Đừng đẩy BOT giao thông vào cảnh “cha chung không ai khóc”

(VLR) (Vietnam Logistics Review) Một dự án BOT có nhiều ngân hàng tham gia tài trợ vốn tín dụng tưởng chừng là tốt nhưng thực tế lại đang chứng minh điều ngược lại, khi đã có dự án phá sản nguồn vốn vay vì rơi vào cảnh “cha chung không ai khóc”.

(Vietnam Logistics Review) Một dự án BOT có nhiều ngân hàng tham gia tài trợ vốn tín dụng tưởng chừng là tốt nhưng thực tế lại đang chứng minh điều ngược lại, khi đã có dự án phá sản nguồn vốn vay vì rơi vào cảnh “cha chung không ai khóc”.

Sau hơn 3 năm triển khai, dự án BOT Trung Lương - Mỹ Thuận mới ký được hợp đồng tín dụng với 4 ngân hàng tài trợ vốn vào ngày 15.6.2018

Hai dự án cao tốc “lê lết” vì vốn vay

Khởi động từ tháng 2/2015, dự án BOT Trung Lương – Mỹ Thuận là hợp phần của tuyến đường cao tốc nối TP. Hồ Chí Minh với Cần Thơ. Đây là dự án được đặt kỳ vọng hoàn thành vào năm 2018 để rút ngắn thời gian lưu thông từ TP. Hồ Chí Minh đi các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội các tỉnh Tây Nam bộ, giảm tải cho QL1. Nhưng, sau hơn 3 năm triển khai, đến nay dự án vẫn còn ngổn ngang và phải lùi mục tiêu hoàn thành vào cuối năm 2020. Theo thông tin từ Tổng Công ty Cửu Long (đại diện cơ quan nhà nước có thẩm quyền), khối lượng của dự án hiện nay chủ yếu đến từ công tác giải phóng mặt bằng, còn lại khối lượng thi công trên hiện trường mới đạt khoảng 400 tỷ đồng.

Trao đổi với Báo Giao thông, đại diện Vụ Đối tác công tư (PPP – Bộ GTVT) cho biết, nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng dự án ì ạch, chậm tiến độ so với kế hoạch ban đầu xuất phát chủ yếu từ năng lực tài chính của nhà đầu tư và chủ trương hợp nhất tài trợ vốn tín dụng của các ngân hàng. “Ngay từ đầu năm 2015, trước khi dự án tiến hành lựa chọn nhà đầu tư, ngân hàng Vietinbank đã cam kết làm đầu mối thu xếp nguồn vốn tín dụng cho dự án. Tuy nhiên, trong quá trình hợp nhất vốn giữa các ngân hàng gặp rất nhiều khó khăn, bởi mỗi ngân hàng đưa ra một điều kiện khác nhau và quyền lợi của các ngân hàng cũng khác nhau nên gần 3 năm dự án rơi vào bế tắc, công trường gần như không thi công vì nhà đầu tư không vay được vốn từ phía ngân hàng”, đại diện Vụ PPP nói và cho biết, ngày 15/6 vừa qua, nhà đầu tư của dự án này mới ký được hợp đồng tín dụng với 4 ngân hàng: Vietinbank, BIDV, VPbank và Agribank, giá trị 6.850 tỷ đồng, trong đó Vietinbank tài trợ 2.300 tỷ đồng để dự án tiếp tục triển khai.

Tại khu vực phía Bắc, dự án BOT cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn cũng rơi vào cảnh tương tự, khi gần hai năm sau ngày khởi công (từ tháng 7/2015 – 5/2017), nhà đầu tư dự án không thể huy động được vốn tín dụng do chủ trương hợp nhất vốn tín dụng tài trợ cho dự án của 3 ngân hàng: BIDV, Agribank và TPbank. Ông Nguyễn Quang Vĩnh – Tổng Giám đốc Công ty CP BOT Bắc Giang – Lạng Sơn cho biết, năm 2015, ba ngân hàng đã cam kết đồng tài trợ 8.700 tỷ đồng vốn tín dụng cho dự án, gồm: BIDV (5.000 tỷ đồng), Agribank (3.000 tỷ đồng) và TPbank (700 tỷ đồng). Tuy nhiên, do kế hoạch kinh doanh thay đổi, mỗi ngân hàng đánh giá năng lực nhà đầu tư một cách khác nhau, đầu năm 2016, BIDV đã có văn bản xin rút cam kết tài trợ vốn.

