Chính sách tiền tệ thời dịch cúm Covid-19: Thế nào cho hợp lý?

(VLR) Dịch cúm Covid-19 nổ ra đã trực tiếp và gián tiếp gây ảnh hưởng đáng kể đến Việt Nam. Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế năm 2020 có khả năng tụt giảm, lẽ thường là sẽ có những kiến nghị kích cầu và nới lỏng tiền tệ để ngăn chặn đà rơi và vực lại tăng trưởng.

Ở chiều hướng ngược lại, dịch bệnh làm cho các chuỗi cung ứng sản xuất, dịch vụ gián đoạn, làm đội giá một cách bất thường một số nhóm hàng hóa và dịch vụ, gây áp lực tăng lạm phát hiện tại và trong những tháng tới. Do đó, cũng đã có nhiều kiến nghị không nới lỏng chính sách tiền tệ (thậm chí là thắt chặt lại) và không tung ra các gói kích cầu (thông qua hệ thống ngân hàng) vốn dĩ sẽ dẫn đến hậu quả nguy hiểm là lạm phát bùng nổ như đã chứng kiến trong những năm 2008-2009.

Trong bối cảnh có những diễn biến trái chiều như trên, chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nên đi theo hướng nào, ở lập trường nào là những câu hỏi không dễ trả lời. Trước sự bất định, tiến thoái lưỡng nan này, chiến lược tối ưu là thận trọng "chờ xem" và "điều trị triệu chứng", trước khi có những hành động mạnh tay, nếu cần thiết.

Quả thật, trên thực tế, NHNN rõ ràng là đang đi theo hướng này. Văn bản 541/NHNN-TD do Thống đốc NHNN ban hành ngày 4/2/2020 dường như là văn bản chính thức đầu tiên cho đến nay của NHNN liên quan đến dịch cúm. Văn bản này đề ra các giải pháp hỗ trợ khắc phục thiệt hại do ảnh hưởng của covid-19 trên tinh thần là "đau đâu thuốc đó".

Dù chiến tranh thương mại Mỹ-Trung có leo thang hơn nữa trong 1, 2 tháng tới thì mọi biến động tăng hoặc giảm nếu có của tỷ giá VND/USD sẽ chỉ kéo dài một vài ngày rồi sẽ đảo chiều

TS. Phan Minh Ngọc
Công tác tại Ngân hàng của Nhật ở Singapore

Theo đó, về phía các tổ chức tín dụng (TCTD), họ được yêu cầu "chủ động nắm bắt tình hình sản xuất kinh doanh, mức độ thiệt hại của khách hàng đang vay vốn...". Tức là TCTD sẽ phải "chờ xem" (dù là ở tư thế chủ động) phạm vi và mức độ thiệt hại đối với khách hàng đang vay vốn.

Đến đây, có hai điểm đáng lưu ý từ yêu cầu trên. Thứ nhất, văn bản chỉ đề cập đến đối tượng được hỗ trợ là khách hàng đang vay vốn của TCTD chứ không phải là khách hàng chung chung, (vay vốn) tiềm năng của TCTD. Nói cách khác, khách hàng đang vay vốn TCTD, gặp khó khăn do dịch bệnh nên không/ít khả năng trả nợ thì mới được hỗ trợ (trong phạm vi khoản vay từ TCTD). Việc này vừa có ý nghĩa và thông điệp "cứu người là cứu mình" đối với TCTD, vừa là câu trả lời gián tiếp cho vấn đề có nên nới lỏng tiền tệ hay không, ít nhất là tại thời điểm này.

Điểm lưu ý thứ hai là giải pháp hỗ trợ mà văn bản trên đề ra lại chủ yếu và trước hết là từ nguồn lực của chính bản thân TCTD như cơ cấu lại thời hạn trả nợ, xem xét miễn giảm lãi vay... Ngoài lợi ích là được tiếng rằng NHNN đã tích cực, chủ động có những giải pháp thích ứng để khắc phục ảnh hưởng của dịch cúm và hỗ trợ nhằm đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế như được Chính phủ giao nhiệm vụ cho NHNN, việc NHNN yêu cầu TCTD khắc phục ảnh hưởng dịch cúm bằng "nội lực" của họ cũng là một hành động khôn ngoan để tránh cho NHNN phải chọn một hướng đi giữa ngã ba đường cho chính sách tiền tệ của mình tại thời điểm còn tương đối sớm (nhiều thứ chưa rõ ràng) này.

Về phía NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố (tức là về phía NHNN), tinh thần của văn bản trên cũng vẫn là thái độ "chờ xem" được thể hiện qua các yêu cầu "nắm bắt tình hình...", "theo dõi diễn biến...". Về biện pháp cụ thể, văn bản chỉ nêu chung chung "kịp thời thực hiện các biện pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, người dân phù hợp với các quy định của pháp luật hiện hành", và "đồng thời phối hợp với các sở, ban, ngành, kịp thời tham mưu cho UBND tỉnh/thành phố các giải pháp xử lý rủi ro, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, người dân vay vốn bị hại theo quy định".

