AEC: Cơ hội & thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam

(VLR) (Vietnam Logistics Review) Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) được hình thành chính là bước khởi đầu vững chắc trong tiến trình hội nhập toàn diện các nền kinh tế Đông Nam Á, mở ra nhiều cơ hội mới cho nền kinh tế của Việt Nam (VN). Bên cạnh những cơ hội lớn mang lại, AEC cũng đặt ra không ít thách thức buộc các doanh nghiệp (DN) trong nước phải đối mặt.

(Vietnam Logistics Review) Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) được hình thành chính là bước khởi đầu vững chắc trong tiến trình hội nhập toàn diện các nền kinh tế Đông Nam Á, mở ra nhiều cơ hội mới cho nền kinh tế của Việt Nam (VN). Bên cạnh những cơ hội lớn mang lại, AEC cũng đặt ra không ít thách thức buộc các doanh nghiệp (DN) trong nước phải đối mặt.

Cơ hội

Tham gia AEC, cộng đồng DN VN đã có cơ hội tiếp cận với thị trường chung của khu vực Đông Nam Á với quy mô dân số lên đến trên 600 triệu dân và GDP hàng năm khoảng 2.500 tỷ USD. Một trong bốn trụ cột chính của AEC đó là thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất với việc tự do lưu chuyển hàng hóa và dịch vụ trong khuôn khổ các nước ASEAN. Các biện pháp chính bao gồm: xóa bỏ thuế quan, xóa bỏ hàng rào phi thuế quan, hài hòa các tiêu chuẩn và hàng rào kỹ thuật đối với thương mại, tăng cường áp dụng Quy tắc xuất xứ (ROO), hội nhập hải quan và cơ chế một cửa ASEAN. Theo lộ trình cam kết cắt giảm thuế trong ASEAN, kể từ năm 2015, hầu hết các nước trong khu vực đều đã xóa bỏ thuế quan, hoặc duy trì ở mức thấp dưới 5% đối với một số ít các mặt hàng. Đây là cơ hội để các DN cắt giảm chi phí sản xuất, từ đó kích thích tiêu dùng, tăng chất lượng sản phẩm và tăng tính cạnh tranh của hàng hóa.

Hàng hóa sản xuất ra có thể xuất sang các nước trong khu vực với mức thuế suất bằng không hoặc rất thấp, mở rộng thị trường tiêu thụ, tạo động lực cho các DN sản xuất và xuất khẩu. Thông qua cơ chế tự chứng nhận xuất xứ, hải quan một cửa trong AEC, các DN có thể giảm được chi phí giao dịch thương mại, đơn giản hóa các thủ tục hành chính và tạo môi trường kinh doanh minh bạch. Tại VN, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 28/2015/TTBCT ngày 20.8.2015 (có hiệu lực từ ngày 5.10.2015) quy định việc thực hiện thí điểm tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) giúp các DN tiết kiệm thời gian và chi phí hành chính. Tháng 9.2015, VN cũng đã chính thức kết nối kỹ thuật cơ chế một cửa ASEAN bao gồm bảy quốc gia thành viên là Brunay, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và VN.

Cùng với việc tạo ra một thị trường chung trong khu vực, quá trình hội nhập AEC đã giúp các DN VN tiếp cận với thị trường nguồn nhân lực lớn hơn và chất lượng hơn. Đó là nhờ những cơ hội từ việc tự do hóa đầu tư và tự do hóa lao động có tay nghề..

Cùng với việc tạo ra một thị trường chung trong khu vực, quá trình hội nhập AEC đã giúp các DN VN tiếp cận với thị trường nguồn nhân lực lớn hơn và chất lượng hơn. Đó là nhờ những cơ hội từ việc tự do hóa đầu tư và tự do hóa lao động có tay nghề. Tự do hóa đầu tư trong khuôn khổ AEC giúp tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), các DN phân bổ nguồn lực tốt hơn, có khả năng đầu tư nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Bên cạnh đó, khi lao động có tay nghề được tự do lưu chuyển, các DN VN sẽ có cơ hội thu hút nguồn nhân lực chất lượng, có kỹ năng quản lý, trình độ chuyên môn và năng suất cao, nhờ đó cải thiện tình trạng sản xuất kinh doanh.

Một trong những đặc trưng cơ bản của AEC là xây dựng một khu vực có sự phát triển cân bằng giữa các nền kinh tế, trong đó nội dung cốt lõi là phát triển các DN vừa và nhỏ. Mục tiêu này của AEC chính là muốn các thành viên phát triển theo một hướng thống nhất, nâng cao năng lực cạnh tranh của các quốc gia còn yếu kém trong khu vực. Quá trình hội nhập AEC khuyến khích các DN vừa và nhỏ phát triển, thiết lập một môi trường chính sách năng động, khả năng tiếp cận các nguồn lực tài chính dễ dàng, hỗ trợ các DN vừa và nhỏ tham gia vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Đây sẽ là cơ hội để hệ thống DN VN phát triển mạnh mẽ hơn, đủ sức cạnh tranh tại thị trường trong và ngoài nước.

