(DĐDN) Tình trạng hàng loạt cảng biển tìm cách “dìm” nhau bằng chính giá dịch vụ không chỉ khiến cho các DN cảng biển “nội” thua ngay trên sân nhà mà nhiều đơn vị có nguy cơ phá sản vì đứng trước việc thua lỗ.
bằng đường biển. (Ảnh: Cảng biển quốc tế khu vực Cái Mép - Vũng Tàu)
Ăn vào thịt mình
Ông Vũ Khắc Từ - TGĐ Cty TNHH MTV Cảng Quảng Ninh cho biết: Ở thời điểm hiện tại, các cảng biển giá dịch vụ trung bình 40 USD/container 20 feet (tiêu chuẩn) và thời gian gần đây tại khu vực tỉnh BR - VT đã xuất hiện một số cảng thực hiện việc bốc dỡ chỉ khoảng trên 30 USD/container. Với mức giá này thì bình quân đã giảm gần 10 USD/container so với hai năm trước đây. Tuy nhiên, mức giá này đã thấp hơn so với mức độ định giá đầu tư ban đầu tại nhiều cảng khoảng 15- 20 USD/container. Theo ông Từ, các DN cảng đang phải “ăn” trực tiếp vào giá trị đầu tư của cảng như một cách ăn thịt chính mình.
Thực tế, hiện nay hàng hoá vẫn tập trung về những nơi tập trung KCN, KCX là cụm cảng tại khu vực TP HCM (Cảng Tân Cảng - Cát Lái, VICT với hàng container và Cảng Tân Thuận, Khánh Hội (hàng rời) hay tại phía Bắc là các cảng thuộc cụm Cảng Hải Phòng. Tuy nhiên, trong bối cảnh các hãng tàu liên tiếp lỗ trong các năm gần đây do lượng cung vượt quá cầu, họ đều yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ cảng giảm giá nâng hạ, xếp dỡ.
Giá dịch vụ không thể tăng trong khi các chi phí đầu vào như điện, nhiên liệu đều tăng là khó khăn rất lớn cho các DN khai thác cảng. Bên cạnh đó, vốn đầu tư xây dựng cảng và mua trang thiết bị cảng lại rất lớn, thường vài trăm triệu USD cho một dự án; Áp lực lãi suất vay ngân hàng cao làm cho các cảng mới ra đời đều gặp rất nhiều khó khăn. Ngay tại khu vực Thị Vải- Cái Mép có 5 Cảng Container đã hoàn tất xây dựng và đưa vào hoạt động gồm: Cảng CMIT, TCIT, TCCT, SP-PSA và SITV song hiện chỉ có hai cảng có tàu container là Cảng CMIT và Cảng TCIT của Tân Cảng Sài Gòn. Các cảng còn lại phải chuyển sang làm hàng rời và tàu thỉnh thoảng mới có. Cảng SSIT do SSA của Mỹ đầu tư đã xây dựng xong nhưng hiện cũng chưa có tuyến dịch vụ nào.
Giải pháp giá sàn
Mặc dù, nhiều cảng hiện đang được đầu tư mới có công suất cẩu đạt trên 50 container/giờ nhưng hầu hết phải liên doanh với các đối tác nước ngoài và thậm chí các đối tác chiếm phần lớn cổ phần trong liên doanh. Do đó, khi đồng loạt các cảng này đi vào hoạt động thì sức ép cạnh tranh về giá dịch vụ tại cảng sẽ càng lớn.
Để tìm giải pháp “cứu” DN nội không bị thiệt thòi khi “biếu” lợi thế “sân nhà” cho các DN nước ngoài, vừa qua Cục Hàng hải VN đã có văn bản gửi Bộ Giao thông - Vận tải về việc ban hành giá sàn dịch vụ xếp dỡ tại một số khu vực cảng. Trong đó, tại khu vực Cái Mép - Thị Vải giá sàn bình quân đã được xây dựng khoảng 65 USD/container. Theo ông Trần Khánh Hoàng, đây là việc làm rất quan trọng hỗ trợ trực tiếp các DN cảng nội địa nhưng vấn đề chính là phải kiểm soát chặt chẽ và đồng bộ được mức giá này. Trong đó, quản lý khó nhất khi các đối tác liên doanh cảng cùng với các hãng tàu sẵn sàng bắt tay “làm giá” ngay từ bên ngoài VN. Chắc chắn họ đưa ra mức giá phí dịch vụ cảng biển có lợi cho hãng tàu để ép cảng nội địa “phá giá” thị trường làm các đối tác liên doanh nội thua lỗ triền miên và dẫn đến tự... chết. Thực tế này các DN cảng đã gặp trong việc hãng tàu đã ép giá cảng nội thực hiện dịch vụ bốc dỡ hàng tại khu vực Cái Mép- Thị Vải thấp hơn giá bình thường lên đến hàng chục USD một container.
Ông Nguyễn Trọng Cừu - TGĐ Cảng Bến Nghé: Các hãng tàu liên doanh “vừa đá bóng, vừa thổi còi”
Bên cạnh đó, phí dịch vụ cảng biển tại VN chiếm quá nhỏ trong chuỗi dịch vụ vận chuyển hàng hoá bằng đường biển. Cụ thể, một container hàng đi Mỹ hoặc châu Âu có giá khoảng từ 1.500 đến 1.800 USD và trong này cả hệ thống dịch vụ của VN chỉ thu được phí dịch vụ cảng biển khoảng 40 - 50 USD. Ông Trần Khánh Hoàng - Phó TGĐ Cty Tân Cảng Sài Gòn: Bài toán cạnh tranh Ông Vũ Khắc Từ - TGĐ Cty TNHH MTV Cảng Quảng Ninh: Cảng công suất thấp bất lợi |
