Một vụ cấp vận đơn khác thường

(VLR) Tháng 5.2018 vừa qua, Công ty A ở Hà Nội xuất khẩu lô hàng may mặc đóng trong container cho Công ty B ở thị trường Bắc Á theo điều kiện FOB ở cảng Hải Phòng. Lô hàng được thanh toán bằng L/C, trong đó quy định bộ vận đơn đường biển phải là vận đơn theo lệnh của ngân hàng K - ngân hàng mở L/C ở nước người mua. Vì B mua lô hàng theo điều kiện FOB nên mọi công việc về giao nhận vận chuyển họ phải ủy thác cho công ty giao nhận SAO ở Hải Phòng lo liệu. Lẽ đương nhiên người mua phải thanh toán tiền hàng cho người bán thì mới nhận được các chứng từ từ ngân hàng K và phải xuất trình vận đơn gốc có ghi lệnh của ngân hàng K khi nhận hàng ở cảng đích.

Đây là lô hàng đóng trong container nên việc vận chuyển sẽ tuân thủ các nghiệp vụ vận tải đa phương thức. Theo thông lệ phổ biến trong thương mại hàng hải quốc tế, Công ty giao nhận SAO, sau khi nhận lưu cước từ B, sẽ tiến hành 2 công đoạn khác nhau: công đoạn thứ nhất họ hoạt động với tư cách là Người gửi hàng hình thức (Payper Shipper) và lưu cước với hãng tàu AH để vận chuyển hàng tới cảng đích. Sau khi thanh toán tiền cước với hãng tàu, họ được cấp một bộ vận đơn gọi là Vận đơn chủ (Master B/L). Công đoạn thứ hai: trên cơ sở Vận đơn chủ, họ cấp lại một bộ vận đơn khác gọi là Vận đơn thứ cấp (House B/L) theo dạng Vận đơn vận tải đa phương thức (Multimodal Transport B/L) cho Công ty A với tư cách A là Shipper thật sự của lô hàng (Real Shipper) và Công ty giao nhận SAO sẽ là Người vận chuyển theo hợp đồng (Contracting Carrier), còn hãng tàu AH là Người vận chuyển thực tế (Real Carrier) đúng như quy định trong Điều 147.2 của Bộ luật Hàng hải Việt Nam hiện hành. Lẽ ra trong bộ Vận đơn chủ phải ghi rõ Người nhận hàng (Consignee) ở cảng đích là theo lệnh của ngân hàng K - ngân hàng đã mở L/C - hoặc hàng sẽ được giao khi người nhận xuất trình Vận đơn gốc - còn người được thông báo (Notify Party) là B (người mua hàng). Trường hợp người mua - tức bên lưu cước - muốn cấp bộ Vận đơn chủ chứa các chi tiết khác với bộ Vận đơn thứ cấp thì SAO phải yêu cầu họ làm thư bảo lãnh (Letter of Indemnity: LOI) cam kết chịu mọi hậu quả xảy ra. Trong thực tế ở trường hợp này, người mua và họ đã thỏa thuận với nhau để có bộ Vận đơn chủ dưới dạng vận đơn đích danh Surrendered (không có bản gốc) trong đó ghi rõ Người nhận hàng là đại lý của Công ty B tại cảng đích và người được thông báo cũng lại là đại lý này trong khi đó bộ Vận đơn thứ cấp giao cho A lại là Vận đơn theo lệnh (To Order B/L), nghĩa là hàng đến nơi sẽ được giao cho người nhận hàng mà ngân hàng K ra lệnh đúng như L/C và tương tự như quy định tại Điều 162.1 của Bộ luật Hàng hải Việt Nam hiện hành. Hơn thế nữa, trong bộ Vận đơn thứ cấp (House B/L in multimodal transport B/L form) mà SAO cấp cho A ghi “họ là đại lý cho Hãng tàu AH”, trong khi đó mặt sau Vận đơn ghi rõ “Người giao nhận là công ty ký phát Vận đơn này có tên như ghi ở mặt trước của vận đơn và chịu trách nhiệm thực hiện hợp đồng vận chuyển với tư cách là Người vận chuyển (“Freight Forwarder” means the company who issues this B/L and is named on the face of it and assumes liability for the performance of the transport contract as a carrier”.) Người bán không hề biết những tình tiết nói trên về bộ Vận đơn chủ trái ngược với nội dung của bộ Vận đơn thứ cấp. Theo thông lệ hàng hải phổ biến ở nhiều nước, với bộ vận đơn chỉ đích danh Surrendered trong tay, người mua đã dễ dàng lấy hàng khi tàu tới cảng đích không cần xuất trình bản gốc. Điều này cũng hoàn toàn phù hợp với quy định tại Điều 19.3 trong Nghị định 87/2009/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam về vận tải đa phương thức ban hành ngày 19.10.2009.