Mục tiêu của AEC chính là muốn các thành viên phát triển theo một hướng thống nhất, nâng cao năng lực cạnh tranh của các quốc gia còn yếu kém trong khu vực.

Tham gia vào AEC cũng sẽ là cơ hội cho các DN VN tiếp cận với nền khoa học - công nghệ tiên tiến hiện đại, những phương thức kinh doanh mới, giúp mở rộng thị trường, quảng bá thương hiệu DN và sản phẩm. Các DN sẽ chuyển mình từ phương thức kinh doanh truyền thống sang các phương thức kinh doanh hiện đại hơn, nâng cao mức giá trị gia tăng tạo ra. Nhờ đó, thay vì cạnh tranh nhau bằng nguồn nhân công giá rẻ, nguồn tài nguyên thiên nhiên có sẵn, các DN bắt đầu cạnh tranh nhau bằng hàng hóa và dịch vụ cung cấp trên thị trường dựa trên giá trị tri thức mà chúng mang lại.

Thách thức

Trong quá trình hội nhập AEC, ngoài các cơ hội kể trên DN VN cũng phải đối diện với rất nhiều thách thức. Một trong số đó chính là thách thức về quản lý nguồn nhân lực, tận dụng cơ hội từ việc tự do di chuyển lao động có tay nghề. Khi mà lao động được tự do di chuyển, họ sẽ có cơ hội theo đuổi môi trường làm việc tốt hơn, chế độ đãi ngộ tốt hơn tại các nước khác trong khu vực. Vì vậy vấn đề đặt ra cho các DN nước ta chính là phải có những chính sách phù hợp để giữ chân người lao động có tay nghề, có trình độ. Hơn nữa, các chính sách về nguồn nhân lực cần phải được phát triển và đổi mới để thu hút những lao động kỹ năng cao từ các nước thành viên.

Thách thức thứ hai đó là sự cạnh tranh không khoan nhượng giữa hàng nội địa và hàng nhập khẩu từ các nước trong khu vực. Trong tiến trình hội nhập AEC, các nước thành viên sẽ mở rộng thị trường xuất khẩu cho hàng hóa của VN, nhưng đồng thời VN cũng phải mở cửa cho hàng hóa nhập khẩu từ các nước thành viên đó. Hàng hóa nhập khẩu tràn vào thị trường với mức thuế suất bằng không hoặc rất thấp thách thức sức cạnh tranh của hàng hóa trong nước. Đa số các DN VN là DN vừa và nhỏ, năng lực cạnh tranh hạn chế vì thế sẽ gặp phải không ít khó khăn trong sự nghiệp sản xuất kinh doanh. So với các nước trong khu vực thì trình độ phát triển của VN vẫn còn ở mức thấp, có một khoảng cách giữa các nước ASEAN-4 với các nước ASEAN-6, thể hiện ở quy mô nền kinh tế, cơ sở hạ tầng, trình độ khoa học kỹ thuật và chất lượng nguồn nhân lực. Vì vậy, hàng hóa và dịch vụ từ các quốc gia ASEAN-6 dễ dàng chiếm lĩnh thị trường, ngày càng lớn mạnh và chiếm nhiều ưu thế hơn. Trong khi đó, các DN non trẻ VN với tiềm lực tài chính hạn hẹp, quy mô nhỏ, không đủ năng lực cạnh tranh thì nguy cơ mất đi khả năng chiếm lĩnh thị trường khu vực là rất lớn, không chỉ thế cơ hội kinh doanh ở thị trường nội địa cũng sẽ bị thu hẹp. Cạnh tranh là một quá trình diễn ra vô cùng khốc liệt, các DN yếu kém có thể mất thị phần, bị loại bỏ ngay trên sân nhà. Đây sẽ là bất lợi rất lớn cho chúng ta trong quá trình hội nhập nếu như Chính phủ và DN không có chiến lược phát triển đúng đắn trong giai đoạn then chốt này.

Cạnh tranh là một quá trình diễn ra vô cùng khốc liệt, các DN yếu kém có thể mất thị phần, bị loại bỏ ngay trên sân nhà.

