Doanh nghiệp với bài toán chống xâm phạm thương hiệu

(VLR) (Vietnam Logistics Review) Trên bình diện quốc tế, Việt Nam luôn là một trong các quốc gia có tình trạng xâm phạm thương hiệu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ rất đáng báo động.

(Vietnam Logistics Review) Trên bình diện quốc tế, Việt Nam luôn là một trong các quốc gia có tình trạng xâm phạm thương hiệu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ rất đáng báo động.

Từ hành vi sản xuất và kinh doanh hàng giả, hành vi xuyên tạc, nói xấu về hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp (DN), việc tạo nên các điểm bán tương tự,… cho tới các hành vi cạnh tranh không lành mạnh khác đều được coi là hành vi xâm phạm thương hiệu. Hiểu một cách cơ bản thì xâm phạm thương hiệu là bất kỳ hành vi từ bên ngoài nào làm tổn hại đến uy tín, hình ảnh và giá trị thương hiệu.

Thực trạng xâm phạm thương hiệu

Xâm phạm thương hiệu từ lâu đã được các đối tượng thực hiện bằng nhiều phương thức, thậm chí sử dụng công nghệ cao, thiết bị hiện đại để sản xuất, sao chép khiến người tiêu dùng và thậm chí cả các cơ quan chức năng cũng khó phát hiện để có biện pháp xử lý. Bên cạnh đó, xâm phạm thương hiệu ngày càng nguy hiểm hơn ở tính chất vi phạm, có tổ chức chặt chẽ không chỉ trên lãnh thổ Việt Nam mà còn diễn ra trên phạm vi quốc tế với sự tham gia của các tổ chức, cá nhân nước ngoài cùng đa dạng các chủng loại hàng hóa xâm phạm từ những sản phẩm tiêu dùng thông thường đến cao cấp, từ hàng tiêu dùng đến tư liệu sản xuất. Thương hiệu càng có uy tín thì càng bị sao chép, các thương hiệu của các chủng loại sản phẩm như quần áo, mỹ phẩm, thuốc tân dược, thực phẩm, phụ tùng xe máy, hàng gia dụng, điện tử… luôn nằm trong top các thương hiệu bị xâm phạm nhiều nhất. Mặc dù đến nay chưa có con số thống kê chính thức về số vụ xâm phạm thương hiệu cũng như lượng hàng giả, hàng nhái trên thị trường nhưng số vụ được phát hiện trong thời gian gần đây có xu hướng gia tăng với tốc độ xâm phạm ngày càng nhanh. Nếu như trước đây, sau khi sản phẩm mới ra đời, phải một thời gian trên dưới nửa năm mói có hàng giả thì nay chỉ khoảng nửa tháng là hàng giả đã xuất hiện. Thậm chí với một số sản phẩm công nghệ thì hàng giả còn thậm chí xuất hiện trước khi sản phẩm chính hãng được đưa ra thị trường.

Theo báo cáo của Thanh tra Bộ Khoa học và công nghệ, trong năm 2013 - 2014, lực lượng thanh tra, kiểm tra ở các bộ, ngành và địa phương (Thanh tra Khoa học và công nghệ, Quản lý thị trường, Công an, Hải quan...) đã xử lý 32.474 vụ việc liên quan đến hàng giả, kém chất lượng, xâm phạm quyền đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, cạnh tranh không lành mạnh về sở hữu công nghiệp… Còn theo báo cáo thường niên về hoạt động sở hữu trí tuệ của Cục Sở hữu trí tuệ năm 2015 thì trong 5 năm từ 2011 - 2015, nhãn hiệu và kiểu dáng công nghiệp là 2 đối tượng bị xâm phạm nhiều nhất, với số tiền xử phạt cao nhất. Năm 2015, đã có khoảng 1.500 vụ xâm phạm nhãn hiệu bị xử lý bằng biện pháp hành chính, với tổng số tiền phạt gần 13 tỷ đồng, trong đó đối tượng bị xâm phạm chủ yếu vẫn là nhãn hiệu, chiếm 97% số vụ và 98% tổng số tiền phạt. TP. Hồ Chí Minh, Tây Ninh, Yên Bái, Đồng Nai, Đà Nẵng, Cần Thơ là những địa phương thực hiện xử lý xâm phạm nhiều nhất.

