Tháo gỡ khó khăn về cơ chế, chính sách trong lĩnh vực đầu tư xây dựng: Tham nhũng quyền lực và hội chứng cổ dài của doanh nghiệp

(VLR) (Vietnam Logistics Review) Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã phải đưa hình ảnh nàng Kiều bán mình vào bài phát biểu, để khái quát một cách đầy ám ảnh về tệ nhũng nhiễu trong xây dựng.

(Vietnam Logistics Review) Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã phải đưa hình ảnh nàng Kiều bán mình vào bài phát biểu, để khái quát một cách đầy ám ảnh về tệ nhũng nhiễu trong xây dựng.

Nỗi bức xúc của “Vua hầm đường bộ Việt Nam”

Hội nghị toàn quốc tháo gỡ khó khăn vướng mắc về cơ chế, chính sách liên quan đến lĩnh vực đầu tư xây dựng sáng 20.4 do Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì, và đã có những thông điệp hết sức mạnh mẽ.

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh: Tình trạng tham nhũng, bôi trơn, chi phí không chính thức còn nặng nề, diễn ra ở nhiều khâu, phức tạp, khó kiểm soát. Từ khâu quy hoạch, chủ trương dự án, nghiên cứu dự án, quyết định phê duyệt dự án, giải ngân, đấu thầu, thuế, kho bạc, nghiệm thu... đều có hình bóng của tiêu cực. Chúng ta phải chống cái này cho bằng được.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị

Có lẽ nhờ tinh thần quyết liệt của Thủ tướng là “cần mạnh dạn chỉ ra cơ quan, đơn vị nào ngâm hồ sơ đầu tư xây dựng”, “nói thẳng ra những thông tư, nghị định nào làm ảnh hưởng đến tiến độ các công trình trọng điểm quốc gia để tháo gỡ”, nên tham luận của một số doanh nghiệp, cũng tỏ ra không e ngại với vùng cấm.

Trong văn bản chính thức gửi đến Hội nghị, Công ty Cổ phần Đầu tư Đèo Cả - doanh nghiệp được mệnh danh “Vua hầm đường bộ Việt Nam” đã chỉ đích danh tên nhà quản lý và các thông tư, quyết định có dấu hiệu “ngâm hồ sơ đầu tư xây dựng”.

Đó là việc Bộ Giao thông vận tải ban hành Quyết định số 4255 ngày 01/12/2015 sau đó đã bị Bộ Tư pháp “tuýt còi” vì đây chỉ là văn bản hành chính thông thường nhưng lại chứa đựng các quy định mang tính quy phạm pháp luật.

Cũng chính Quyết định này có nhiều nội dung “vi phạm nghiêm trọng”, can thiệp vào hoạt động của Nhà đầu tư trái với Luật Doanh nghiệp, Luật Đấu thầu, Luật Ban hành văn bản Quy phạm pháp luật.

Mặc dù cơ quan liên quan đã thừa nhận sai sót, sẽ rút kinh nghiệm và xử lý trong thời gian sớm nhất nhưng đến nay đã gần 2 năm trôi qua mà văn bản này vẫn “ngang nhiên tồn tại, gây cản trở, khó khăn, thiệt hại rất nhiều về tiền của, thời gian cho doanh nghiệp Đèo Cả - một đơn vị đang tranh thủ từng giờ quyết tâm về đích trước thời hạn các công trình trọng điểm quốc gia” – ông Lưu Xuân Thủy, Phó Tổng Giám đốc thường trực Công ty Đèo Cả cho biết.

Theo quan điểm của doanh nghiệp Đèo Cả, tên gọi Bộ Giao thông vận tải sinh ra là để giải quyết ách tắc giao thông, góp phần khơi thông huyết mạch kinh tế, nhưng thật đáng tiếc, tiến trình giải quyết ách tắc ở Bộ này lại đang… bị tắc.

Bộ này đã ban hành Thông tư số 35 ngày 15/11/2016 quy định mức giá tối đa sử dụng đường bộ các dự án đầu tư xây dựng đường bộ để kinh doanh nhưng lại bỏ lọt đối tượng áp dụng là các dự án hầm đường bộ nói chung trong đó có Dự án hầm đường bộ Đèo Cả.

