Ngựa: Hồn Việt trong phong cách dân gian Đông Hồ

Tranh Đông Hồ (Dong Ho folk woodblock) không tìm “hoành tráng” theo kiểu phô diễn. Đông Hồ tìm cái vui có căn, cái đẹp có gốc. Con ngựa bước vào tranh như một nhân vật dân gian: gần gũi, hiền hậu mà vẫn chứa lời chúc mạnh mẽ cho một năm mới hanh thông.

Giản lược để giữ hồn
Tranh Đông Hồ chuộng đường viền dứt khoát, mảng màu phẳng, hình khối rõ ràng. Ngựa vì vậy trở thành biểu tượng dễ đọc: nhìn một lần là nhớ. Nhưng chính sự “dễ đọc” ấy lại là kỹ thuật tinh: lược bỏ chi tiết rườm rà để giữ thần thái.

Màu sắc là nhịp điệu của Tết
Đông Hồ hợp với Tết bởi ngôn ngữ màu: ấm, vui, rộn ràng mà không chói. Khi đưa ngựa vào tinh thần Bính Ngọ, sắc đỏ–vàng có thể xuất hiện như điểm nhấn của may mắn, sắc xanh–đen làm nền cho sự vững vàng. Ngựa trong Đông Hồ không “gầm”, không “đua”; nó đứng đó như một lời hứa: bền bỉ, chăm chỉ, làm ăn phát đạt.

Bố cục như một lời chúc tròn đầy
Tính trang trí của Đông Hồ khiến bố cục thường cân đối, ổn định. Với thiệp Tết hay tranh treo, sự cân đối ấy tạo cảm giác an yên. Ngựa được đặt vào trung tâm, hoặc trong khung hoa văn, như được “đóng dấu” cho một năm mới đủ đầy. Đây là vẻ sang của truyền thống: sang bằng sự chuẩn mực, không sang bằng phô trương.

Văn Tâm