Thị trường ôtô đang ấm lên

Trong khi thị trường ôtô trên thế giới và khu vực vẫn giữ được tăng trưởng dù thấp, nhưng riêng Việt Nam, ngành công nghiệp ôtô có dấu hiệu thụt lùi. Theo số liệu của Vụ Công nghiệp nhẹ - Bộ Công Thương thì 5 tháng đầu năm 2012, thị trường Asean vẫn giữ mức tăng trưởng 151% trong đó, mức tăng trưởng của Thái Lan là 208%, Indonesia 142%, Philipine 128% và Malaysia 113%.

Tại Việt Nam, lượng xe tiêu thụ trong 8 tháng đầu năm 2012 khoảng 64,520 xe, giảm tới 33% so với cùng kỳ năm 2011. Vấn đề được các chuyên gia chỉ rõ là cơ chế chính sách trong nước đã ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành công nghiệp ôtô và phụ trợ.

Làm thế nào để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất, phát triển bền vững ngành công nghiệp ôtô và ngành công nghiệp phụ trợ là câu hỏi được bàn thảo nhiều nhất trong hội thảo “Thực trạng và giải pháp tháo gỡ khó khăn phát triển ngành công nghiệp và thị trường Ôtô Việt Nam”

Cần một chính sách ổn định

Theo ông Horst J. Herdtle – Tổng giám đốc BMW Euro Auto cho rằng, có 2 nguyên do chính cản trở sự phát triển của ngành công nghiệp xe hơi tại Việt Nam là các loại thuế và phí quá cao, riêng thuế đã chiếm hơn 60% giá trị của phương tiện dẫn đến giá xe cao, cùng với đó là cơ sở hạ tầng giao thông kém phát triển, gây tắc nghẽn giao thông, đặc biệt là ở Hà Nội và Hồ Chí Minh.
Ông Trần Tấn Trung – Công ty Liên Á, đại diện nhà nhập khẩu lại cho rằng chính sách thuế cần phải ổn định lâu dài, nếu thay đổi liên tục (có năm 2-3 lần), điều này sẽ rất khó cho các doanh nghiệp xây dựng chiến lược, kế hoạch kinh doanh. Bên cạnh đó các văn bản chính sách còn nhiều bất cập, không theo kịp với sự phát triển nhanh chóng của thế giới, đặc biệt cần có hướng dẫn cụ thể và linh hoạt hơn, quan trọng nhất phải tập huấn cán bộ thực hiện.

Ông Bùi Ngọc Huyên, đại diện Vinaxuki cho rằng cần thay đổi tư duy của những người thực hiện ở một số cơ quan nhà nước vì “chiến lược phát triển rất tốt nhưng thực hiện lại dở” . Bộ nào cũng có quyền đề xuất những mức phí, thuế để tận thu cho ngân sách nhưng xét trên thực tế lại là bước cản cho ngành sản xuất ôtô và công nghiệp phụ trợ. Doanh nghiệp Xuân Kiên đã làm dự án, đầu tư xây dựng và sản xuất rồi, nhưng khi đề xuất để hỗ trợ vay vốn thì cơ quan chức năng lại yêu cầu “viết lại dự án” để phê duyệt.

Đại diện Hiệp hội vận tải Hà Nội cho rằng giá ôtô quá cao do các loại thuế, cộng thêm những loại phí sẽ dẫn đến cước vận tải tăng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng và toàn bộ đời sống kinh tế xã hội.

Bên cạnh các chính sách về thuế, thì các chính liên quan đến giải quyết vấn đề tắc nghẽn giao thông như hạn chế phương tiện cá nhân cũng nên xem xét cho phù hợp.

... Và kế hoạch lâu dài

Chủ tịch VAMA - Laurent Charpentier cho rằng để phát triển ngành công nghiệp Ôtô thì Chính phủ cần có kế hoạch tổng thể từ 5 đến 10 năm trong chiến lược phát triển ổn định, cùng với những cơ chế chính sách ổn định, bền vững về thuế, phí, đào tạo nhân lực, hệ thống cơ sở hạ tầng…Bên cạnh đó Việt Nam có thể tận dụng những cơ hội ví dụ như thảm họa thiên nhiên ở Nhật Bản và Thái Lan, để thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp phụ trợ (phụ tùng và linh kiện) hoặc trở thành nước trung chuyển.
Vị đại diện Vinaxuki ngoài việc mong muốn một cuộc “cách mạng tư duy” trong thực hiện, còn đề xuất thêm những chính sách thuế, phí như căn cứ trên dung tích và giá trị của xe hay nếu doanh nghiệp nào đạt tỷ lệ nội địa hóa cao thì sẽ giảm thuế tiêu thụ đặc biệt tương ứng. Như vậy sẽ có nguồn thu cho ngân sách, cải tạo nâng cấp cơ sở hạ tầng, vừa phát triển được ngành công nghiệp Ôtô.

Ông Michael Behrens – đại diện Mercedes Benz Việt Nam mong muốn các cơ chế, nhà nước cần minh bạch, rõ ràng trong xây dựng và thực hiện các chính sách cụ thể và trước khi đưa văn bản pháp luật vào thực tế cần tham khảo ý kiến chuyên gia vì họ là những người tham gia trực tiếp vào việc nghiên cứu, phát triển, kinh doanh trong lĩnh vực này.

Ông Đỗ Hữu Hào – Chủ tịch Hội kỹ sư Ôtô Việt Nam nhấn mạnh: Ôtô là phương tiện giao thông hiện đại và hữu ích đối với nhiều quốc gia, bên cạnh đó phát triển ngành công nghiệp ôtô sẽ mang lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế vì nó có liên quan và hỗ trợ đến nhiều nghành sản xuất khác. Vì vậy phát triển công nghiệp ôtô là một xu hướng tất yếu. Nếu không đi nhanh, Việt Nam không thể phát triển ngành công nghiệp ôtô trong nước mà còn mất một lượng lớn ngoại tệ cho nhập khẩu sau năm 2018, khi thuế nhập khẩu bằng không.

Theo VAMA, dù lượng ôtô có giảm sút nhưng với dấu hiệu của nền kinh tế phục hồi, cùng với những cam kết của Chính phủ trong việc hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp ôtô, hy vọng thị trường đang ấm dần lên, mang lại luồng sinh khí mới cho ngành công nghiệp ôtô Việt Nam.