Trong năm (2013 – 2014), lực lượng thanh tra, kiểm tra ở các bộ, ngành và địa phương đã xử lý 32.474 vụ việc liên quan đến hàng giả, kém chất lượng, xâm phạm quyền đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, cạnh tranh không lành mạnh về sở hữu công nghiệp

Nguyên nhân

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng xâm phạm thương hiệu ngày một gia tăng. Trước hết, hành vi xâm phạm thương hiệu, xâm phạm sở hữu trí tuệ, sản xuất, buôn bán hàng giả luôn tạo ra lợi ích, lợi nhuận rất lớn cho các đối tượng xâm phạm nên chúng có sức hút lớn, lôi kéo được nhiều đối tượng tham gia trên nhiều địa bàn và nhiều lĩnh vực. Thứ hai, các mặt hàng nội địa mặc dù đa dạng, phong phú và có chất lượng ngày càng được cải thiện nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng, nhất là trong điều kiện thu nhập bình quân chưa cao, giá hàng hóa sản phẩm phục vụ sinh hoạt cao tạo nên sự bất cân đối. Thực tế ngay tại nhiều điểm bán, người bán cho biết nếu chỉ bán sản phẩm chính hãng thôi thì doanh thu sẽ kém, vì hàng giả/nhái bao giờ cũng rẻ hơn, mà giá cả vẫn là tiêu chí lựa chọn đầu tiên của người tiêu dùng khi mua nhiều mặt hàng. Nhiều người tiêu dùng có xu hướng lựa chọn những sản phẩm giả nhưng mẫu mã, kiểu dáng công nghiệp giống như hàng thật nhưng giá rẻ. Lợi dụng tình trạng này, không ít DN thiếu ý thức pháp luật, thiếu sự tôn trọng người tiêu dùng, vì mục tiêu lợi nhuận sẵn sàng làm giả những sản phẩm được bảo hộ có uy tín, chất lượng để gây nhầm lẫn đối với người tiêu dùng. Đây là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sản xuất, buôn bán hàng giả và xâm phạm thương hiệu tồn tại và ngày càng mở rộng quy mô hoạt động.

Bên cạnh đó, mặc dù nhận thức của các DN về thương hiệu và bảo vệ thương hiệu đang dần được cải thiện thể hiện qua số lượng đơn xin cấp văn bằng bảo hộ ngày một gia tăng. Trong năm 2015 Cục Sở hữu trí tuệ đã tiếp nhận 93.985 đơn các loại, gồm 50.975 đơn đăng ký xác lập quyền (tăng 10% so với năm 2014) và 43.010 đơn khác nhưng thực tế vẫn còn rất nhiều DN chưa thực sự chú ý đến việc bảo vệ quyền lợi của mình, chưa có ý thức cao trong việc đăng ký bảo hộ cũng như áp dụng các biện pháp nhằm chống xâm phạm thương hiệu tại các thị trường đã và sẽ phát triển, trong khi trình độ và hiểu biết về tác hại của xâm phạm sở hữu trí tuệ còn rất hạn chế.

Ngoài ra, các đối tượng xâm phạm thương hiệu hầu hết đều có điều kiện về kinh tế, trình độ kỹ thuật, có tay nghề và am hiểu lĩnh vực mình đang quản lý cũng là một trong các nguyên nhân khiến thực trạng xâm phạm thương hiệu ở nước ta trở nên rất phức tạp. Trong khi đó, những quy định về sở hữu trí tuệ và hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ lại chưa thật đầy đủ, chưa đồng bộ, đặc biệt là những quy định về các biện pháp và chế tài xử lý mới chủ yếu dừng ở các hình thức xử lý hành chính, chưa phù hợp với tình hình thực tế, chưa đủ sức răn đe đối tượng vi phạm.

