Đừng đẩy BOT giao thông vào cảnh “cha chung không ai khóc”

(VLR) (Vietnam Logistics Review) Một dự án BOT có nhiều ngân hàng tham gia tài trợ vốn tín dụng tưởng chừng là tốt nhưng thực tế lại đang chứng minh điều ngược lại, khi đã có dự án phá sản nguồn vốn vay vì rơi vào cảnh “cha chung không ai khóc”.

(Vietnam Logistics Review) Một dự án BOT có nhiều ngân hàng tham gia tài trợ vốn tín dụng tưởng chừng là tốt nhưng thực tế lại đang chứng minh điều ngược lại, khi đã có dự án phá sản nguồn vốn vay vì rơi vào cảnh “cha chung không ai khóc”.

Sau hơn 3 năm triển khai, dự án BOT Trung Lương - Mỹ Thuận mới ký được hợp đồng tín dụng với 4 ngân hàng tài trợ vốn vào ngày 15.6.2018

Hai dự án cao tốc “lê lết” vì vốn vay

Khởi động từ tháng 2/2015, dự án BOT Trung Lương – Mỹ Thuận là hợp phần của tuyến đường cao tốc nối TP. Hồ Chí Minh với Cần Thơ. Đây là dự án được đặt kỳ vọng hoàn thành vào năm 2018 để rút ngắn thời gian lưu thông từ TP. Hồ Chí Minh đi các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội các tỉnh Tây Nam bộ, giảm tải cho QL1. Nhưng, sau hơn 3 năm triển khai, đến nay dự án vẫn còn ngổn ngang và phải lùi mục tiêu hoàn thành vào cuối năm 2020. Theo thông tin từ Tổng Công ty Cửu Long (đại diện cơ quan nhà nước có thẩm quyền), khối lượng của dự án hiện nay chủ yếu đến từ công tác giải phóng mặt bằng, còn lại khối lượng thi công trên hiện trường mới đạt khoảng 400 tỷ đồng.

Trao đổi với Báo Giao thông, đại diện Vụ Đối tác công tư (PPP – Bộ GTVT) cho biết, nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng dự án ì ạch, chậm tiến độ so với kế hoạch ban đầu xuất phát chủ yếu từ năng lực tài chính của nhà đầu tư và chủ trương hợp nhất tài trợ vốn tín dụng của các ngân hàng. “Ngay từ đầu năm 2015, trước khi dự án tiến hành lựa chọn nhà đầu tư, ngân hàng Vietinbank đã cam kết làm đầu mối thu xếp nguồn vốn tín dụng cho dự án. Tuy nhiên, trong quá trình hợp nhất vốn giữa các ngân hàng gặp rất nhiều khó khăn, bởi mỗi ngân hàng đưa ra một điều kiện khác nhau và quyền lợi của các ngân hàng cũng khác nhau nên gần 3 năm dự án rơi vào bế tắc, công trường gần như không thi công vì nhà đầu tư không vay được vốn từ phía ngân hàng”, đại diện Vụ PPP nói và cho biết, ngày 15/6 vừa qua, nhà đầu tư của dự án này mới ký được hợp đồng tín dụng với 4 ngân hàng: Vietinbank, BIDV, VPbank và Agribank, giá trị 6.850 tỷ đồng, trong đó Vietinbank tài trợ 2.300 tỷ đồng để dự án tiếp tục triển khai.

Tại khu vực phía Bắc, dự án BOT cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn cũng rơi vào cảnh tương tự, khi gần hai năm sau ngày khởi công (từ tháng 7/2015 – 5/2017), nhà đầu tư dự án không thể huy động được vốn tín dụng do chủ trương hợp nhất vốn tín dụng tài trợ cho dự án của 3 ngân hàng: BIDV, Agribank và TPbank. Ông Nguyễn Quang Vĩnh – Tổng Giám đốc Công ty CP BOT Bắc Giang – Lạng Sơn cho biết, năm 2015, ba ngân hàng đã cam kết đồng tài trợ 8.700 tỷ đồng vốn tín dụng cho dự án, gồm: BIDV (5.000 tỷ đồng), Agribank (3.000 tỷ đồng) và TPbank (700 tỷ đồng). Tuy nhiên, do kế hoạch kinh doanh thay đổi, mỗi ngân hàng đánh giá năng lực nhà đầu tư một cách khác nhau, đầu năm 2016, BIDV đã có văn bản xin rút cam kết tài trợ vốn.

