Tham gia TPP cơ hội & thách thức cho logistics VN

(VLR) Hiệp định này sẽ tạo ra “sân chơi” với đóng góp trên 40% GDP và khoảng 30% trao đổi thương mại toàn cầu. Do đó, việc tham gia Hiệp định TPP sẽ đem lại cho VN nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức.

SƠ LƯỢC VỀ TPP

Cuối năm 2005, các nước Brunei, Chile, New Zealand và Singapore ký một hiệp định thương mại tự do (FTA) với tên gọi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương, gọi tắt là Hiệp định TPP. Tháng 9.2008, Mỹ tuyên bố tham gia TPP theo cách cùng các bên đàm phán một hiệp định FTA có nội dung hoàn toàn mới, nhưng vẫn lấy tên gọi là Hiệp định TPP. Sau đó, Úc, Peru, Việt Nam, Malaysia, Canada, Mexico và Nhật Bản lần lượt tham gia vào TPP, đưa tổng số thành viên TPP hiện nay lên thành 12.

Khởi động từ tháng 3.2010, quá trình đàm phán TPP đến nay đã trải qua 19 phiên chính thức và nhiều phiên giữa kỳ. TPP được kỳ vọng là mô hình mới về hợp tác kinh tế khu vực, tạo thuận lợi tối đa cho thương mại, đầu tư và nếu có thể sẽ trở thành hạt nhân để hình thành FTA chung cho toàn khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Hiệp định TPP sẽ giúp VN tận dụng tốt hơn các cơ hội hợp tác quốc tế, cân bằng được quan hệ thương mại với các khu vực thị trường trọng điểm, tiếp cận các thị trường rộng lớn gồm Mỹ, Nhật Bản, Canada, thúc đẩy xuất khẩu, kiềm chế nhập siêu, tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài. Quan trọng hơn, TPP sẽ giúp nền kinh tế VN phân bổ lại nguồn lực theo hướng hiệu quả hơn, từ đó hỗ trợ tích cực cho quá trình tái cơ cấu, đổi mới mô hình tăng trưởng, hoàn thiện thể chế cũng như tăng cường cải cách hành chính. Tuy nhiên, việc tham gia TPP cũng dẫn đến việc phải đối mặt với một số thách thức, đặc biệt là tạo ra sức ép về mở cửa thị trường, cạnh tranh, cùng với các yêu cầu phi thương mại như luật pháp, môi trường, lao động, công đoàn…

CÁC CƠ HỘI

Các chuyên gia đã thống kê 20 nhóm ngành hàng với 4 mức độ ảnh hưởng khi VN tham gia TPP. Nhóm bị ảnh hưởng tiêu cực gồm ôtô, chăn nuôi và mía đường, trong đó ôtô sẽ là ngành chịu ảnh hưởng ngay lập tức trong khi chăn nuôi và mía đường sẽ chịu ảnh hưởng trong trung và dài hạn. Các ngành có mức độ ảnh hưởng là thách thức bao gồm bảo hiểm, ngân hàng, chứng khoán, phân phối bán lẻ và hàng tiêu dùng. Mức độ ít ảnh hưởng bao gồm các ngành bất động sản, dược phẩm và dầu khí. Còn mức độ ảnh hưởng tích cực với 9 ngành hàng bao gồm dệt may, giày dép, gỗ, thủy sản, nông sản, cảng biển, logistics, công nghiệp phụ trợ và xây dựng. Các ngành dệt may, giày dép, gỗ, thủy sản, nông sản, có mức độ ảnh hưởng ngay lập tức với việc giảm thuế suất, còn cảng biển, logistics, công nghiệp phụ trợ và xây dựng sẽ có ảnh hưởng trung và dài hạn với việc cải thiện trong giao thương.

Như vậy, xét về trung và dài hạn, logistics thuộc nhóm ngành chịu ảnh hưởng tích cực. Nói cách khác, VN tham gia TPP là cơ hội lớn cho sự phát triển của ngành này. Có thể giải thích một cách đơn giản là việc mở cửa thị trường hàng hóa, tự do hóa lĩnh vực đầu tư, dịch vụ, nâng cao khả năng xuất khẩu… chính là điều kiện tiền đề cho việc mở rộng nhu cầu vận chuyển, cung ứng, kho bãi… Những nhu cầu đó tất yếu dẫn đến việc đẩy mạnh dịch vụ logistics, đầu tư kho bãi tại cảng biển lớn, các địa điểm thông quan, nâng cao thị phần vận chuyển hàng hóa, hướng các DN tham gia vào chuỗi cung ứng trong khu vực. Các cơ hội để phát triển ngành logistics của VN bao gồm việc tiếp cận được thị trường logistics rộng lớn hơn với những ưu đãi thương mại để thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ; phát huy lợi thế địa - chính trị trong phát triển cơ sở hạ tầng logistics như phát triển cảng nước sâu, sân bay quốc tế, hệ thống đường sắt xuyên Á, các trung tâm logistics...

