Trong bức tranh kinh tế năng động của TPHCM và vùng kinh tế phía Nam, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) luôn là lực lượng đông đảo nhất, đóng vai trò quan trọng trong tạo việc làm, đổi mới sáng tạo và duy trì sức sống cho thị trường. Tuy nhiên, cũng chính khối doanh nghiệp này đang đối mặt nhiều rào cản: hạn chế về vốn, thiếu thông tin thị trường, năng lực quản trị chưa đồng đều và khó tiếp cận các chuỗi giá trị có yêu cầu cao. Trong bối cảnh đó, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hồ Chí Minh (HCM-SME) nổi lên như một chủ thể kiến tạo, đóng vai trò “mở đường” để SME bước vào kỷ nguyên hội nhập một cách chủ động và bền vững.
Từ vai trò kết nối đến kiến tạo hệ sinh thái
Khác với mô hình hiệp hội truyền thống chỉ dừng ở việc tập hợp hội viên, HCM-SME định vị mình là trung tâm kết nối đa chiều giữa doanh nghiệp – chính quyền – đối tác – thị trường. Cách tiếp cận này giúp SME không còn “tự bơi” trong môi trường cạnh tranh gay gắt, mà được đặt trong một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, nơi thông tin, nguồn lực và cơ hội được chia sẻ có hệ thống.
Hệ sinh thái đó không chỉ bao gồm các doanh nghiệp cùng ngành, mà còn mở rộng sang các tổ chức tài chính, đơn vị tư vấn, viện – trường, cơ quan quản lý nhà nước và các đối tác quốc tế. Mục tiêu xuyên suốt là giảm chi phí giao dịch, rút ngắn khoảng cách thông tin và gia tăng tốc độ ra quyết định cho SME – những yếu tố sống còn trong kỷ nguyên kinh tế mở.
Định hướng theo cụm ngành và chuỗi giá trị
Một điểm nhấn quan trọng trong chiến lược của HCM-SME là tổ chức doanh nghiệp theo cụm ngành và chuỗi giá trị, thay vì hỗ trợ dàn trải. Các lĩnh vực có tính lan tỏa cao như logistics, công nghiệp hỗ trợ, thương mại – dịch vụ, công nghệ, năng lượng xanh và nông nghiệp hiện đại được xác định là trụ cột ưu tiên.
Cách làm này cho phép doanh nghiệp nhỏ tham gia vào những “mắt xích” phù hợp với năng lực, từng bước nâng cấp vị thế trong chuỗi, thay vì phải cạnh tranh trực diện với các doanh nghiệp lớn ngay từ đầu. Khi được kết nối theo chuỗi, SME có cơ hội chia sẻ đơn hàng, tiêu chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường một cách thực chất.
khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay không chỉ là quy mô nhỏ, mà cốt lõi là thiếu liên kết, dẫn đến hạn chế khả năng tham gia chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường, đặc biệt là thị trường xuất khẩu." - Ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TPHCM
Xúc tiến thương mại chủ động, lấy hiệu quả làm thước đo
Trong kỷ nguyên hội nhập, xúc tiến thương mại không còn là những chuyến đi mang tính hình thức. HCM-SME lựa chọn hướng tiếp cận chủ động và có chọn lọc, tập trung vào những thị trường, đối tác và ngành hàng phù hợp với năng lực hội viên.
Hiệp hội đóng vai trò “dẫn đường”, chuẩn bị thông tin thị trường, kết nối đối tác, hỗ trợ doanh nghiệp về pháp lý, tiêu chuẩn và đàm phán. Doanh nghiệp tham gia không chỉ để “giới thiệu sản phẩm”, mà để tìm kiếm đơn hàng, đối tác chiến lược và cơ hội đầu tư dài hạn. Hiệu quả của hoạt động xúc tiến được đo bằng kết quả cụ thể: hợp đồng ký kết, thị trường mở ra và năng lực doanh nghiệp được nâng lên sau mỗi chương trình.
