Doanh nghiệp và Hải quan trong mối quan hệ hợp lực

Thời sự - Logistics - Ngày đăng : 08:00, 01/01/1970

(VLR) Cùng với xu thế Việt Nam đang hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, mối quan hệ giữa hải quan và doanh nghiệp đang dần trở thành một mối quan hệ giữa các đối tác – hợp lực cùng phát triển vì mục tiêu chung: tạo thuận lợi tối đa cho hàng hóa Việt Nam gia nhập vào thị trường thế giới. Hội thảo Doanh nghiệp & Hải quan - Hợp lực cùng phát triển đã diễn ra ngày 31.5.2013 như một cầu nối, thúc đẩy mối quan hệ này phát triển trong một mắt xích chung của nền kinh tế toàn cầu.

Tại hội thảo, các DN XNK, DN logistics đã được các chuyên gia hải quan, đại diện các Cục Hải quan phía Nam chi sẻ nhiều thông tin và quy định mới, hướng dẫn các thủ tục pháp lý, các chính sách ưu tiên hải quan... liên quan hoạt động xuất nhập khẩu, thương mại quốc tế.

Đặc biệt, các DN rất tỏ ra quan tâm đến chương trình Doanh nghiệp ưu tiên (AEO) do Tổng cục Hải quan VN nghiên cứu và áp dụng dựa theo khung doanh nghiệp được công nhận tiêu chuẩn (AEO) của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO).

Khung tiêu chuẩn an ninh, tạo thuận lợi thương mại là cấu thành quan trọng trong mối quan hệ đối tác của hải quan và DN. Trong đó, chế độ Doanh nghiệp ưu tiên hiện là thách thức lớn đối với hải quan trong việc giới thiệu đến các DN. Thông qua hội thảo, ông Trần Thoang – Chuyên gia Hải quan, Cục Kiểm soát thủ tục hành chính Bộ Tư pháp, đã cung cấp một số thông tin ban đầu trong bối cảnh thực tiễn VN và thế giới, để các DN có được những nhận thức cơ bản, nhằm chuẩn bị lộ tình trong việc xây dựng, phát triển công ty của mình theo hướng giành được quyền ưu tiên hải quan, tạo thuận lợi thương mại.

Cũng nói về chương trình này, ông Lê Văn Thung – Phó Cục trưởng Cục Hải quan BR-VT cho biết, BR-VT có 2 DN AEO là liên doanh Việt Nga Vietsovpetro và Tổng công ty dầu VN PV Oil. Hai DN này được đánh giá rất cao trong quá trình thực hiện hải quan điện tử, cũng như đáp ứng các điều kiện của DN ưu tiên, mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho DN và hải quan. Cụ thể là trong 1 năm thực hiện AEO của Vietsovpetro được đánh giá là mang lại hiệu quả kinh tế cao cho DN, với việc tiết kiệm được khoảng 30.000 USD chi phí kho lưu bãi trong 1 tháng, tính theo năm con số này lên đến 5 triệu USD. Ngoài ra, việc tham gia AEO còn giúp DN khẳng định thương hiệu của mình trên thị trường quốc tế.

Theo ông Thung, dự kiến trong năm 2013 sẽ có thêm 2 DN hoạt động trên địa bàn tỉnh tham gia vào AEO, là Tổng Công ty Khí Việt Nam PV Gas và Công ty TNHH THép POSCO VINA.

Bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, Giám đốc phụ trách Hải quan Công ty TNHH Intel VN – một trong 14 công ty được công nhận chế độ AEO đã chia sẻ với các DN về quy trình đăng ký chứng nhận DN ưu tiên, cũng như những kinh nghiệm trong việc áp dụng chứng nhận này.

Trong 14 DN AEO hiện tại, có trên 2/3 là các DN FDI, điều này xuất phát từ thực tiễn tình hình kinh tế VN. Đối với các DN FDI, tiềm lực tài chính của họ mạnh hơn, thị trường lớn hơn và hàng hóa giá trị hơn. Đơn cử, đối với DN XK sản phẩm công nghệ cao như công ty Intel, Nokia, Samsung, Nikon, Canon… rất dễ đạt được kim ngạch cao, do mặt hàng vốn có giá trị cao. Trong khi đó, các mặt hàng XK của DN VN chủ yếu là nông sản, thủy sản… rất khó đạt được con số 70 triệu USD cho kim ngạch XNK. Bên cạnh đó, ông Thoang cũng chia sẻ cần mở rộng loại hình DN cũng như là phạm vi các đối tượng hàng hóa, tạo điều kiện cho DN tham gia AEO rộng rãi hơn.

Bên cạnh đó, một số điểm mới trong Dự thảo Luật Hải quan sửa đổi cũng được giới thiệu tới các doanh nghiệp qua chuyên gia luật kinh tế đến từ Công ty VCI Legal, ông Phùng Anh Tuấn. Trong đó, nhiều nội dung được sửa đổi, bổ dung phù hợp với thông lệ quốc tế, tạo thuận lợi cho DN trong xu hướng hội nhập thế giới. Cụ thể là các quy định về quan hệ trực tiếp giữa DN và hải quan, chế độ ưu tiên DN, giám sát Hải quan, thủ tục hải quan, kiểm tra giám sát hải quan với một số loại hình hàng hóa…

Kết thúc hội thảo là những chia sẻ của ông David John Whitehead, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Úc tại VN về chiếc lược quản trị logistics cũng như kinh nghiệm làm việc với hải quan quốc tế.

