Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tại Lễ ký kết thỏa thuận thương mại giữa VietjetAir và Công ty General Electric (ngày 27/2)
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tại Lễ ký kết thỏa thuận thương mại giữa VietjetAir và Công ty General Electric (ngày 27/2)
Quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ đang phát triển năng động
Ngày 11/7/2020, Chủ tịch Ủy ban đối ngoại Thượng viện Hoa Kỳ, Thượng nghị sỹ Jim Risch đã ra tuyên bố kỷ niệm 25 năm thành lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hoa Kỳ (12/7/1995 - 12/7/2020). Tuyên bố nêu rõ : “Trong vòng một phần tư thế kỷ qua, Hoa Kỳ và Việt Nam đã vượt qua những vết thương chiến tranh để xây dựng một mối quan hệ đối tác mạnh mẽ trong các lĩnh vực thương mại, phát triển, y tế công cộng, năng lượng, quốc phòng và giao lưu nhân dân”. Ông cam kết sẽ thúc đẩy những nỗ lực của Hoa Kỳ nhằm ủng hộ một Việt Nam hùng mạnh, thịnh vượng và độc lập đồng thời củng cố đối tác toàn diện giữa hai nước. Và, Hoa Kỳ phải tiếp tục ưu tiên tham gia cùng Việt Nam trong các lĩnh vực quan trọng như an ninh khu vực, hợp tác kinh tế và thương mại cũng như nhân quyền và pháp trị.
Nhìn lại chặng đường 25 năm, quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ đang phát triển năng động. Nhất là về kinh tế - thương mại và đầu tư. Từ chỗ 450 triệu USD năm 1985, kim ngạch song phương đã tăng 170 lần, lên 76 tỷ USD vào năm 2019. Kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ ngày càng gia tăng tính hỗ trợ và tương hỗ lẫn nhau. Hoa Kỳ
tiếp tục là thị trường xuất khẩu (XK) lớn nhất của Việt Nam với nhiều mặt hàng có thế mạnh như thủy sản, dệt may, giàu dép, nông sản,... Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng là một trong những thị trường XK tăng trưởng nhanh nhất của Hoa Kỳ.
Đặc biệt, kể từ khi Hiệp định Thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ được ký kết vào năm 2000, cơ cấu hàng hóa XK của Việt Nam đã thay đổi đáng kể. Trước kia, XK chủ yếu là nhóm hàng dệt may, da giày, thì hiện nay, nhóm hàng nông - thủy - hải sản đã tham gia vào danh mục các nhóm hàng XK quan trọng. Năm 2019, trong 5 nhóm hàng XK lớn nhất sang Hoa Kỳ, ngoài dệt may (24%), giày dép (11%) còn có điện thoại và linh kiện (15%), máy tính và sản phẩm điện tử (10%), đồ gỗ (9%).
Đối với các mặt hàng nhập khẩu (NK) chính từ Hoa Kỳ là máy móc, thiết bị, nguyên, phụ liệu phục vụ sản xuất, nhưng gần đây, nhóm hàng nông sản, hoa quả, thịt, sản phẩm thịt được NK nhiều hơn.
Hoa Kỳ hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ 11 tại Việt Nam với hình thức đầu tư đa dạng, có dự án đăng ký tại 43/63 tỉnh thành. Sau thời gian dài hoạt động hiệu quả, nhiều tập đoàn lớn của Hoa Kỳ mong muốn mở rộng quy mô đầu tư, giúp Việt Nam từng bước tạo dựng chỗ đứng trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Hợp tác khoa học - công nghệ giữa hai nước cũng tiến triển tích cực, mở rộng sang nhiều lĩnh vực mới. Nhiều doanh nghiệp công nghệ hàng đầu của Hoa Kỳ mong muốn thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực hai nước đặc biệt quan tâm như trí tuệ nhân tạo, khởi nghiệp sáng tạo, năng lượng tái tạo, phát triển hạ tầng công nghệ thông tin và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Tính đến cuối năm 2019, tổng vốn đăng ký đầu tư của doanh nghiệp Hoa Kỳ tại Việt Nam đạt hơn 11 tỷ USD. Hoa Kỳ đã đầu tư vào 17/21 ngành trong hệ thống phân ngành kinh tế quốc dân. Trong đó, dịch vụ lưu trú và ăn uống với 17 dự án, vốn đăng ký xấp xỉ 4,68 tỷ USD, chiếm 42,3%; công nghiệp chế biến, chế tạo với 323 dự án, vốn đăng ký 2,24 tỷ USD, chiếm 20,3% tổng vốn đăng ký, còn lại là ngành nghề khác. Nhiều thương hiệu nổi tiếng như Citigroup, American Group, Intel, Chevron, Ford, Starwood Hotel, AIA, Dickerson Knight Group, Coca Cola, Pepsi Cola, KFC,... đã có chỗ đứng vững vàng tại Việt Nam.
Động lực để thế hệ trẻ hai nước tiếp bước
Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh cho rằng, cũng như bất kỳ mối bang giao giữa các quốc gia, quan hệ Việt Nam và Hoa Kỳ không thể không còn những khác biệt. Đây làvấnđềdễhiểukhihaiquốcgiacósựđadạngvềvănhóavàlịch sử, sự khác biệt về chế độ chính trị và trình độ phát triển, nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi mối quan hệ đối tác toàn diện đang phát triển ngày càng đi vào chiều sâu. Ông nhấn mạnh: “Song trên tất cả, hai nước đã và đang thể hiện rõ tinh thần tôn trọng thể chế chính trị, nền độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, nỗ lực tăng cường đối thoại, thúc đẩy hợp tác, giảm thiểu sự khác biệt có thể ảnh hưởng đến tổng thể quan hệ, đồng thời, duy trì cơ chế đối thoại thiện chí để xử lý bất đồng trên tinh thần thẳng thắn, cởi mở và xây dựng”.
Hiện hai nước đang tích cực trao đổi, rà soát vướng mắc và thúc đẩy giải quyết các quan tâm của Hoa Kỳ. Trong đó có triển khai hiệu quả kế hoạch hành động hướng tới cán cân thương mại hài hòa, bền vững, giảm thâm hụt thương mại.
Trải qua 25 năm bình thường hóa quan hệ và 7 năm triển khai quan hệ đối tác toàn diện, những thành quả mà hai nước đạt được đã chỉ ra rằng, hợp tác trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi, tôn trọng độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và thể chế chính trị của nhau, tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế là lựa chọn đúng đắn của Việt Nam và Hoa Kỳ. Đây là xu hướng tất yếu và hoàn toàn phù hợp với lợi ích chung của nhân dân hai nước, thể hiện nỗ lực, quyết tâm và tầm nhìn chiến lược của lãnh đạo hai nước. “Với những gì đã qua và những gì đang tới, Việt Nam và Hoa Kỳ hoàn toàn có quyền lạc quan vào tương lai. Hy vọng rằng, dấu ấn trên hành trình dài 25 năm của quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ sẽ là động lực để thế hệ trẻ hai nước tiếp bước cha ông, đưa quan hệ đối tác phát triển lên tầm cao, phù hợp với lợi ích của nhân dân hai nước, đóng góp thiết thực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng ở châu Á - Thái Bình Dương và trên thế giới”, ông Phạm Bình Minh nhấn mạnh.
