Suýt mất tiền tỷ vì vận đơn giả

(VLR) Cuối năm 2016, một công ty Việt Nam (CTV) mua 4.000 tấn thép phế liệu (Heavy Steel Scrap for Melting) theo điều kiện CFR Saigon Port, Incoterms 2010, thanh toán bằng thư tín dụng trả tiền ngay (L/C at sight). Hàng được bốc lên tàu tại cảng Kobe (Nhật Bản). Người bán (CNC) đã hoàn thành việc giao hàng, chuẩn bị bộ chứng từ thanh toán với trị giá gần 900.000 USD và thông báo cho CTV tên tàu, hành trình, tên và địa chỉ đại lý tàu tại Sài Gòn để chuẩn bị nhận hàng khi tàu đến cảng. Sau khi nhận được bộ chứng từ thanh toán, ngân hàng phía CNC đã kiểm tra và chuyển bộ chứng từ cho ngân hàng phía CTV kiểm tra, thanh toán. Bộ chứng từ hoàn toàn phù hợp với thư tín dụng, ngân hàng đã chuyển cho CTV để xác nhận chứng từ và chuẩn bị nhận hàng.

Sự việc

Cuối năm 2016, một công ty Việt Nam (CTV) mua 4.000 tấn thép phế liệu (Heavy Steel Scrap for Melting) theo điều kiện CFR Saigon Port, Incoterms 2010, thanh toán bằng thư tín dụng trả tiền ngay (L/C at sight). Hàng được bốc lên tàu tại cảng Kobe (Nhật Bản). Người bán (CNC) đã hoàn thành việc giao hàng, chuẩn bị bộ chứng từ thanh toán với trị giá gần 900.000 USD và thông báo cho CTV tên tàu, hành trình, tên và địa chỉ đại lý tàu tại Sài Gòn để chuẩn bị nhận hàng khi tàu đến cảng. Sau khi nhận được bộ chứng từ thanh toán, ngân hàng phía CNC đã kiểm tra và chuyển bộ chứng từ cho ngân hàng phía CTV kiểm tra, thanh toán. Bộ chứng từ hoàn toàn phù hợp với thư tín dụng, ngân hàng đã chuyển cho CTV để xác nhận chứng từ và chuẩn bị nhận hàng.

Tranh chấp

Qua xem xét bộ chứng từ, CTV phát hiện một số dấu hiệu đáng ngờ trên vận đơn, biên bản giám định nên đã tiến hành tìm hiểu, điều tra. Liên hệ với chủ sở hữu tàu, CTV được biết, họ đã cho Công ty thuê tàu định hạn (TLS) thuê định hạn (time charter). Hỏi TLS, được xác nhận rằng họ chính là người thuê định hạn và đã cho CNC thuê vận chuyển theo chuyến (voyage charter) lô hàng có cảng đích là Sài Gòn, nhưng số lượng hàng thấp hơn con số nêu trên vận đơn. Họ không ủy quyền cho đại lý tàu tại Kobe ký phát vận đơn. CTV còn thấy nơi cấp vận đơn không phải là cảng Kobe – nơi hàng thực tế được bốc lên tàu. Vận đơn ghi “tiền cước đã trả” nhưng TLS khẳng định chưa nhận được tiền cước, ngày ký vận đơn trước ngày tàu hoàn thành việc bốc hàng, hàng hóa trên tàu không phải là thép phế liệu (theo một số bức ảnh mà TLS cung cấp). TLS còn cho biết, đã thuê luật sư để khởi kiện CNC, kể cả việc cầm giữ và bán hàng để bù đắp thiệt hại.

Qua kiểm tra với Phòng Hàng hải Quốc tế (International Maritime Bureau – IMB) - một tổ chức của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) - có một trong những chức năng là phòng chống các hành vi sai trái trong thương mại, hàng hải, CTV và ngân hàng Việt Nam được IMB cho biết, công ty có tên ghi trước chữ ký trên vận đơn đã xác nhận họ không ký phát vận đơn này (the Bill of Lading Issuer did not issue this Bill of Lading).