Ông Trần Thoang – Chuyên gia Hải quan, Cục Kiểm soát thủ tục hành chính Bộ Tư pháp: Điều kiện tham gia AEO còn tương đối khó khăn Để xin chứng nhận DN ưu tiên phụ thuộc vào kim ngạch XNKcủa công ty. Hiện nay, điều kiện này còn tương đối cao. Như điều kiện kim ngạch XNK của DN phải đạt con số 70 triệu USD với hàng hóa xuất khẩu là thủy sản, nông sản, dầu thô có xuất xứ thuần túy VN, hay con số 350 triệu USD với hàng hóa, dịch vụ XNK mua bán nội địa trong thời điểm bây giờ là khó khăn cho DN VN. Tiêu chí này nên được xem xét và đánh giá lại, chúng ta có thể hạ tiêu chí xuống và đồng thời đó nâng cao tiêu chí về tuân thủ của DN, tức DN chấp hành tốt pháp luật hải quan, chấp hành tốt pháp luật của VN. Xem xét trên mức độ này phù hợp hơn là tiêu chí về kim ngạch XNK. Ông Lê Văn Thung – Phó Cục trưởng Cục Hải quan BR-VT: Doanh nghiệp AEO vẫn phải tuân thủ pháp luật chặt chẽ Tham gia vào chương trình AEO không có nghĩa là DN hoàn toàn không chịu sự kiểm soát của hải quan. Vừa qua, Tổng Cục Hải quan tạm thời thu hồi quyền doanh nghiệp ưu tiên của Tổng công ty dầu VN PV Oil trong vòng 2 tháng, vì trong quá trình thực hiện AEO đã không tuân thủ đúng pháp luật. Điều này khẳng định, khi DN đã tham gia vào AEO vẫn phải tuân thủ đúng mọi quy định của pháp luật, và các điều kiện để tham gia vào AEO. Ông Trần Huy Hiền – Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA): “Cào bằng” đại lý hải quan và DN khai thuê Cho đến thời điểm này thì các DN được cấp đại lý hải quan và các DN không được cấp đại lý hải quan khi làm thủ tục đều không có sự khác biệt. Điều này gây khó khăn cho các đại lý hải quan trong việc thuyết phục khách hàng sử dụng dụng vụ của mình. Logistics muốn phát triển phải có hạ tầng cơ sở và chính sách kích thích để quản lý và vận hành ngành phát triển. Cơ quan hải quan cũng như nhà nước nên có lộ trình phát triển để các DN khai thuê dần trở thành các đại lý hải quan phải có giấy phép, nhân viên khai hải quan phải được đào tạo chuyên nghiệp, phải có thẻ đại lý hải quan do Tổng Cục Hải quan cấp thì mới được khai. Nếu không còn sự “cào bằng”, các DN kinh doanh logistics sẵn sàng đáp ứng các chuẩn mực để trở thành các đại lý hải quan, để xứng đáng là cánh tay nối tay của hải quan chứ không phải bị đánh giá là “cò”. Có như vậy ngành Logistics mới có thể phát triển bền vững. Ông Huỳnh Thanh Bình – Phó Cục Trưởng Cục Hải quan Đồng Nai: Hải quan và doanh nghiệp là mối quan hệ hợp tác Chúng tôi nghĩ hải quan đã hỗ trợ cho DN rất nhiều, chứ không chỉ riêng một chế độ ưu tiên nào cho DN. Từ việc xem DN là đối tượng để quản lý, bây giờ hải quan đã xem DN là đối tượng để hợp tác, là mối quan hệ đối tác. Trên lộ trình hiện đại hóa hải quan, yêu cầu về năng lực của DN khai hải quan đang được đòi hỏi khắt khe hơn. Trong bối cảnh hải quan điện tử 4 đã phổ biến, chương trình chữ ký số cũng gần được áp dụng hoàn toàn. Hải quan và DN sẽ làm việc thông qua chương trình xử lý tự động. Khi đó chỉ những người khai hải quan có đủ điều kiện, đủ năng lực mới được cấp user và password để thực hiện. Ông Dương Hồng Hạnh – Phó Cục trưởng Cục Hải quan Bình Dương: Muốn trở thành đại lý hải quan cần xét lại năng lực DN Bình Dương hiện đang có 16 đại lý hải quan, nhưng thực tế chỉ có 2 DN hoạt động theo đúng Nghị định 14/2011/NĐ-CP và Thông tư 80/2011/TT-BTC về đại lý hải quan. Muốn trở thành đại lý hải quan đúng nghĩa, DN phải tự xét về năng lực, về quy mô của mình đã đủ điều kiện chưa. Vì đại lý hải quan không chỉ làm công việc khai thuê hải quan cho các DN khác, mà họ còn đứng ra nộp thuế, hay các chi phí phát sinh cho khách hàng của mình.

Khải Minh