Quảng Ninh giải "bài toán" hạ tầng Logistics

“Điểm nhấn” một Dự án ở Móng Cái

Khi chúng tôi đến Móng Cái, ông Bùi Việt Hà – Chánh Văn phòng Công ty Tân Đại Dương (tên gọi tắt của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu quốc tế Tân Đại Dương) mời Đoàn vào ngay Nhà Dịch vụ BX02 của Công ty. Đoàn được giới thiệu về Dự án Trạm kiểm soát liên ngành (KSLN) Cầu Bắc Luân II gắn với khu thương mại dịch vụ tại phường Móng Cái 1, tỉnh Quảng Ninh.

Dự án nằm trong khu vực Cửa khẩu Cầu Bắc Luân II, thuộc Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế (CKQT) Móng Cái, có tổng diện tích dự án 54 ha, do Công ty Tân Đại Dương làm chủ đầu tư, dự kiến hoàn thành giai đoạn 1 vào tháng 06/2026 với đầy đủ công năng tối ưu, hiện đại phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh.

Trên màn hình lần lượt hiện lên Khu kinh tế CKQT Móng Cái và Dự án của Công ty Tân Đại Dương. Khu kinh tế CKQT Móng Cái thuộc phân khu A3, tổng diện tích rộng hơn 2000 ha, là Khu hợp tác kinh tế song phương có định hướng phát triển hoạt động thương mại dịch vụ, xuất nhập khẩu hàng hóa, logistics, du lịch…

“Dự án của Công ty Tân Đại Dương nhằm thực hiện mục tiêu xây dựng một khu vực CKQT Móng Cái với hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, thông minh, hiện đại, xanh sạch, đẹp, phục vụ tốt cho hoạt động thông quan xuất nhập khẩu hàng hóa. Dự án nhằm đảm bảo nhiệm vụ phát triển kinh tế, trao đổi thương mại, du lịch - dịch vụ; đồng thời đảm bảo an ninh - quốc phòng và giao lưu đối ngoại khác của địa phương và của đất nước”, ông Bùi Việt Hà giới thiệu.

Đề án cửa khẩu thông minh mà ông Bùi Việt Hà nói đến chính là ứng dụng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong hoạt động XNK hàng hóa, trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang tạo ra cơ hội lớn trong giao thương hàng hóa.

Cửa khẩu khu vực Bắc Luân II cùng với Cầu Bắc Luân II đã được khánh thành vào ngày 13/9/2017, kết nối Móng Cái (Việt Nam) với Đông Hưng (Trung Quốc), là một công trình trọng điểm giúp giảm tải cho Cửa khẩu Bắc Luân I, tăng cường giao thương và kết nối kinh tế giữa Việt Nam, ASEAN với Trung Quốc.

Theo ông Bùi Việt Hà, hiện nay, lưu lượng bình quân lượng phương tiện qua Bãi kiểm tra kiểm soát hàng hóa là 350 xe/ngày (bao gồm cả phương tiện Việt Nam, Trung Quốc). Các dịch vụ ở đây gồm có: dịch vụ bến bãi, kho hàng, bốc xếp sang tải hàng hóa, đại lý hải quan, xe điện vận chuyển hành khách...

Dự án Trạm kiểm KSLN Cầu Bắc Luân II bao gồm hệ thống hạ tầng kỹ thuật và các phân khu chức năng với công năng chuyên biệt phục vụ cho hoạt động xuất nhập khẩu,thương mại dịch vụ và du lịch tại cửa khẩu.

Đầu tiên là hệ thống giao thông trục chính, nằm trên đường giao thông kết nối thẳng từ Cao tốc Hạ Long – Móng Cái đến CKQT Móng Cái – Khu vực cầu Bắc luân II. Quy mô đường trục chính rộng 100m, hiện đại cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, cảnh quan tươi đẹp.

Các phân khu chức năng được bố trí theo logic trình tự vận hành lưu thông, cũng như công tác kiểm tra kiểm soát, quản lý tại khu vực cửa khẩu. Cụ thể, gồm: Khu kiểm tra kiểm soát hàng hóa nhập khẩu với diện tích 5 ha; Khu kiểm tra kiểm soát hàng hóa xuất khẩu với diện tích 5 ha; Hệ thống bãi đỗ xe chở hàng, hệ thống kho khô, kho lạnh được bố trí phù hợp với tổng diện tích 7 ha đáp ứng nhu cầu tập kết, bảo quản hàng hóa; Hệ thống trung tâm thương mại, cửa hàng miễn thuế nằm hai bên trục đường chính rộng 06 ha là điểm nhấn, nơi trưng bày sản phẩm dịch vụ, mua sắm cho du khách. Ngoài ra, còn có khu nhà dịch vụ, bãi đỗ xe dành cho khách du lịch.
Để phục vụ hoạt động, Công ty Tân Đại dương còn đầu tư Trung tâm Giám định thử nghiệm Tân Đại Dương Việt Nam (Phòng Thí nghiệm). Cơ sở này được xây dựng từ tháng 8/2024 và hoàn thiện vào ngày 05/02/2025, với tổng mức 50 tỷ đồng, trên diện tích hơn 430m2.

“Mục đích của Phòng Thí nghiệm, nhằm cung cấp các dịch vụ kiểm nghiệm nông sản, thủy sản và hoa quả, đảm bảo hàng hóa đạt tiêu chuẩn của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc thuận lợi thông quan, tránh những tổn thất không đang có như hàng bị quay đầu, hàng bị tiêu hủy, hạn chế tối đa chi phí và thời gian cho các Doanh nghiệp XNK…do hàng hóa không đạt chuẩn”, Bà Ngô Thị Trang – Giám đốc Trung tâm Giám định Tân Đại Dương cho biết.