Như thế có thể hiểu rằng lập trường chính sách tiền tệ tổng thể của NHNN tại thời điểm hiện nay tạm thời là "án binh bất động", tức sẽ không có nhiều thay đổi so với lập trường trước khi xảy ra dịch cúm. Thay vào đó, việc xử lý ảnh hưởng của dịch cúm sẽ chủ yếu mang tính cục bộ, được "phân cấp" về địa phương, ban/ngành, và các chi nhánh NHNN tại địa phương có tham gia thì chỉ ở vai trò không "đứng mũi chịu sào". Nói cách khác, với văn bản này NHNN đã tránh được phải trả lời/bày tỏ hướng đi của chính sách tiền tệ hiện tại và trong thời gian tới cho đến khi tình hình có những diễn biến khác đi đáng kể.

Nếu những phân tích trên là xác đáng thì có thể nói rằng cách xử lý vấn đề nói trên của NHNN là hợp lý trong bối cảnh nhiều yếu tố bất định như hiện nay. Chính xác hơn thì phải nói rằng không có phản ứng chính sách nào tốt hơn, đặc biệt xét từ góc độ trách nhiệm (đa nhiệm) của NHNN đối với Chính phủ nói riêng và nền kinh tế nói chung, cũng như những rủi ro mà nền kinh tế phải đối mặt khi chính sách tiền tệ của NHNN chuyển hướng quá sớm và đột ngột như đã từng chứng kiến trước đây.

TS. Phan Minh Ngọc /Tài chính Plus

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

Điều chỉnh giá dịch vụ cảng biển hút nhiều nhà đầu tư vào hàng hải

Ngày 11/07/2020 lúc 10:15

Thứ trưởng Nguyễn Văn Công cho rằng, chủ trương điều chỉnh giá dịch vụ cảng biển của Việt Nam đang thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư.

Hiệp hội VARSI kỷ niệm 1 năm thành lập

Ngày 11/07/2020 lúc 11:51

Ngày 09/7/2020, tại TP. Hồ Chí Minh, Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (VARSI) đã tổ chức lễ kỷ niệm 1 năm thành lập. Tham dự lễ kỷ niệm có Hội đồng tư vấn, Ban Chấp hành, Ban Kiểm tra của Hiệp hội và khách mời là các chuyên gia trong nhiều lĩnh vực đã đồng hành Hiệp hội trong thời gian qua.

Bộ Công Thương đàm phán đưa 58 container hồ tiêu từ Nepal về nước

3 Giờ trước

Bộ Công Thương đang tích cự hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam giải quyết khó khăn do Nepal tạm ngừng nhập khẩu hồ tiêu.

Tăng tốc các hoạt động xúc tiến thương mại nội địa

3 Giờ trước

Sau nửa đầu năm bị ảnh hưởng từ dịch bệnh khiến hoạt động xúc tiến thương mại của nhiều địa phương chưa thể khởi động, gần đây các sự kiện hội chợ, giao thương đã được nhiều nơi dồn dập tổ chức nhằm “xốc” lại kinh doanh.

Nhạc sĩ Nguyễn Đình Thậm: Nặng tình hai quê

5 Giờ trước

Mặc dù đã nghỉ hưu nhưng để gặp nhạc sĩ Nguyễn Đình Thậm tôi phải mất một tuần chờ đợi. Lúc ở Đà Nẵng, lúc Hà Nội, lúc Quảng Ngãi… khiến anh bận bịu hơn khi còn đương chức. Anh nói, nghỉ hưu nhưng cái nghiệp sáng tác vẫn đeo bám nên mình cứ phải đi.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

32°

Mây rải rác

16/07

25° - 31°

Mưa giông

17/07

25° - 32°

Mưa giông

18/07

25° - 33°

Mưa giông vào buổi chiều

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 15/07/2020 12:58
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
USD23,060.0023,090.0023,270.00
AUD15,797.8915,957.4616,457.66
EUR25,786.7926,047.2627,101.95
GBP28,409.9828,696.9529,596.49
JPY208.88210.99218.87
SGD16,252.6516,416.8216,931.43
THB650.50722.78749.92
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 15/07/2020 11:58
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏa 2-KVND/L1003010230
DO 0,001S-VVND/L1231012550
DO 0,05S-IIVND/L1211012350
E5 RON 92-IIVND/L1425014530
Xăng RON 95-IIIVND/L1497015260
Xăng RON 95-IVVND/L1507015370
Nguồn: Petrolimex