Khi được CTV đề nghị giúp, cho ý kiến về kết quả giám định số lượng lô hàng đã bốc lên tàu, hãng giám định NKKK của Nhật Bản xác định đó là biên bản giám định giả và đã thuê luật sư khởi kiện CNC.

Đại lý tàu tại cảng Sài Gòn khẳng định, khi được mời làm nhân chứng trong phiên xét xử, TLS có chỉ định họ làm đại lý nhưng không gửi bản sao vận đơn và các chứng từ liên quan để làm thủ tục cho tàu vào cảng, không chuyển đại lý phí.

Trước những thông tin như trên, CTV đã nhiều lần liên hệ với CNC bằng mọi phương tiện có thể để làm rõ về tình trạng lô hàng và yêu cầu họ thực hiện đúng hợp đồng, làm các chứng từ đúng như đã thỏa thuận nhưng CNC im lặng, không trả lời mọi điện thoại, thư điện tử, fax của CTV.

Vì vậy, CTV đã gửi đơn yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời là tạm ngừng việc thanh toán tiền hàng. Sau khi xem xét sự việc, Tòa đã ra quyết định buộc ngân hàng tạm ngừng việc thanh toán tiền hàng. Sau đó, CTV đã khởi kiện CNC tại trọng tài Việt Nam, áp dụng luật Việt Nam (theo quy định của hợp đồng mua bán), yêu cầu được chấm dứt hợp đồng mua bán.

Phán quyết trọng tài

Trong quá trình tố tụng trọng tài, mặc dù đã được yêu cầu cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh việc đã trả tiền cước vận chuyển (giá dịch vụ vận chuyển), ký phát vận đơn hợp lệ, giám định hàng hóa,… nhưng CNC không cung cấp mà chỉ gửi một văn bản đại ý rằng mọi việc họ làm là đúng nhưng không kèm theo tài liệu, chứng cứ để chứng minh. Tại phiên họp giải quyết vụ tranh chấp, CNC vắng mặt không có lý do, cũng không cử đại diện theo ủy quyền theo giấy triệu tập của Hội đồng Trọng tài (HĐTT).

Sau khi phân tích toàn bộ sự việc, đánh giá chứng cứ, căn cứ khoản 4 Điều 312 Luật Thương mại 2005, khoản 2 Điều 423 Bộ luật Dân sự 2015, hồ sơ vụ tranh chấp và lý lẽ của CTV, CNC, HĐTT nhận thấy CNC đã vi phạm nghiêm trọng hợp đồng, đến mức làm cho mục đích của hợp đồng không thể đạt được. CNC cũng vi phạm khoản a) Điều A3 quy tắc CFR Saigon Port Incoterms 2010 về hợp đồng vận chuyển hàng hóa. Tàu không vào cảng do CNC vi phạm hợp đồng vận chuyển. Với vận đơn như phân tích ở trên, CTV không thể nhận được hàng ngay cả khi tàu vào cảng. Trên thực tế, tàu có đến khu vực phía ngoài cảng nhưng không vào cảng, sau đó, đi cảng khác và cầm giữ hàng để đòi bồi thường thiệt hại do CNC chưa trả tiền cước vận chuyển và tiền phạt lưu tàu.

HĐTT tài đã ra phán quyết công nhận quyền được chấm dứt hợp đồng của CTV, đồng thời cũng lưu ý CTV cần thực hiện đúng trình tự, thủ tục chấm dứt hợp đồng theo quy định của pháp luật VN.

Bình luận

CTV đã hành động kịp thời để tránh việc ngân hàng thanh toán ngay vì bộ chứng từ đã hoàn toàn phù hợp với thư tín dụng, tránh được rủi ro về mất toàn bộ tiền hàng.

Qua vụ tranh chấp này có thể thấy, ngay cả khi bộ chứng từ đã được ngân hàng chấp nhận là phù hợp để thanh toán tiền hàng theo thư tín dụng, việc kiểm tra mọi chi tiết của chứng từ, kết hợp với thực tế chuyến hàng, hành trình của tàu, đặc biệt là đối với vận đơn là rất cần thiết để tránh rủi ro mất tiền hàng do gian lận thương mại, mặc dù cho đến nay, thanh toán bằng thư tín dụng vẫn thường được coi là an toàn và chặt chẽ nhất.