Sự “lọt lưới” khó hiểu này khiến Bộ Giao thông vận tải bắt doanh nghiệp Đèo Cả chỉ được thu phí với giá ngang bằng với giá các dự án đường quốc lộ và đường cao tốc (trong khi đây là dự án hầm đường bộ có quy mô lớn, suất đầu tư cao hơn rất nhiều so với các dự án đường quốc lộ, đường cao tốc).

Và lẽ dĩ nhiên, sự áp chế này sẽ tác động tiêu cực đến nguồn thu, gây thiệt hại cho Nhà đầu tư, buộc Nhà nước phải tính toán bù ngân sách.

Câu chuyện bỏ quên một loại dự án quan trọng đã khó hiểu, nhưng càng khó hiểu hơn khi người có trách nhiệm chính lại tỏ ra đủng đỉnh với việc sửa đổi thông tư.

Vị quan chức đủng đỉnh được nêu đích danh là Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Ngọc Đông.

Toàn cảnh Hội nghị

Mặc dù Thủ tướng Chính phủ đã có kết luận chỉ đạo giao Bộ Giao thông vận tải chủ trì “Cần đánh giá lại tổng thể dự án trong bối cảnh khó khăn về thu phí và hệ quả của việc thu hồi nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, sự khác biệt về tính chất, quy mô đầu tư của hầm so với đường để xác định giá thu phù hợp”, nhưng nhiều tháng qua, người được giao chủ trì sửa đổi, bổ sung là Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông vẫn chưa đưa ra được phương án cuối cùng, dù Bộ đã tổ chức rất nhiều cuộc họp, lấy ý kiến.

Ai ngâm lâu hồ sơ, đúng quy chế kỷ luật thì phải xử lý”, Thủ tướng nhấn mạnh. “Ta chống cái làm chậm, ngâm lâu, phải yêu cầu làm nhanh nhưng không được làm ẩu, trái pháp luật

(Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc)

Trong bản tham luận của Công ty Cổ phần Đầu tư Đèo Cả đã đề xuất với Chính phủ một vấn đề thẳng thắn rất hiếm thấy trong một môi trường kinh doanh mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng luôn nghĩ “tránh voi chẳng xấu mặt nào”: “Với thực trạng vô cảm trước lãng phí, đùn đẩy trách nhiệm của nhiều lãnh đạo chỉ đạo các dự án BOT trong thời gian qua đã gây ảnh hưởng xấu đến môi trường đầu tư, chúng tôi thiết nghĩ cần có sự xem xét đánh giá của Chính phủ về việc thực thi công vụ của Bộ Giao thông vận tải tại các dự án bị chậm để tháo gỡ, tránh thất thoát lãng phí kéo dài. Nếu tranh chấp tại tòa án thì đề nghị người trực tiếp điều hành dự án gây ra thiệt hại phải có trách nhiệm bồi thường…”.

“Nhốt quyền lực vào lồng” và Chính phủ kiến tạo

Nhiều chuyên gia đã phân tích: Phía sau việc “hành là chính” của cơ quan công quyền, có bóng dáng của tiêu cực hoặc năng lực kém, hoặc cả hai.

Chuyện tiêu cực, cửa quyền đã được Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhắc tới nhiều lần.

Làm thế nào để “nhốt” quyền lực vào trong cơ chế, thể chế, có quy định, quy chế, là để anh làm chức ấy thì không thể tham nhũng, tiêu cực được”.

Việc thúc đẩy Chính phủ kiến tạo, chính là việc tạo ra thể chế, cơ chế để “nhốt” quyền lực vào lồng.

Khi quyền lực bị kiểm soát thì người dân và doanh nghiệp mới được kiến tạo thực sự để cống hiến cho đất nước.

Khi những nhân vật năng lực kém phải dẹp sang một bên, nhường chỗ cho người làm thực, thì con đường phát triển sẽ hanh thông.

Dù việc giữ ghế để cửa quyền hay thiếu năng lực vẫn cố bám ghế, đều là biểu hiện rất rõ của tham nhũng quyền lực. Tham nhũng quyền lực không chỉ làm tổn thất tiền bạc của dân mà còn lãng phí cơ hội phát triển của đất nước.