“Khi ngân hàng dự định tài trợ hơn 50% vốn tín dụng cho dự án rút lui, hai ngân hàng còn lại không thể đáp ứng được nguồn vốn nên dự án gặp bế tắc trầm trọng. Các nhà thầu đã ứng trước chi phí để thi công nhưng nhà đầu tư không có tiền để thanh toán đứng bên bờ vực phá sản”, ông Vĩnh nói và cho biết, để cứu dự án đổ vỡ, cuối tháng 5/2017, Bộ GTVT đã kêu gọi các nhà đầu tư tại Dự án Hầm đường bộ Đèo Cả vào “giải cứu” dự án thông qua việc mua lại cổ phần của Công ty CP Đầu tư UDIC (đơn vị đứng đầu liên danh nhà đầu tư cũ) để đảm bảo dự án vừa có nhà đầu tư mới đáp ứng năng lực tài chính, vừa tuân thủ các quy định và thủ tục pháp lý.

“Sau khi đổi chủ đầu tư, vướng mắc về vốn tín dụng của dự án cũng được tháo gỡ khi ngân hàng Vietinbank tài trợ hơn 10.000 tỷ đồng cho dự án. Đến nay, dự án đã chuyển biến rất tích cực, đảm bảo tiến độ hoàn thành tuyến cao tốc Bắc Giang – Chi Lăng vào năm 2019”, ông Vĩnh nói.

Một ngân hàng cho vay một dự án là giải pháp tốt nhất

Trao đổi với Báo Giao thông, Thiếu tướng Nguyễn Huy Mạ - nguyên Cục trưởng Cục Hồ sơ nghiệp vụ Cảnh sát (C53, Bộ Công an) cho rằng, một dự án PPP giao thông có nhiều tổ chức tín dụng cùng tài trợ vốn sẽ phải đối mặt với rất nhiều rủi ro cho cả nhà nước, nhà đầu tư, người dân và nhà cung cấp tín dụng. “Sức khỏe của mỗi ngân hàng thuộc bí mật của nhà nước. Bề ngoài ngân hàng nào cũng hoành tráng cả, chỉ khi có chuyện, cơ quan điều tra vào cuộc thì mới biết rõ bên trong thế nào. Khi nhiều ngân hàng cùng tài trợ tín dụng cho một dự án dẫn tới tình trạng ngân hàng này ỷ vào ngân hàng kia, nguy cơ phá sản dự án rất cao”, ông Mạ nói và dẫn chứng, trước khi được giải cứu, BOT Bắc Giang – Lạng Sơn đã phá sản trong việc huy động vốn tín dụng do nhiều ngân hàng đồng tài trợ và không thống nhất được với nhau.

Trước khi được các nhà đầu tư tại dự án hầm đường bộ giải cứu, BOT cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn đã phá sản nguồn vốn vay khi nhà đầu tư không thể ký được hợp đồng tín dụng với các ngân hàng đồng tài trợ vốn

“Các nhà thầu đã bỏ tiền trước để thi công nhưng nhà đầu tư không có tiền để thanh toán do không vay được vốn, thậm chí có chủ doanh nghiệp suýt tự tử khi đứng trước nguy cơ vỡ nợ hiện hữu”, ông Mạ nói và cho biết thêm, các dự án BOT giao thông có quy mô và tổng vốn rất lớn nên cần phải lựa chọn những ngân hàng có tiềm lực thực sự, đủ uy tín để tài trợ vốn cho dự án. “Việc lựa chọn một ngân hàng hay nhiều ngân hàng cần phải tính đến hiệu quả của dự án, chứ đừng đẩy các dự án BOT vào tình cảnh “cha chung không ai khóc”, nhà đầu tư bỏ tiền rồi, nhà thầu ứng chi phí tham gia thi công rồi nhưng lại không có vốn tín dụng là sẽ “vỡ trận”, ông Mạ cảnh báo.

Chia sẻ với Báo Giao thông, một chuyên gia tài chính ngân hàng cũng khẳng định: Việc một dự án BOT giao thông có nhiều nhà tài trợ vốn tín dụng không phải là cách làm phù hợp, khoa học, sẽ luôn tìm ẩn nhiều bất cập. Bởi, mỗi ngân hàng có một cách thức hoạt động, chiến lược kinh doanh khác nhau, nên dễ phát sinh nhiều vấn đề không đáng có khi triển khai thực hiện hợp đồng tài trợ tín dụng cho một dự án. “Chẳng hạn, trong quá trình dự án đang triển khai, một ngân hàng gặp sự cố trong hoạt động sản xuất kinh doanh, không tiếp tục giải ngân cho dự án. Lúc đó, quy trình thủ tục tài trợ vốn phải làm lại mất rất nhiều thời gian, dẫn tới thời gian thi công kéo dài, làm giảm hiệu quả của dự án, đồng nghĩa rủi ro cho các nhà tài trợ vốn sẽ tăng lên. Do vậy, tôi cho rằng, mỗi dự án BOT giao thông chỉ nên có một nhà trợ vốn tín dụng đủ năng lực tài chính, kinh nghiệm và uy tín để đảm bảo hiệu quả cho dự án”, vị chuyên gia này chia sẻ.