Trong thực tế, những năm qua, trong lúc một số lĩnh vực kinh doanh trong ngành logistics như vận tải biển hoạt động khá khó khăn, thậm chí không ít DN lâm vào cảnh thua lỗ nặng, phải thanh lý dần đội tàu, thì vẫn có những lĩnh vực khác như cảng biển và dịch vụ kho bãi vẫn “sống khỏe”. Theo ghi nhận của Tạp chí Đầu tư chứng khoán, kết quả của các DN niêm yết ngành kho vận trong sáu tháng đầu năm nay đều khả quan. Các DN này đều có lãi: CTCP Đại lý liên hiệp vận chuyển công bố lợi nhuận sau thuế hợp nhất 549,985 tỷ đồng; CTCP Container VN lãi 112,7 tỷ đồng; CTCP Cảng Đình Vũ lãi 106,1 tỷ đồng; các công ty khác đều lãi hàng chục tỷ đồng; duy nhất chỉ có trường hợp CTCP Portserco có lợi nhuận khá khiêm tốn, với 704 triệu đồng sau thuế.

Triển vọng lợi nhuận của DN cảng biển và dịch vụ kho bãi được dự báo tích cực trong thời gian tới. Theo phân tích mới đây của Công ty chứng khoán Bảo Việt, ngành này sẽ được hưởng lợi trong trung và dài hạn, khi VN gia nhập Hiệp định TPP. Trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều khó khăn, các DN có thể tận dụng ưu thế có sẵn để tiếp cận các cơ hội mở ra.

THÁCH THỨC

Các mặt hạn chế của ngành logistics VN đã được nhắc đến nhiều. Chẳng hạn, cơ sở hạ tầng cho hoạt động logistics nghèo nàn và thiếu đồng bộ, dẫn đến chi phí logistics của VN còn cao hơn nhiều so với các nước; DN logistics quy mô nhỏ, hoạt động manh mún và thiếu tính chuyên nghiệp; thiếu hụt nguồn nhân lực logistics được đào tạo bài bản và có trình độ quản lý; môi trường pháp lý còn nhiều bất cập, sự khác biệt về hệ thống luật pháp, thông quan hàng hóa và các thủ tục hành chính… Tuy vậy, sự chuẩn bị cho mốc mở cửa thị trường logistics và đối phó với các thách thức khi VN tham gia TPP hầu như còn thụ động, chậm chạp, rời rạc, tự phát.

Thách thức lớn nhất mà các DN Logistics VN đang và sẽ đối mặt có thể là mất thị phần, chịu cảnh là người ngoài cuộc và thua thiệt ngay trên “sân nhà”. Đa phần các DN dịch vụ logistics là DN nhỏ, năng lực còn nhiều hạn chế, vốn ít và thiếu cơ sở vật chất như kho tàng, bến bãi, công nghệ thông tin, phương tiện vận chuyển…, vẫn chưa thực sự tìm được nhiều tiếng nói chung với các DN xuất nhập khẩu, trong lúc tính hợp tác và liên kết với nhau để tạo ra sức cạnh tranh lại còn yếu. Hiện nay, số DN nội địa chiếm tới 80% tổng số DN logistics ở nước ta nhưng chỉ chiếm gần 25% thị phần. Trong khi đó, các tập đoàn lớn xuất hiện và hoạt động ngày càng nhiều như APL Logistics, Maersk Logistics, NYK Logistics, Schenker, BirKart, BJ, Errmey, Sunil Mezario, Hapag Lloyd, Zim, TWT, Sun Express... có nguồn tài chính mạnh, dồi dào, nguồn nhân lực chất lượng cao và chuyên nghiệp, đang chiếm lĩnh 75% thị phần ở VN.

Ai cũng biết là nếu các DN nước ngoài chiếm lĩnh thị trường logistics của VN thì các DN logistics nội địa chỉ dừng lại ở việc cung cấp dịch vụ cho một số công đoạn của chuỗi dịch vụ quan trọng này và chủ yếu vẫn là làm đại lý cho nước ngoài. Hơn nữa, nhiều nhà xuất khẩu của VN gia công hoặc xuất hàng cho những khách hàng lớn đều đã có những hợp đồng dài hạn với các công ty logistics toàn cầu. Do đó, kể cả khi cơ hội giao thương phát triển, nhu cầu dịch vụ logistics tăng lên, các DN VN sẽ gặp rất nhiều khó khăn nếu không có một chiến lược tổng thể, kế hoạch phát triển phù hợp.

DN LOGISTICS VN CẦN CHUẨN BỊ NHỮNG GÌ?