“Khi ngân hàng dự định tài trợ hơn 50% vốn tín dụng cho dự án rút lui, hai ngân hàng còn lại không thể đáp ứng được nguồn vốn nên dự án gặp bế tắc trầm trọng. Các nhà thầu đã ứng trước chi phí để thi công nhưng nhà đầu tư không có tiền để thanh toán đứng bên bờ vực phá sản”, ông Vĩnh nói và cho biết, để cứu dự án đổ vỡ, cuối tháng 5/2017, Bộ GTVT đã kêu gọi các nhà đầu tư tại Dự án Hầm đường bộ Đèo Cả vào “giải cứu” dự án thông qua việc mua lại cổ phần của Công ty CP Đầu tư UDIC (đơn vị đứng đầu liên danh nhà đầu tư cũ) để đảm bảo dự án vừa có nhà đầu tư mới đáp ứng năng lực tài chính, vừa tuân thủ các quy định và thủ tục pháp lý.

“Sau khi đổi chủ đầu tư, vướng mắc về vốn tín dụng của dự án cũng được tháo gỡ khi ngân hàng Vietinbank tài trợ hơn 10.000 tỷ đồng cho dự án. Đến nay, dự án đã chuyển biến rất tích cực, đảm bảo tiến độ hoàn thành tuyến cao tốc Bắc Giang – Chi Lăng vào năm 2019”, ông Vĩnh nói.

Một ngân hàng cho vay một dự án là giải pháp tốt nhất

Trao đổi với Báo Giao thông, Thiếu tướng Nguyễn Huy Mạ - nguyên Cục trưởng Cục Hồ sơ nghiệp vụ Cảnh sát (C53, Bộ Công an) cho rằng, một dự án PPP giao thông có nhiều tổ chức tín dụng cùng tài trợ vốn sẽ phải đối mặt với rất nhiều rủi ro cho cả nhà nước, nhà đầu tư, người dân và nhà cung cấp tín dụng. “Sức khỏe của mỗi ngân hàng thuộc bí mật của nhà nước. Bề ngoài ngân hàng nào cũng hoành tráng cả, chỉ khi có chuyện, cơ quan điều tra vào cuộc thì mới biết rõ bên trong thế nào. Khi nhiều ngân hàng cùng tài trợ tín dụng cho một dự án dẫn tới tình trạng ngân hàng này ỷ vào ngân hàng kia, nguy cơ phá sản dự án rất cao”, ông Mạ nói và dẫn chứng, trước khi được giải cứu, BOT Bắc Giang – Lạng Sơn đã phá sản trong việc huy động vốn tín dụng do nhiều ngân hàng đồng tài trợ và không thống nhất được với nhau.

Trước khi được các nhà đầu tư tại dự án hầm đường bộ giải cứu, BOT cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn đã phá sản nguồn vốn vay khi nhà đầu tư không thể ký được hợp đồng tín dụng với các ngân hàng đồng tài trợ vốn

“Các nhà thầu đã bỏ tiền trước để thi công nhưng nhà đầu tư không có tiền để thanh toán do không vay được vốn, thậm chí có chủ doanh nghiệp suýt tự tử khi đứng trước nguy cơ vỡ nợ hiện hữu”, ông Mạ nói và cho biết thêm, các dự án BOT giao thông có quy mô và tổng vốn rất lớn nên cần phải lựa chọn những ngân hàng có tiềm lực thực sự, đủ uy tín để tài trợ vốn cho dự án. “Việc lựa chọn một ngân hàng hay nhiều ngân hàng cần phải tính đến hiệu quả của dự án, chứ đừng đẩy các dự án BOT vào tình cảnh “cha chung không ai khóc”, nhà đầu tư bỏ tiền rồi, nhà thầu ứng chi phí tham gia thi công rồi nhưng lại không có vốn tín dụng là sẽ “vỡ trận”, ông Mạ cảnh báo.