Các tội xâm phạm sở hữu trí tuệ đã gây ra hoặc đe dọa đến thiệt hại nền kinh tế của cả nước cũng như từng lĩnh vực, từng ngành, ảnh hưởng đến tài sản, sức khỏe và tính mạng con người, tác động đến với cả cộng đồng, triệt tiêu sức sáng tạo và khiến giới đầu tư e ngại.

Một số giải pháp

Các hành vi xâm phạm thương hiệu không chỉ gây thiệt hại cho DN làm ăn chân chính mà còn gây nhầm lẫn, làm suy giảm lòng tin của người tiêu dùng vào các sản phẩm đã được bảo hộ, đồng thời gây tổn hại về kinh tế, tâm lý, sức khỏe của người tiêu dùng. Trước tình trạng đó, trước hết bản thân các DN phải có ý thức tự bảo vệ thương hiệu của mình, cần sử dụng kết hợp nhiều biện pháp để hạn chế sự xâm phạm thương hiệu. Các biện pháp này có thể được đưa ra hoặc thiết lập ngay từ khi bắt tay vào quá trình xây dựng thương hiệu. Tuy nhiên, cũng có không ít các biện pháp được bổ sung và duy trì trong quá trình quản trị thương hiệu nhằm đối phó và thích ứng kịp thời với các tình huống xâm phạm thương hiệu.

Việc tiến hành đăng ký bảo hộ nhãn hiệu và những yếu tố cấu thành thương hiệu không những tại thị trường trong nước mà còn ở thị trường nước ngoài là việc cần phải làm trong thời gian sớm nhất. Nhưng trên thực tế, ngay cả khi nhãn hiệu đã được đăng ký bảo hộ thì cũng có không ít trường hợp sự xâm phạm vẫn diễn ra, thậm chí với quy mô còn lớn hơn. Vì thế, cùng với hoạt động đăng ký bảo hộ các DN còn cần tự mình thực hiện các biện pháp kỹ thuật nhằm hạn chế sự xâm phạm thương hiệu như:

Tạo tên thương hiệu và biểu trưng khó trùng lặp

Đây là biện pháp rất quan trọng và được sử dụng ngay từ những khâu đầu tiên trong quá trình xây dựng và phát triển thương hiệu. Một thương hiệu với tên gọi và logo có tính cá biệt cao, không bị trùng lặp hoặc khó trùng lặp sẽ là rào cản đầu tiên để bảo vệ thương hiệu.

Năm 2015, đã có khoảng 1.500 vụ xâm phạm nhãn hiệu bị xử lý bằng biện pháp hành chính, với tổng số tiền phạt gần 13 tỷ đồng, trong đó đối tượng bị xâm phạm chủ yếu vẫn là nhãn hiệu, chiếm 97% số vụ và 98% tổng số tiền phạt.

Bao bì và kiểu dáng hàng hóa nên có sự cá biệt cao

Với dáng vẻ cá biệt cao, có tính hấp dẫn, hàng hóa sẽ lôi cuốn người tiêu dùng, tạo ra một sự thích thú, thu hút người tiêu dùng và như một rào cản về kỹ thuật với những hàng hóa cạnh tranh. Với những hàng hóa và bao bì có tính cá biệt cao, việc làm giả dường như khó khăn hơn, sự nhận biết về hàng giả cũng dễ dàng hơn. Với góc độ bảo vệ thương hiệu thì đổi mới bao bì cũng như cách trình bày, thể hiện thương hiệu trên bao bì đã tạo ra một rào chắn hạn chế sự xâm phạm của các yếu tố bên ngoài vào thương hiệu. Đổi mới thường xuyên đã làm cho hàng giả khó theo kịp.