Các DN logistics VN trước tiên cần chủ động tìm hiểu thông tin về Hiệp định TPP, nhận thức được những cơ hội và khó khăn có thể có trong bối cảnh hoạt động do Hiệp định TPP mang lại. Mặt khác, cần bám sát lộ trình và các quy định về mở cửa thị trường của Hiệp định TPP nhằm xây dựng kế hoạch đầu tư, kinh doanh hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh của mình, tận dụng được cơ hội tham gia chuỗi cung ứng trong khu vực.

Trước khả năng mức độ cạnh tranh sẽ tăng lên, các DN phải tự vươn lên và tìm ra giải pháp phát triển phù hợp, chấp nhận luật chơi chung trong hội nhập. Cần quan tâm liên kết hoạt động, thiết lập các mối quan hệ hợp tác hợp lý và giữ chữ tín với khách hàng. Đồng thời, tập trung đầu tư chuyên môn hóa, ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ, nâng cao sức cạnh tranh… Bên cạnh đó, các DN cũng cần củng cố, đào tạo, nâng cao trình độ và tay nghề đội ngũ nhân lực. Ngoài ra, cũng cần tận dụng cơ hội hợp tác với các DN nước ngoài nhằm tranh thủ lợi thế về vốn, nhân lực và kỹ thuật của các đối tác.

Bùi Văn Danh

Ý kiến bạn đọc

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người để lại ý kiến đầu tiên.

Ý kiến của bạn

0

Tối thiểu 10 chữTiếng Việt có dấuKhông chứa liên kếtGửi bình luận

Vui lòng nhập mã bảo mật để gửi bình luận lên hệ thống
Gửi bình luận

100% thủy sản, hơn 40% hàng dệt may Việt vào Canada được miễn thuế ngay nhờ CPTPP

Ngày 22/03/2019 lúc 08:34

Khi Hiệp định CPTPP có hiệu lực, 100% kim ngạch xuất khẩu thủy sản và phần lớn hàng dệt may, đồ gỗ, giày dép Việt Nam sang Canada được xóa bỏ thuế quan ngay lập tức. Đây sẽ là lợi thế lớn cho các ngành sản xuất khi dư địa xuất khẩu vào Canada vẫn còn nhiều.

Công việc nào cần thêm nhiều nhân lực nhất trong thập kỷ tới?

Ngày 25/03/2019 lúc 14:31

Trong một báo cáo mới công bố của Cục Thống kê Lao động Mỹ, cơ quan này đưa ra dự báo những công việc sẽ có tốc độ tăng trưởng nhanh và cần thêm nhiều nhân lực mới nhất trong thập kỷ tới, được tổng hợp trên Business Insider.

Kim ngạch xuất nhập khẩu cán mốc 100 tỷ USD sau gần 3 tháng

6 Giờ trước

Tổng trị giá hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam trong nửa đầu tháng 3/2019 đã tăng 13,6%, tương ứng tăng 1,31 tỷ USD so với nửa cuối tháng 2/2019. Luỹ kế từ đầu năm đến hết ngày 15/3/2019, tổng trị giá xuất khẩu của Việt Nam đạt 47 tỷ USD, tăng 5,4%, tương ứng tăng 2,4 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2018.

Apple trình làng dịch vụ truyền hình trực tuyến mới

11 Giờ trước

Ngày 26/3, Apple trình làng một dịch vụ truyền hình trực tuyến mới cho phép người dùng của 1,4 tỷ thiết bị điện tử trên toàn thế giới truyền dữ liệu về các bộ phim và các chương trình truyền hình.

Thủ tướng muốn VISA hỗ trợ Việt Nam phát triển thanh toán điện tử

12 Giờ trước

Thủ tướng khẳng định, Việt Nam đang có mức tăng trưởng kinh tế ấn tượng, là điều kiện thuận lợi để VISA mở rộng làm ăn tại Việt Nam.

Thời tiết

TP Hồ Chí Minh

Hiện tại

34°

Nhiều mây

27/03

27° - 38°

Nhiều mây

28/03

27° - 39°

Nhiều mây

29/03

27° - 40°

Nhiều mây

Nguồn: Weathers Underground

Tỷ giá ngoại tệ

Tỷ giá ngoại tệ cập nhật vào 26/03/2019 19:53
Mã NTTiền mặtChuyển khoảnBán
AUD16,322.0516,420.5716,599.91
EUR26,034.3926,112.7326,765.02
GBP30,240.8930,454.0730,725.17
JPY203.55205.61211.57
SGD16,967.7617,087.3717,273.99
THB718.41718.41748.37
USD23,150.0023,150.0023,250.00
Nguồn: Vietcombank

Giá xăng dầu

Giá xăng, dầu cập nhật ngày 26/03/2019 11:53
Loại xăng dầuĐơn vịGiá vùng 1Giá vùng 2
Dầu hỏaVND/L1488015170
DO 0,001S-VVND/L1606016380
DO 0,05S-IIVND/L1586016170
E5 RON 92-IIVND/L1721017550
Xăng RON 95-IIIVND/L1854018910
Xăng RON 95-IVVND/L1869019060
Nguồn: Petrolimex