Chia sẻ với Báo Giao thông, một chuyên gia tài chính ngân hàng cũng khẳng định: Việc một dự án BOT giao thông có nhiều nhà tài trợ vốn tín dụng không phải là cách làm phù hợp, khoa học, sẽ luôn tìm ẩn nhiều bất cập. Bởi, mỗi ngân hàng có một cách thức hoạt động, chiến lược kinh doanh khác nhau, nên dễ phát sinh nhiều vấn đề không đáng có khi triển khai thực hiện hợp đồng tài trợ tín dụng cho một dự án. “Chẳng hạn, trong quá trình dự án đang triển khai, một ngân hàng gặp sự cố trong hoạt động sản xuất kinh doanh, không tiếp tục giải ngân cho dự án. Lúc đó, quy trình thủ tục tài trợ vốn phải làm lại mất rất nhiều thời gian, dẫn tới thời gian thi công kéo dài, làm giảm hiệu quả của dự án, đồng nghĩa rủi ro cho các nhà tài trợ vốn sẽ tăng lên. Do vậy, tôi cho rằng, mỗi dự án BOT giao thông chỉ nên có một nhà trợ vốn tín dụng đủ năng lực tài chính, kinh nghiệm và uy tín để đảm bảo hiệu quả cho dự án”, vị chuyên gia này chia sẻ.

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Tàu container lớn nhất thế giới chở hàng đi thẳng từ Việt Nam sang Bắc Âu

Ngày 12/01/2019 lúc 09:56

Chiều 11/01, cảng Quốc tế Cái Mép (CMIT, thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) đã đón tàu CMA CGM Marco Polo. Đây là tàu container lớn nhất thế giới, hàng tuần chở hàng đi thẳng từ Việt Nam sang Bắc Âu.

Đắk Lắk: Họp báo công bố về Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 7

7 Giờ trước

Chiều 15/01/2019 tại khách sạn Mường Thanh, TP. Buôn Ma Thuột, UBND tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức họp báo giới thiệu về Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 7 năm 2019. Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 7 sẽ diễn ra tại TP. Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk từ ngày 9/3/2019 đến ngày 16/3/2019 với nhiều chương trình đặc sắc.

Chủ tịch VCCI: Kinh doanh thông minh nhưng quản lý nhà nước vẫn thủ công

Ngày 15/01/2019 lúc 14:55

Những câu chuyện về pháp luật kinh doanh 2018 cũng vẫn còn những điểm mờ, cải cách ở nhiều lĩnh vực vẫn còn chưa thực chất, vẫn đang dùng tư duy cũ để quản lý những mô hình kinh doanh mới, kinh doanh thông minh nhưng quản lý nhà nước vẫn thủ công

Tỷ giá trung tâm VND/USD vọt tăng cao nhất từ trước đến nay, thị trường tự do tăng mạnh

Ngày 15/01/2019 lúc 14:12

Sáng nay (15/1), Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tăng mạnh tỷ giá trung tâm cặp đồng tiền VND/USD lên 13 đồng, mức tăng cao nhất từ trước đến nay. Thị trường tự do cũng tăng mạnh giá mua – bán USD so với phiên trước.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

30.9°

Trời đẹp

17/01

23° - 33°

Mây âm u

18/01

23° - 33°

Mây âm u

19/01

23° - 34°

Mây rải rác

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 16/01/2019 15:52
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD16,511.3416,611.0116,792.42
EUR26,272.5926,351.6427,009.89
GBP29,499.7229,707.6729,972.11
JPY206.58208.67214.72
SGD16,907.5417,026.7317,212.69
THB712.48712.48742.20
USD23,155.0023,155.0023,245.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 16/01/2019 12:02
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L14,18014,460
DO 0,001S-VVND/L15,05015,350
DO 0,05S-IIVND/L14,90015,190
E5 RON 92-IIVND/L16,27016,590
Xăng RON 95-IIIVND/L17,60017,950
Xăng RON 95-IVVND/L17,75018,100
Nguồn: Petrolimex