Sau khi hết hạn thanh toán quy định trong L/C, người bán vẫn không nhận được tiền hàng. Tìm hiểu tình hình hiện trạng của lô hàng trên mạng thông tin của hãng tàu AH, phía A được biết người mua đã lấy hàng còn bộ Vận đơn theo lệnh vẫn nằm trong ngăn kéo của ngân hàng K. Trước tình hình trên, phía A đã phản ứng hết sức gay gắt với Công ty giao nhận vận tải SAO và yêu cầu họ giải thích tại sao lại xảy ra tình trạng như vậy. Phía Công ty giao nhận SAO đã gửi cho A bản sao bộ Vận đơn chủ Surrendered nói trên và còn giải thích rằng Bộ vận đơn chủ Surrendered chỉ sử dụng nội bộ và rằng nếu phía A có yêu cầu họ có thể chỉ thị cho đại lý của họ ở cảng đích giữ hàng lại. Lập luận này của SAO không có cơ sở vì một khi họ đã cấp vận đơn đích danh và Surrendered thì phía B chỉ cần xuất trình bản sao của vận đơn và chứng minh họ là người có tên ở mục Consigneee (Người nhận hàng) là có thể lấy được hàng. Điều 19.3 Nghị định 97/2009/ NĐ-CP cũng quy định tương tự. Phía A tìm hiểu thì được biết hãng tàu AH chỉ có đại lý ở Việt Nam do họ đầu tư 100% vốn, họ không hề chỉ định bất cứ một công ty nào khác ở bản địa làm đại lý. Trên cơ sở thông tin đó, phía A chất vấn Công ty SAO dựa trên cơ sở nào mà ký vận đơn với dòng chữ bên dưới ghi “là đại lý cho hãng tàu AH: as Agent for Shipping Lines AH”. Phía SAO im lặng ngoài một lời nói vô thưởng vô phạt “chúng tôi luôn ủng hộ các bạn (Công ty bán hàng A)”. Quay trở lại với người mua B, phía A đã thể hiện sự phản ứng hết sức gay gắt và yêu cầu họ nhanh chóng thanh toán tiền hàng đừng để sự việc tiến triển xấu hơn và cảnh báo rằng nếu không thanh toán trong một vài ngày tới thì phải gánh chịu hoàn toàn mọi hậu quả pháp lý sẽ xảy ra. Có lẽ nhận thấy vị thế yếu ớt của mình nên phía B đã nhanh chóng thanh toán đầy đủ tiền hàng cho A.

Từ vụ việc nói trên, các công ty xuất nhập khẩu của Việt Nam, nhất là những doanh nghiệp vừa và nhỏ, khi bán hàng theo điều kiện FOB chở bằng container cần lưu ý quy định rõ trong hợp đồng mua bán cũng như trong L/C rằng ngoài Bộ vận đơn quy định trong hợp đồng mua bán và L/C nếu có những Bộ vận đơn khác được cấp bổ sung cho lô hàng theo yêu cầu của người mua để làm thủ tục giao nhận ở cảng đích thì người mua cam kết nội dung và hình thức các bộ vận đơn bổ sung đó phải ăn khớp một cách phù hợp với bộ vận đơn nói trong L/C và hợp đồng mua bán theo đúng thông lệ và luật pháp hàng hải thương mại quốc tế. Ngoài ra, khi gặp trường hợp tương tự, phía người bán cũng có thể khống chế lô hàng bằng cách chỉ thị cho hãng tàu hoặc đại lý của họ giữ hàng ở trạng thái “HOLD” (nghĩa là chờ chỉ thị của Người giao hàng) không giao cho Người nhận hàng.

Võ Nhật Thăng

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Cảng Đồng Nai đón đầu cơ hội phát triển

16 Giờ trước

Trải qua 30 năm hình thành và phát triển, cảng Đồng Nai (PDN) đang giữ một vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ trung chuyển hàng hóa đến các nhà máy trong các khu công nghiệp (KCN) của tỉnh Đồng Nai và các tỉnh lân cận.

Lễ công bố 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam năm 2018

Ngày 16/01/2019 lúc 18:57

Hôm nay 16/01, Công ty cổ phần Báo cáo Đánh giá Việt Nam (Vietnam Report), kết hợp cùng Báo VietnamNet chính thức tổ chức Lễ công bố Bảng xếp hạng VNR500 - Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam năm 2018.

Diễn đàn Kinh tế Việt Nam năm 2019: Bàn luận về các vấn đề lớn của kinh tế đất nước

Ngày 16/01/2019 lúc 17:59

Hôm nay, tại Hà Nội, Diễn đàn Kinh tế Việt Nam năm 2019 sẽ được Chính phủ và Ban Kinh tế Trung ương phối hợp tổ chức. Diễn đàn dự kiến diễn ra trong hai ngày.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

26.7°

Mây âm u

19/01

23° - 34°

Mây rải rác

20/01

23° - 34°

Mây rải rác

21/01

23° - 34°

Mây rải rác

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 18/01/2019 02:52
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD16,412.7216,511.7916,692.12
EUR26,224.2326,303.1426,960.18
GBP29,524.9529,733.0829,997.75
JPY209.81211.93220.22
SGD16,896.3217,015.4317,201.26
THB718.11718.11748.06
USD23,155.0023,155.0023,245.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 17/01/2019 23:52
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L14,18014,460
DO 0,001S-VVND/L15,05015,350
DO 0,05S-IIVND/L14,90015,190
E5 RON 92-IIVND/L16,27016,590
Xăng RON 95-IIIVND/L17,60017,950
Xăng RON 95-IVVND/L17,75018,100
Nguồn: Petrolimex