chiều ngày 19/6 tại TP. Hồ Chí Minh, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam (VATA) đã kết hợp với Học viện Mekong (MI) đồng tổ chức hội thảo với chủ đề “Hội thảo về Vận tải và Logistics xanh Phát triển bền vững”.Theo số liệu của GIZ 72% lượng khí thải CO2 thải ra môi trường từ các hoạt động vận tải đường bộ, trong đó vận tải hàng hóa chiếm 30-40%. Dự báo tại Châu Á đến năm 2030 khí thải CO2 từ hoạt động vận tải sẽ tăng lên từ 3 – 5 lần.

Viettel Post "lấn sân" sang thương mại điện tử

Ngày 19/06/2019 lúc 09:02

Sàn thương mại điện tử "Vỏ Sò" của Tổng công ty Cổ phần Bưu chính Viettel (Viettel Post) đặt mục tiêu trở thành sàn thương mại điện tử số 1 Việt Nam, cạnh tranh trực tiếp với các tên tuổi lớn như Tiki, Lazada hay Shopee.

Thủ tướng cam kết hơn 2 tỷ USD đầu tư cho Đồng bằng sông Cửu Long

Ngày 19/06/2019 lúc 08:58

Chính phủ cam kết nguồn vốn 2 tỷ USD tăng thêm so với giai đoạn 2021 - 2025 để đầu tư vào các dự án tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

33°

Mây rải rác

21/06

25° - 32°

Mưa giông

22/06

25° - 32°

Mưa giông

23/06

25° - 30°

Mưa giông

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 20/06/2019 16:57
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD15,855.0815,950.7816,221.97
EUR25,930.3826,008.4126,688.09
GBP29,267.5829,473.9029,736.16
JPY213.63215.79222.40
SGD16,947.9417,067.4117,253.75
THB738.46738.46769.27
USD23,245.0023,245.0023,365.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 20/06/2019 11:57
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1561015920
DO 0,001S-VVND/L1695017280
DO 0,05S-IIVND/L1665016980
E5 RON 92-IIVND/L1923019610
Xăng RON 95-IIIVND/L2013020530
Xăng RON 95-IVVND/L2028020680
Nguồn: Petrolimex