Việc một doanh nghiệp dám góp ý bằng giấy trắng mực đen dấu đỏ, chỉ rõ bất cập của cơ quan quản lý lẫn cá nhân nhà quản lý, trong một hội nghị trực tuyến rộng rãi, đã chứng minh rất rõ một điều: Chính phủ đang nỗ lực kiến tạo, và cái kiến tạo đầu tiên chính là kiến tạo một môi trường bình đẳng, dân chủ, đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "Dân chủ là để làm sao cho dân được mở miệng ra".

Khi môi trường bình đẳng, dân chủ được thiết lập, thì tham nhũng quyền lực sẽ không còn đất sống, các công bộc mờ ám sẽ không thể ra giá như ngày xưa đã ra giá lo lót cho Thúy Kiều:

“Tính bài lót đó luồn đây,

Có ba trăm lạng việc này mới xuôi.

(Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Trong một hội nghị rất nhiều con số và các vấn đề cần tháo gỡ, câu lẩy Kiều của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc rất ngắn gọn nhưng đã gói ghém đủ cả một vấn nạn cần giải quyết lẫn nỗi khổ chờ dài cổ, thiệt hại đủ đường của những doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Cao Ngọc Thành

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Logistics trong nền kinh tế chia sẻ

Ngày 16/07/2019 lúc 16:08

Việc bố trí các kho hàng gần thành phố, có khả năng sử dụng linh hoạt với các ngành mang tính thời vụ, mô hình AirBnB - chia sẻ kho bãi trong ngành logistics đang bước đầu được nhiều doanh nghiệp lựa chọn. Và rất có thể, nó sẽ trở thành xu hướng trong tương lai gần, như câu chuyện đã xảy ra với văn phòng chia sẻ.

Thêm một quốc gia tham gia kết nối Hệ thống một cửa ASEAN

Ngày 17/07/2019 lúc 09:28

Từ ngày 15/7, Campuchia kết nối hệ thống truyền nhận dữ liệu C/O điện tử thông qua Hệ thống một cửa ASEAN. Như vậy Campuchia là nước thứ 7 trong ASEAN tham gia kết nối hệ thống.

Logistics trong nền kinh tế mở

Ngày 15/07/2019 lúc 12:45

Kinh tế mở là cơ hội nhưng cũng là thách thức của doanh nghiệp logistics Việt. Đó là một nội dung quan trọng được các doanh nghiệp mổ xẻ tại hội nghị "Phát triển dịch vụ logistics tại Hải Phòng - nâng cao năng lực cạnh tranh và đẩy mạnh liên kết vùng" do Bộ Công Thương tổ chức diễn ra cuối tuần qua.

Kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng 6,5% trong năm 2019

29 Phút trước

Đây là dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) công bố ngày 16/7 về tăng trưởng kinh tế của Việt Nam dự kiến sẽ giảm từ mức cao 10 năm là 7,1% vào năm 2018 xuống 6,5% trong cả năm 2019.

Siêu thị "ảo" sắp xuất hiện

41 Phút trước

Đúng 9 giờ ngày 19-7-2019, siêu thị "ảo" sẽ chính thức mở cửa tại phố đi bộ Nguyễn Huệ (TP HCM). Đây là siêu thị "ảo" đầu tiên xuất hiện trên cả nước.

Sắp diễn ra Diễn đàn Thương mại Việt Nam – EU năm 2019

21 Giờ trước

Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bên liên quan tổ chức Diễn đàn Thương mại Việt Nam – EU năm 2019 với chủ đề “EVFTA: Chân trời mới hợp tác rộng lớn, toàn diện”. Chương trình được sự cho phép của Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

31°

Mây rải rác

19/07

25° - 31°

Mưa giông

20/07

25° - 32°

Mưa giông

21/07

25° - 32°

Mưa giông

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 18/07/2019 14:54
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD16,087.8716,184.9816,460.19
EUR25,878.3925,956.2626,735.79
GBP28,555.7128,757.0129,012.96
JPY212.54214.69222.41
SGD16,879.6916,998.6817,184.31
THB737.52737.52768.28
USD23,165.0023,165.0023,285.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 18/07/2019 11:54
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1595016260
DO 0,001S-VVND/L1729017630
DO 0,05S-IIVND/L1699017320
E5 RON 92-IIVND/L2027020670
Xăng RON 95-IIIVND/L2123021650
Xăng RON 95-IVVND/L2138021800
Nguồn: Petrolimex