Sau sự trì trệ do suy thoái, nền kinh tế thế giới đang dần bước vào sự hồi phục. Đằng sau những nỗ lực phát triển đó là một sự cạnh tranh ngầm giữa hai ngành hàng hải và hàng không.
Theo thông tin của các chuyên gia nghiên cứu và tư vấn logistics Transport Intelligence, thị trường giao nhận nhìn chung tăng trưởng 3,1%, đạt 125,85 tỷ USD trong năm 2012. Tuy nhiên, sự tăng trưởng này hoàn toàn thuộc về ngành hàng hải, với mức tăng 11,5%, đạt 63,23 tỷ USD. Trong khi đó, thị trường giao nhận hàng hóa hàng không lại giảm 4,2% còn 62,62 tỷ USD.
NHỮNG CON SỐ BIẾT NÓI
Thời gian qua, ngành hàng không chỉ ghi nhận những con số rất khiêm tốn. Các số liệu lưu thông sơ bộ của Hiệp hội các Hãng hàng không châu Á - Thái Bình Dương trong tháng 6 cho thấy nhu cầu vận chuyển hàng hóa hàng không tiếp tục yếu.
Nhu cầu vận chuyển hàng hóa hàng không quốc tế châu Á - Thái Bình Dương tính theo kilometer khối tấn, có mức giảm 2,2% so với tháng 6.2012, phản ánh tình trạng yếu kém trong các thị trường xuất khẩu chính. Sức tải có tăng nhẹ 0,3%, khiến cho chỉ số tải trung bình hàng hóa vận chuyển quốc tế giảm 1,7 điểm còn 66,2%.
Theo ông Andrew Herdman, Tổng Giám đốc AAPA cho biết, các thị trường hàng hóa hàng không vẫn ảm đạm khi các hãng hàng không châu Á công bố mức giảm 2,4% trong lưu thông hàng hóa trong 6 tháng đầu năm nay, phản ánh tình trạng yếu kém của thương mại toàn cầu.
Theo những dữ liệu mới nhất từ sân bay tấp nập nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Changi Airport Group, trong nửa đầu năm 2013, tổng sản lượng hàng hóa giảm 2,3% tính theo năm, còn 877.700 tấn.
Công bố lợi nhuận ngành hàng không trong tháng 6 của 4 thành viên thuộc A4A: Alaska, American, Delta, Southwest, United và US Airways (châu Mỹ) cũng không mấy khả quan. Lợi nhuận của hàng hóa vận chuyển quốc tế đạt 34,40 USD/doanh thu trên mỗi tấn/dặm bay, giảm 8,1%.
Ngược lại, ngành hàng hải lại có những kết quả rất khả quan. Tổng lưu thông container của cảng Philadelphia từ tháng 1 đến tháng 6 đạt 168.820 TEU, tăng 24% so với 135.656 TEU trong nửa đầu năm 2012.
Cảng Tacoma cũng cho biết sản lượng container 6 tháng đầu năm 2013 của cảng đạt 930.794 TEU, tăng 29% tính theo năm.
Sản lượng container của cảng Long Beach trong sáu tháng đầu năm 2013 tăng 14,2% tính theo năm. Mức tăng này nhờ vào việc các tàu lớn hơn ghé cảng thường xuyên hơn.
Lưu thông container của Cảng Charleston trong thời gian này tổng cộng đạt 1,56 triệu TEU. Do xu thế hướng đến tổ hợp hãng tàu cực lớn của ngành vận chuyển sẽ là một thuận lợi cho các cảng nước sâu như Charleston.
Có một sự đáng mừng cho hệ thống cảng biển Bà Rịa - Vũng Tàu khi tổng khối lượng hàng thông qua các cảng trong 6 tháng đầu năm 2013 đạt khoảng 22,9 triệu tấn, theo Sở GTVT tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Trong đó, TCIT là cảng hoạt động hiệu quả và ổn định nhất tại khu vực Cái Mép - Thị Vải đã đạt 572.758 TEU. Với kết quả này, TCIT đã đạt được gần 50% sản lượng dự báo của năm 2013 và tăng 29% so với cùng kỳ năm ngoái. Dự kiến năm 2013, TCIT sẽ xếp dỡ hơn 1.220.042 TEU.
Cảng CMIT cũng cho thấy những khả quan trong 6 tháng đầu năm với kết quả xếp dỡ khoảng 300.000 TEU, tăng thêm 57.000 TEU so với cùng kỳ.
NỖ LỰC TĂNG TRƯỞNG
Theo ông Rafael Echevarne, Giám đốc Kinh tế Hiệp hội các cảng Hàng không quốc tế (ACI) cho biết, chúng ta đang chứng kiến một sự tăng trưởng chậm, hay những sụt giảm của các nhà xuất khẩu hàng hóa lớn trên khắp châu Á - Thái Bình Dương. Khi khu vực đồng Euro còn chưa phục hồi trong thời gian sắp tới, sự trì trệ trong thị trường vận tải hàng hóa hàng không sẽ còn tiếp diễn.
Các sân bay châu Âu cũng công bố mức giảm 2% tính theo năm trong tháng 5 và mức giảm 1,1% từ tháng 1 đến tháng 5. Tuy nhiên, các sân bay châu Mỹ công bố mức tăng 1,9% trong tháng 5 và mức tăng 1,6% từ đầu năm cho đến nay.
Đi ngược với xu hướng đi xuống là sản lượng hàng hóa hàng không của Jakarta tăng 18,3% và lưu thông của Dubai tăng 11,9%.
Tăng trưởng trong sản lượng hàng hóa hàng không toàn cầu giảm 0,4% trong tháng 5 và tăng 0,1% từ đầu năm đến nay.
Theo ACI, hàng hóa vận chuyển hàng không vẫn trì trệ khi không có tăng trưởng trong lưu thông sản lượng trên toàn cầu. Khi phân tích 20 sân bay hàng đầu của thế giới về lưu thông hàng hóa, khoảng 60% những sân bay này đối mặt với các mức giảm tính theo năm.
Ngành hàng không có rất những dấu hiệu tăng trưởng nhẹ. Và trong cuộc chạy đua giao nhận giữa hàng hải và hàng không, ngành hải hải đang giữ thế thượng phong.
Sự “chiến thắng” của ngành hàng hải là do giá nhiên liệu và các chi phí khai thác tăng, các nhà giao nhận hàng hóa chuyển sang phương tiện vận tải có chi phí thấp hơn, là đường biển.
Hãng tàu Maersk Line đã dự báo nhu cầu sử dụng container bằng đường biển trên toàn cầu sẽ tăng từ 2-4% trong năm 2013. Đáp ứng yêu cầu nâng cấp hệ thống tàu hiện đại và nhu cầu phát triển ngành, trong 12 tháng mới đây, tính đến hết tháng 6.2013, đã có 1.275 triệu TEU tàu mới được giao cho các hãng.
Một nửa sức tải này (622.000 TEU) được triển khai trên tuyến Viễn Đông – châu Âu, gồm 33 tàu trên 10.000 TEU. Trong đó, con tàu Maersk Mc-Kinney Moller được xem là tàu container lớn nhất thế giới với 18.200 TEU. Các tàu nhỏ hơn sẽ chuyển sang những tuyến khác và khởi động một làn sóng tàu đổ bộ vào nhiều tuyến thương mại khác.
