Suýt mất tiền tỷ vì vận đơn giả

(VLR) Cuối năm 2016, một công ty Việt Nam (CTV) mua 4.000 tấn thép phế liệu (Heavy Steel Scrap for Melting) theo điều kiện CFR Saigon Port, Incoterms 2010, thanh toán bằng thư tín dụng trả tiền ngay (L/C at sight). Hàng được bốc lên tàu tại cảng Kobe (Nhật Bản). Người bán (CNC) đã hoàn thành việc giao hàng, chuẩn bị bộ chứng từ thanh toán với trị giá gần 900.000 USD và thông báo cho CTV tên tàu, hành trình, tên và địa chỉ đại lý tàu tại Sài Gòn để chuẩn bị nhận hàng khi tàu đến cảng. Sau khi nhận được bộ chứng từ thanh toán, ngân hàng phía CNC đã kiểm tra và chuyển bộ chứng từ cho ngân hàng phía CTV kiểm tra, thanh toán. Bộ chứng từ hoàn toàn phù hợp với thư tín dụng, ngân hàng đã chuyển cho CTV để xác nhận chứng từ và chuẩn bị nhận hàng.

Sự việc

Cuối năm 2016, một công ty Việt Nam (CTV) mua 4.000 tấn thép phế liệu (Heavy Steel Scrap for Melting) theo điều kiện CFR Saigon Port, Incoterms 2010, thanh toán bằng thư tín dụng trả tiền ngay (L/C at sight). Hàng được bốc lên tàu tại cảng Kobe (Nhật Bản). Người bán (CNC) đã hoàn thành việc giao hàng, chuẩn bị bộ chứng từ thanh toán với trị giá gần 900.000 USD và thông báo cho CTV tên tàu, hành trình, tên và địa chỉ đại lý tàu tại Sài Gòn để chuẩn bị nhận hàng khi tàu đến cảng. Sau khi nhận được bộ chứng từ thanh toán, ngân hàng phía CNC đã kiểm tra và chuyển bộ chứng từ cho ngân hàng phía CTV kiểm tra, thanh toán. Bộ chứng từ hoàn toàn phù hợp với thư tín dụng, ngân hàng đã chuyển cho CTV để xác nhận chứng từ và chuẩn bị nhận hàng.

Tranh chấp

Qua xem xét bộ chứng từ, CTV phát hiện một số dấu hiệu đáng ngờ trên vận đơn, biên bản giám định nên đã tiến hành tìm hiểu, điều tra. Liên hệ với chủ sở hữu tàu, CTV được biết, họ đã cho Công ty thuê tàu định hạn (TLS) thuê định hạn (time charter). Hỏi TLS, được xác nhận rằng họ chính là người thuê định hạn và đã cho CNC thuê vận chuyển theo chuyến (voyage charter) lô hàng có cảng đích là Sài Gòn, nhưng số lượng hàng thấp hơn con số nêu trên vận đơn. Họ không ủy quyền cho đại lý tàu tại Kobe ký phát vận đơn. CTV còn thấy nơi cấp vận đơn không phải là cảng Kobe – nơi hàng thực tế được bốc lên tàu. Vận đơn ghi “tiền cước đã trả” nhưng TLS khẳng định chưa nhận được tiền cước, ngày ký vận đơn trước ngày tàu hoàn thành việc bốc hàng, hàng hóa trên tàu không phải là thép phế liệu (theo một số bức ảnh mà TLS cung cấp). TLS còn cho biết, đã thuê luật sư để khởi kiện CNC, kể cả việc cầm giữ và bán hàng để bù đắp thiệt hại.

Qua kiểm tra với Phòng Hàng hải Quốc tế (International Maritime Bureau – IMB) - một tổ chức của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) - có một trong những chức năng là phòng chống các hành vi sai trái trong thương mại, hàng hải, CTV và ngân hàng Việt Nam được IMB cho biết, công ty có tên ghi trước chữ ký trên vận đơn đã xác nhận họ không ký phát vận đơn này (the Bill of Lading Issuer did not issue this Bill of Lading).

Khi được CTV đề nghị giúp, cho ý kiến về kết quả giám định số lượng lô hàng đã bốc lên tàu, hãng giám định NKKK của Nhật Bản xác định đó là biên bản giám định giả và đã thuê luật sư khởi kiện CNC.

Đại lý tàu tại cảng Sài Gòn khẳng định, khi được mời làm nhân chứng trong phiên xét xử, TLS có chỉ định họ làm đại lý nhưng không gửi bản sao vận đơn và các chứng từ liên quan để làm thủ tục cho tàu vào cảng, không chuyển đại lý phí.

Trước những thông tin như trên, CTV đã nhiều lần liên hệ với CNC bằng mọi phương tiện có thể để làm rõ về tình trạng lô hàng và yêu cầu họ thực hiện đúng hợp đồng, làm các chứng từ đúng như đã thỏa thuận nhưng CNC im lặng, không trả lời mọi điện thoại, thư điện tử, fax của CTV.

Vì vậy, CTV đã gửi đơn yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời là tạm ngừng việc thanh toán tiền hàng. Sau khi xem xét sự việc, Tòa đã ra quyết định buộc ngân hàng tạm ngừng việc thanh toán tiền hàng. Sau đó, CTV đã khởi kiện CNC tại trọng tài Việt Nam, áp dụng luật Việt Nam (theo quy định của hợp đồng mua bán), yêu cầu được chấm dứt hợp đồng mua bán.