Ngô Khắc Lễ

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Đặc trưng quản lý chuỗi cung ứng dịch vụ

Ngày 19/06/2019 lúc 16:04

Trong xu hướng toàn cầu hóa và kinh tế tri thức, dịch vụ có vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế quốc gia. Năm 2007, ngành dịch vụ đóng góp 60% GDP của thế giới. Tại Hồng Kông lĩnh vực dịch vụ chiếm tới 90% GDP, tại Mỹ là 80% GDP, Nhật bản 74%, Anh và Pháp là 73%. Khi nền kinh tế phát triển ở trình độ cao, con người có nhu cầu nhiều hơn đối với các sản phẩm dịch vụ như thẩm mỹ, giáo dục, giải trí,… và xu hướng tiêu dùng cận biên với dịch vụ lớn hơn nhiều so với sản phẩm hữu hình.

Quảng Ngãi sẽ có bến cảng tổng hợp - container trị giá gần 3.800 tỷ đồng

Ngày 18/06/2019 lúc 10:32

Công ty Cổ phần Cảng tổng hợp Hòa Phát đã được chấp nhận chủ trương đầu tư Bến cảng tổng hợp – Container Hòa Phát Dung Quất với quy mô từ 5 đến 6 triệu tấn/năm.

10 ngành hàng mang lại hàng tỷ USD cho doanh nghiệp Việt

Ngày 17/06/2019 lúc 08:35

Có 10 nhóm hàng đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2019, trong đó máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện dẫn đầu với mức tăng 1,45 tỷ USD.

72% khí thải CO2 đến từ vận tải đường bộ

Ngày 19/06/2019 lúc 21:50

Chiều ngày 19/6 tại TP. Hồ Chí Minh, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam (VATA) đã kết hợp với Học viện Mekong (MI) đồng tổ chức hội thảo với chủ đề “Hội thảo về Vận tải và Logistics xanh Phát triển bền vững”.Theo số liệu của GIZ 72% lượng khí thải CO2 thải ra môi trường từ các hoạt động vận tải đường bộ, trong đó vận tải hàng hóa chiếm 30-40%. Dự báo tại Châu Á đến năm 2030 khí thải CO2 từ hoạt động vận tải sẽ tăng lên từ 3 – 5 lần.

Viettel Post "lấn sân" sang thương mại điện tử

Ngày 19/06/2019 lúc 09:02

Sàn thương mại điện tử "Vỏ Sò" của Tổng công ty Cổ phần Bưu chính Viettel (Viettel Post) đặt mục tiêu trở thành sàn thương mại điện tử số 1 Việt Nam, cạnh tranh trực tiếp với các tên tuổi lớn như Tiki, Lazada hay Shopee.

Thủ tướng cam kết hơn 2 tỷ USD đầu tư cho Đồng bằng sông Cửu Long

Ngày 19/06/2019 lúc 08:58

Chính phủ cam kết nguồn vốn 2 tỷ USD tăng thêm so với giai đoạn 2021 - 2025 để đầu tư vào các dự án tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

33°

Mây rải rác

21/06

25° - 32°

Mưa giông

22/06

25° - 32°

Mưa giông

23/06

25° - 30°

Mưa giông

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 20/06/2019 22:57
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD15,855.0815,950.7816,221.97
EUR25,930.3826,008.4126,688.09
GBP29,267.5829,473.9029,736.16
JPY213.63215.79222.40
SGD16,947.9417,067.4117,253.75
THB738.46738.46769.27
USD23,245.0023,245.0023,365.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 20/06/2019 11:57
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1561015920
DO 0,001S-VVND/L1695017280
DO 0,05S-IIVND/L1665016980
E5 RON 92-IIVND/L1923019610
Xăng RON 95-IIIVND/L2013020530
Xăng RON 95-IVVND/L2028020680
Nguồn: Petrolimex