Chuyển đổi số – chìa khóa nâng sức cạnh tranh cho SME
Nhận thức rõ chuyển đổi số là con đường ngắn nhất để SME rút ngắn khoảng cách với doanh nghiệp lớn, HCM-SME thúc đẩy số hóa hoạt động hiệp hội và doanh nghiệp. Các nền tảng thông tin, kết nối trực tuyến, cơ sở dữ liệu hội viên và kênh giao thương số được phát triển nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường nhanh hơn, minh bạch hơn và tiết kiệm chi phí hơn.
Song song đó, Hiệp hội chú trọng đào tạo năng lực số cho doanh nghiệp: từ quản trị, marketing, bán hàng đến quản lý chuỗi cung ứng. Điểm khác biệt là các chương trình đào tạo được thiết kế theo hướng thực hành, bám sát bài toán cụ thể của SME, giúp doanh nghiệp có thể áp dụng ngay vào hoạt động sản xuất – kinh doanh.
Liên kết vùng – mở rộng không gian phát triển
Một chiến lược dài hạn khác của HCM-SME là thúc đẩy liên kết vùng, tận dụng lợi thế bổ trợ giữa TPHCM và các địa phương lân cận. Khi không gian kinh tế được mở rộng, doanh nghiệp nhỏ có thêm dư địa về mặt bằng sản xuất, nguồn nhân lực, logistics và thị trường tiêu thụ.
Liên kết vùng không chỉ là sự dịch chuyển địa lý, mà là sự phân công lại vai trò trong chuỗi giá trị. TPHCM giữ vai trò trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ và đổi mới sáng tạo; các địa phương lân cận bổ trợ về sản xuất, logistics và cung ứng. Trong cấu trúc đó, SME có nhiều “cửa” để tham gia và phát triển, thay vì bị bó hẹp trong không gian đô thị chật chội.
Đồng hành chính sách – bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp
Bên cạnh xúc tiến và kết nối, HCM-SME xác định rõ vai trò đại diện tiếng nói của doanh nghiệp. Hiệp hội tham gia phản biện chính sách, kiến nghị tháo gỡ vướng mắc và truyền tải kịp thời thông tin chính sách đến cộng đồng SME. Điều này giúp doanh nghiệp nhỏ không bị động trước các thay đổi về pháp lý, thuế, thương mại hay tiêu chuẩn kỹ thuật.
Sự đồng hành này không mang tính đối phó, mà hướng tới tạo lập môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch và có thể dự báo, điều kiện tiên quyết để SME yên tâm đầu tư và mở rộng sản xuất.
Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025, trong đó xác định phát triển kinh tế tư nhân, mà nòng cốt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế, gắn với yêu cầu tăng cường liên kết chuỗi, nâng cao năng lực nội sinh và hội nhập quốc tế.
Hướng tới một cộng đồng SME tự tin và bền vững
Chiến lược của HCM-SME không đặt mục tiêu “làm thay” doanh nghiệp, mà trao công cụ để doanh nghiệp tự lớn lên. Thông qua hệ sinh thái kết nối, xúc tiến có chiều sâu, chuyển đổi số và liên kết vùng, Hiệp hội từng bước hình thành một cộng đồng SME tự tin hơn, chuyên nghiệp hơn và sẵn sàng hội nhập.
Trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng, doanh nghiệp nhỏ không còn là “phần yếu” của nền kinh tế, nếu được đặt đúng vị trí và trao đúng cơ hội. Với vai trò mở đường và kiến tạo, HCM-SME đang góp phần quan trọng vào việc xây dựng một lực lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa đủ sức cạnh tranh, đủ bản lĩnh vươn xa và đóng góp bền vững cho sự phát triển kinh tế – xã hội.
.png "Đại hội bất thường HCM-SME lần I: Cú hích thể chế cho lộ trình 2025–2030")
.png "Ezhou Huahu và “Con đường tơ lụa trên không”: Trung Quốc dựng lại bản đồ logistics tốc độ cao")
.png "ELiège-Europe’s “low-glamour, high-throughput” cargo gateway, and SF’s strategic move")
.png "Ezhou Huahu and the “Air Silk Road”: How China Is Redrawing the Map of High-Speed Logistics")
.png "Unstable Suez: How Should Vietnamese Exporters Respond to the Cape of Good Hope Detour?")
.png "Văn Thao: Vẽ như là sống, và sống như là một ngôn ngữ tạo hình")