Thiết lập hệ thống thông tin phản hồi và cảnh báo xâm phạm thương hiệu

Bởi lẽ, tất cả các biện pháp trên mới chỉ có tác dụng chủ yếu để ngăn chặn sự xâm phạm vô tình hay hạn chế phần nào sự xâm phạm, trong khi thực tế xâm phạm thương hiệu thường được tiến hành cố ý và có quy mô. Mạng lưới các nhà phân phối, các điểm bán có thể cung cấp các thông tin phản hồi cho DN về tình hình hàng giả và vi phạm thương hiệu. Bên cạnh đó, họ còn cho DN biết được những thông tin từ phía người tiêu dùng về chất lượng hàng hóa, dịch vụ, sự không hài lòng trong cung cấp hàng hóa cũng như các dịch vụ sau bán hàng… Đây là những luồng thông tin rất quý báu đối với DN nhằm tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh ngày càng gay gắt, sâu rộng với nhiều cam kết thúc đẩy lành mạnh hóa thị trường, trong đó có quyền sở hữu trí tuệ thì trước hết các DN phải nhận thức được tầm quan trọng cũng như giá trị của thương hiệu trong hoạt động kinh doanh của mình, phải có ý thức bảo vệ thương hiệu. Bên cạnh đó, cần tăng cường thông tin, phối hợp với các cơ quan chức năng để các vụ việc xâm phạm sớm được giải quyết một cách công bằng, triệt để. Điều này không chỉ góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư của chính DN.

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Nhiều cơ chế ưu đãi doanh nghiệp vận tải biển "vượt ải"

Ngày 22/07/2019 lúc 09:45

Bộ GTVT đề nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế ưu đãi về thuế, phí tạo điều kiện cho doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam...

Muốn ưu đãi thuế quan, phải tuân thủ đúng xuất xứ

Ngày 22/07/2019 lúc 09:42

Muốn được hưởng ưu đãi thuế quan từ các Hiệp định FTA, doanh nghiệp phải tuân thủ đúng quy tắc xuất xứ hàng hóa – đó là nội dung được chuyên gia khuyến cáo tới DN tại Hội thảo “Cơ hội và thách thức của ngành thủy sản tại các hiệp định CPTPP và EVFTA” tổ chức ngày 17/7 tại TP.HCM.

Vietstar Airlines - hãng hàng không thứ 6 được cấp phép bay tại Việt Nam

10 Giờ trước

Cục Hàng không Việt Nam vừa chính thức cấp phép bay cho Hãng hàng không Vietstar Airlines. Đây là hãng hàng không thứ 6 được cấp phép bay ở Việt Nam.

Vốn đầu tư Trung Quốc vào Mỹ giảm 90% từ khi ông Trump làm tổng thống

10 Giờ trước

Đầu tư trực tiếp (FDI) của Trung Quốc vào Mỹ đã giảm mạnh kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump lên nắm quyền vào năm 2016, với các ngành chứng kiến lượng vốn sụt mạnh gồm bất động sản, công nghệ, ôtô và nông nghiệp.

Cần tăng kiểm tra, giám sát và nghiệm thu dự án đầu tư từ Trung Quốc

10 Giờ trước

Tại Hội thảo công bố kết quả nghiên cứu Nhận định về vốn đầu tư của Trung Quốc tại Việt Nam do Viện Nghiên cứu Kinh tế và chính sách (VEPR) tổ chức chiều 22/7, các chuyên gia chỉ ra những đặc điểm, tình hình cũng như hệ lụy của dòng vốn đầu tư từ Trung Quốc ở Việt Nam.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

33°

Mây rải rác

24/07

25° - 33°

Mưa giông

25/07

25° - 31°

Mưa giông

26/07

25° - 33°

Mưa giông rải rác

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 23/07/2019 18:54
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD16,077.4716,174.5216,453.11
EUR25,781.1225,858.7026,641.04
GBP28,615.2728,816.9929,079.75
JPY207.66209.76215.89
SGD16,836.5616,955.2517,144.11
THB737.04737.04767.95
USD23,155.0023,155.0023,275.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 23/07/2019 11:54
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1595016260
DO 0,001S-VVND/L1729017630
DO 0,05S-IIVND/L1699017320
E5 RON 92-IIVND/L2027020670
Xăng RON 95-IIIVND/L2123021650
Xăng RON 95-IVVND/L2138021800
Nguồn: Petrolimex