Phán quyết trọng tài

Trong quá trình tố tụng trọng tài, mặc dù đã được yêu cầu cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh việc đã trả tiền cước vận chuyển (giá dịch vụ vận chuyển), ký phát vận đơn hợp lệ, giám định hàng hóa,… nhưng CNC không cung cấp mà chỉ gửi một văn bản đại ý rằng mọi việc họ làm là đúng nhưng không kèm theo tài liệu, chứng cứ để chứng minh. Tại phiên họp giải quyết vụ tranh chấp, CNC vắng mặt không có lý do, cũng không cử đại diện theo ủy quyền theo giấy triệu tập của Hội đồng Trọng tài (HĐTT).

Sau khi phân tích toàn bộ sự việc, đánh giá chứng cứ, căn cứ khoản 4 Điều 312 Luật Thương mại 2005, khoản 2 Điều 423 Bộ luật Dân sự 2015, hồ sơ vụ tranh chấp và lý lẽ của CTV, CNC, HĐTT nhận thấy CNC đã vi phạm nghiêm trọng hợp đồng, đến mức làm cho mục đích của hợp đồng không thể đạt được. CNC cũng vi phạm khoản a) Điều A3 quy tắc CFR Saigon Port Incoterms 2010 về hợp đồng vận chuyển hàng hóa. Tàu không vào cảng do CNC vi phạm hợp đồng vận chuyển. Với vận đơn như phân tích ở trên, CTV không thể nhận được hàng ngay cả khi tàu vào cảng. Trên thực tế, tàu có đến khu vực phía ngoài cảng nhưng không vào cảng, sau đó, đi cảng khác và cầm giữ hàng để đòi bồi thường thiệt hại do CNC chưa trả tiền cước vận chuyển và tiền phạt lưu tàu.

HĐTT tài đã ra phán quyết công nhận quyền được chấm dứt hợp đồng của CTV, đồng thời cũng lưu ý CTV cần thực hiện đúng trình tự, thủ tục chấm dứt hợp đồng theo quy định của pháp luật VN.

Bình luận

CTV đã hành động kịp thời để tránh việc ngân hàng thanh toán ngay vì bộ chứng từ đã hoàn toàn phù hợp với thư tín dụng, tránh được rủi ro về mất toàn bộ tiền hàng.

Qua vụ tranh chấp này có thể thấy, ngay cả khi bộ chứng từ đã được ngân hàng chấp nhận là phù hợp để thanh toán tiền hàng theo thư tín dụng, việc kiểm tra mọi chi tiết của chứng từ, kết hợp với thực tế chuyến hàng, hành trình của tàu, đặc biệt là đối với vận đơn là rất cần thiết để tránh rủi ro mất tiền hàng do gian lận thương mại, mặc dù cho đến nay, thanh toán bằng thư tín dụng vẫn thường được coi là an toàn và chặt chẽ nhất.

Ngô Khắc Lễ

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Thaco đầu tư xây dựng 4 dự án trọng điểm

Ngày 25/03/2019 lúc 10:14

Ngày 24/3/2019, Công ty Cổ phần Ô tô Trường Hải (THACO) đã tổ chức lễ khởi công 4 dự án lớn gồm Khu công nghiệp Nông - Lâm nghiệp; KCN cơ khí và ô tô Thaco Chu Lai mở rộng; Dự án Đầu tư xây dựng bến cảng 5 vạn tấn và Khu nhà ở công nhân, tái định cư trong Khu kinh tế mở (KTM) Chu Lai. Đây là những dự án trọng điểm mang tính chiến lược cho giai đoạn phát triển mới theo hướng đa ngành của THACO và giai đoạn đầu tư mới của THACO tại Khu KTM mở Chu Lai.

Kim ngạch xuất nhập khẩu cán mốc 100 tỷ USD sau gần 3 tháng

16 Giờ trước

Tổng trị giá hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam trong nửa đầu tháng 3/2019 đã tăng 13,6%, tương ứng tăng 1,31 tỷ USD so với nửa cuối tháng 2/2019. Luỹ kế từ đầu năm đến hết ngày 15/3/2019, tổng trị giá xuất khẩu của Việt Nam đạt 47 tỷ USD, tăng 5,4%, tương ứng tăng 2,4 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2018.

Apple trình làng dịch vụ truyền hình trực tuyến mới

21 Giờ trước

Ngày 26/3, Apple trình làng một dịch vụ truyền hình trực tuyến mới cho phép người dùng của 1,4 tỷ thiết bị điện tử trên toàn thế giới truyền dữ liệu về các bộ phim và các chương trình truyền hình.

Thủ tướng muốn VISA hỗ trợ Việt Nam phát triển thanh toán điện tử

22 Giờ trước

Thủ tướng khẳng định, Việt Nam đang có mức tăng trưởng kinh tế ấn tượng, là điều kiện thuận lợi để VISA mở rộng làm ăn tại Việt Nam.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

29°

Mây rải rác

28/03

27° - 38°

Nhiều mây

29/03

27° - 39°

Nhiều mây

30/03

27° - 41°

Nhiều mây

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 27/03/2019 05:53
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD16,322.0516,420.5716,599.91
EUR26,034.3926,112.7326,765.02
GBP30,240.8930,454.0730,725.17
JPY203.55205.61211.57
SGD16,967.7617,087.3717,273.99
THB718.41718.41748.37
USD23,150.0023,150.0023,250.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 26/03/2019 23:53
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1488015170
DO 0,001S-VVND/L1606016380
DO 0,05S-IIVND/L1586016170
E5 RON 92-IIVND/L1721017550
Xăng RON 95-IIIVND/L1854018910
Xăng RON 95-IVVND/L1869019060
Nguồn: Petrolimex