Khi Đoàn chúng tôi đến, được tận mắt chứng kiến Phòng Thí Nghiệm với trang thiết bị hiện đại hướng theo tiêu chuẩn Quốc tế ISO/IEC: 17025:2007, hệ thống máy móc trang thiết bị đã được lắp đặt.

Bài học Quảng Ninh

Tôi ngỡ ngàng trước sự thay đổi diện mạo của Quảng Ninh, không phải ở diện mạo đô thị mà là hạ tầng. Lâu lắm rồi tôi không trở lại Móng Cái. Cách đây hơn 3 năm, chính xác là ngày 01/9/2022, cao tốc Vân Đồn - Móng Cái (thuộc tuyến Hạ Long - Móng Cái) chính thức được khánh thành và thông xe, đánh dấu hoàn thành toàn bộ tuyến cao tốc Hạ Long - Móng Cái, rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ Hà Nội đến Móng Cái chỉ còn 3 giờ.

Khi qua cầu Vân Tiên, anh Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cầm micro thay Guide tour: “Phía bên trái chúng ta là Sân bay Vân Đồn”. Tôi nhìn qua cửa kính. Cảng hàng không của Tập đoàn Sun Group đầu tư im ắng, tuy nhiên có thể nhận ra Đài kiểm soát không lưu. Đây là sân bay đầu tiên được xây mới hoàn toàn, do tư nhân bỏ tiền đầu tư xây dựng.

Sun Group cũng chính là nhà đầu tư tư nhân đầu tư tuyến Tiên Yên - Móng Cái dài 63,2 km với tổng mức đầu tư hơn 9.110 tỷ đồng trên toàn tuyến Vân Đồn – Móng Cái, dài 176 km. “Cho đến hiện nay, Quảng Ninh trở thành tỉnh có số km cao tốc lớn nhất cả nước”, Trần Thanh Hải cho biết.

Trong những năm qua, tỉnh Quảng Ninh luôn đi đầu trong phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đưa tỉnh Quảng Ninh trở thành “điểm nút” giao thương quan trọng của vùng Đông Bắc và cả nước. Điều này góp phần vào sự tăng trưởng ngoạn mục của địa phương. Theo đó, năm 2025, tổng kim ngạch XNK hàng hóa đạt 930,05 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024, trong đó XK tăng 17% và NK tăng 19,4%. Đáng lưu ý, cán cân thương mại hàng hóa xuất siêu 20,03 tỷ USD.

Quảng Ninh để lại bài học cho cả nước về những vấn đề gì? Theo chúng tôi đó là quyết tâm cải cách hành chính, tạo môi trường thông thoáng, khơi thông mọi nguồn lực cho đầu tư phát triển và đầu tư cơ sở hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Nhiều năm liên tục Quảng Ninh đứng đầu cả nước về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI).
Đây là một trong số ít địa phương dám đề xuất, sớm đề xuất và được Chính phủ đồng ý cho phép tự quyết phương án trong đầu tư hạ tầng và kêu gọi sự tham gia của các doanh nghiệp tư nhân. Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, cao tốc Hạ Long - Vân Đồn, cao tốc Vân Đồng – Móng Cái, cảng tàu khách quốc tế Hạ Long và Trạm kiểm soát liên ngành Cầu Bắc Luân II...đều áp dụng mô hình công - tư PPP.

Khi chúng tôi đến Móng Cái, mới biết Công ty Tân Đại Dương đã là nhà đầu tư nhiều dự án trọng điểm như Dự án Cụm công nghiệp Đông Mai, Dự án Cụm công nghiệp Yên Than, Dự án Cụm công nghiệp Hải Yên, Dự án đường liên xã Húc Động - Đồng Văn, Dự án đường Yên Tử kéo dài….Quảng Ninh không chỉ có nhiều tiềm năng, dư địa còn rất lớn mà còn nguồn lực đầu tư của xã hội.

Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 đã xác định “kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia”. Đây là một trong bốn “bộ tứ trụ cột”, mở ra hy vọng mới.

Trong bối cảnh cạnh tranh kinh tế - thương mại toàn cầu ngày càng gay gắt, việc làm chủ hạ tầng logistics hiện đại không chỉ tạo lợi thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, mà còn trở thành thước đo quan trọng của sức mạnh tổng hợp quốc gia. Với nền tảng đã được tạo dựng, tỉnh Quảng Ninh đang bước lên tầm cao mới, trở thành trung tâm động lực của vùng Đông Bắc.

Chuyến khảo sát cho chúng tôi thấy, việc xây dựng các trung tâm logistics tại Móng Cái, Cái Lân, phát triển hệ thống kho lạnh, trung tâm phân phối hàng hóa gắn với cửa khẩu, sân bay, cảng biển đang là hướng đi Quảng Ninh ưu tiên đẩy mạnh.

“Tại Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái – khu vực cầu Bắc Luân II, hàng hóa lưu thông rất tốt, toàn bộ hàng hóa đều hoàn thành công việc xuất nhập khẩu trong ngày, không xảy ra tình trạng ách tắc”, anh Bùi Việt Hà thông tin.

Chánh Văn phòng Công ty Tân Đại Dương cũng cho biết, trong tương lai, sẽ có cầu Bắc Luân III, nối Móng Cái với tỉnh Đông Hưng. Phía Đông Hưng, Trung Quốc đã làm xong đường dẫn. Đó là thông tin đáng mừng.

Ngô Đức Hành