Thêm vào đó, thể chế nhà nước và các thủ tục hành chính cũng là một trong những thách thức lớn đối với các DN VN trong quá trình hội nhập AEC. Hệ thống pháp luật vẫn chưa thật sự phát triển để đáp ứng yêu cầu hội nhập, chưa tạo điều kiện thuận lợi cho các DN xuất khẩu cũng như nhà đầu tư nước ngoài khi muốn đầu tư vào các dự án trong nước, gây cản trở đối với sự phát triển của DN. Các thủ tục hành chính thiếu chuyên nghiệp, rườm rà với cơ chế chồng chéo, không minh bạch và nhất quán sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực làm mất nhiều thời gian và chi phí của DN. Chính quyền các cấp vẫn chưa phối hợp chặt chẽ với hiệp hội các DN trong công tác phổ biến các thông tin về mở cửa thị trường, các cam kết của VN trong AEC. Nhiều cán bộ quản lý lẫn lãnh đạo DN vẫn chưa nắm rõ về các ưu đãi thuế quan, quy tắc xuất xứ hoặc chưa cập nhật đầy đủ về cam kết cắt giảm thuế quan trong AEC hoặc các Hiệp định thương mại tự do khác. Theo ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI), hiện mới chỉ có 30% hàng hóa VN xuất vào thị trường các nước ASEAN được hưởng ưu đãi xuất khẩu, 70% hàng hóa còn lại xuất đi theo con đường bình thường, không khai thác được các ưu đãi miễn thuế.

Hơn nữa, hiện tượng giá cánh kéo xuất hiện đối với hàng xuất khẩu VN khi chủ yếu các mặt hàng này là các sản phẩm có giá trị gia tăng thấp. Sản phẩm xuất khẩu của VN phần lớn là các sản phẩm thô, nông sản, nhóm hàng gia công như dệt may, da giày,… Trong khi đó, ở các nước khác, họ tập trung sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm có hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng cao, chiếm nhiều lợi thế hơn trong thương mại. Mặt khác, khi rào cản thuế quan bị dỡ bỏ, các quốc gia sẽ tăng cường các biện pháp phi thuế quan như các biện pháp phòng vệ thương mại, hàng rào kỹ thuật, an toàn vệ sinh thực phẩm, quy chuẩn cao về bảo vệ môi trường. Trong đó, yêu cầu về hàm lượng khu vực (ít nhất 40% hàm lượng sản phẩm làm ra phải có xuất xứ nội khối thì mới được hưởng thuế suất 0%) trở thành một rào cản lớn đối với các nước sử dụng nguyên vật liệu nhập khẩu chủ yếu từ các nước ngoài ASEAN như VN.

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Thaco đầu tư xây dựng 4 dự án trọng điểm

Ngày 25/03/2019 lúc 10:14

Ngày 24/3/2019, Công ty Cổ phần Ô tô Trường Hải (THACO) đã tổ chức lễ khởi công 4 dự án lớn gồm Khu công nghiệp Nông - Lâm nghiệp; KCN cơ khí và ô tô Thaco Chu Lai mở rộng; Dự án Đầu tư xây dựng bến cảng 5 vạn tấn và Khu nhà ở công nhân, tái định cư trong Khu kinh tế mở (KTM) Chu Lai. Đây là những dự án trọng điểm mang tính chiến lược cho giai đoạn phát triển mới theo hướng đa ngành của THACO và giai đoạn đầu tư mới của THACO tại Khu KTM mở Chu Lai.

Kim ngạch xuất nhập khẩu cán mốc 100 tỷ USD sau gần 3 tháng

6 Giờ trước

Tổng trị giá hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam trong nửa đầu tháng 3/2019 đã tăng 13,6%, tương ứng tăng 1,31 tỷ USD so với nửa cuối tháng 2/2019. Luỹ kế từ đầu năm đến hết ngày 15/3/2019, tổng trị giá xuất khẩu của Việt Nam đạt 47 tỷ USD, tăng 5,4%, tương ứng tăng 2,4 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2018.

Apple trình làng dịch vụ truyền hình trực tuyến mới

11 Giờ trước

Ngày 26/3, Apple trình làng một dịch vụ truyền hình trực tuyến mới cho phép người dùng của 1,4 tỷ thiết bị điện tử trên toàn thế giới truyền dữ liệu về các bộ phim và các chương trình truyền hình.

Thủ tướng muốn VISA hỗ trợ Việt Nam phát triển thanh toán điện tử

12 Giờ trước

Thủ tướng khẳng định, Việt Nam đang có mức tăng trưởng kinh tế ấn tượng, là điều kiện thuận lợi để VISA mở rộng làm ăn tại Việt Nam.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

34°

Nhiều mây

27/03

27° - 38°

Nhiều mây

28/03

27° - 39°

Nhiều mây

29/03

27° - 40°

Nhiều mây

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 26/03/2019 19:53
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD16,322.0516,420.5716,599.91
EUR26,034.3926,112.7326,765.02
GBP30,240.8930,454.0730,725.17
JPY203.55205.61211.57
SGD16,967.7617,087.3717,273.99
THB718.41718.41748.37
USD23,150.0023,150.0023,250.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 26/03/2019 11:53
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1488015170
DO 0,001S-VVND/L1606016380
DO 0,05S-IIVND/L1586016170
E5 RON 92-IIVND/L1721017550
Xăng RON 95-IIIVND/L1854018910
Xăng RON 95-IVVND/L1869019060
Nguồn: Petrolimex