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

5 thị trường xuất khẩu trên 1 tỷ USD của Việt Nam 2 tháng đầu năm

Ngày 19/03/2019 lúc 09:57

Mỹ, EU, Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc là 5 thị trường xuất khẩu chủ lực, đạt trên 1 tỷ USD của Việt Nam trong hai tháng đầu năm 2019...

Khởi nghiệp trong lĩnh vực logistics: Biết học người giỏi hơn mình

Ngày 18/03/2019 lúc 15:29

Sự phát triển chóng mặt của thương mại điện tử khiến thói quen tiêu dùng thay đổi từ mua bán truyền thống sang mua hàng trực tuyến; gần 500 tỷ USD hàng hoá rời khỏi và đến Việt Nam mỗi năm; quy mô vận tải hàng hóa đường bộ Việt Nam đạt khoảng 9 tỷ USD với một tỷ tấn hàng hóa mỗi năm, trong đó phương tiện xe tải đạt số lượng hơn một triệu xe và tốc độ tăng trưởng trung bình của thị trường đạt 9,5%... Đây là mảnh đất màu mỡ để các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực kết nối trung gian có thể tìm kiếm cơ hội.

Giải pháp nâng hạng chỉ số Giao dịch thương mại qua biên giới

Ngày 18/03/2019 lúc 09:20

Một trong những mục tiêu đặt ra tại Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 01/01/2019 của Chính phủ là nâng xếp hạng chỉ số Giao dịch thương mại qua biên giới lên 10 - 15 bậc (đến năm 2021), năm 2019 là từ 3 - 5 bậc. Để thực hiện mục tiêu này, không chỉ có vai trò của cơ quan Hải quan mà cần sự nỗ lực của các Bộ, ngành, doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi cảng cũng như cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu…

Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam chính thức đi vào hoạt động

48 Phút trước

Ngày 22/3/2019, Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (Hiệp hội AVINA) chính thức đi vào hoạt động thông qua kỳ đại hội đầu tiên của nhiệm kỳ (2019 – 2022). PGS.TS. Trần Chủng, nguyên Cục trưởng Cục giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng (Bộ Xây dựng) được bầu làm Chủ tịch Hiệp hội.

Doanh nghiệp Thái Lan muốn chi 7,8 tỷ USD làm điện khí ở Cà Ná

21 Giờ trước

Tập đoàn Phát triển năng lượng Gulf đã lên kế hoạch đầu tư dự án điện khí 7,8 tỷ USD tại Cà Ná (Ninh Thuận)...

100% thủy sản, hơn 40% hàng dệt may Việt vào Canada được miễn thuế ngay nhờ CPTPP

21 Giờ trước

Khi Hiệp định CPTPP có hiệu lực, 100% kim ngạch xuất khẩu thủy sản và phần lớn hàng dệt may, đồ gỗ, giày dép Việt Nam sang Canada được xóa bỏ thuế quan ngay lập tức. Đây sẽ là lợi thế lớn cho các ngành sản xuất khi dư địa xuất khẩu vào Canada vẫn còn nhiều.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

29°

Mây rải rác

24/03

27° - 40°

Nhiều mây

25/03

27° - 39°

Nhiều mây

26/03

27° - 39°

Nhiều mây

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 23/03/2019 05:50
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD16,272.8116,371.0416,549.83
EUR26,023.8826,102.1926,754.21
GBP30,063.9330,275.8630,545.36
JPY202.84204.89210.83
SGD16,962.6117,082.1917,268.75
THB717.20717.20747.12
USD23,150.0023,150.0023,250.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 22/03/2019 23:50
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1488015170
DO 0,001S-VVND/L1606016380
DO 0,05S-IIVND/L1586016170
E5 RON 92-IIVND/L1721017550
Xăng RON 95-IIIVND/L1854018910
Xăng RON 95-IVVND/L1869019060
Nguồn: Petrolimex