Trong bối cảnh đó, việc Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TPHCM (HCM-SME) thành lập Hội Tư vấn, Đầu tư và phát triển Doanh nghiệp Số nhỏ và vừa TPHCM (CID HCM-SME) mang ý nghĩa như một bước đi chiến lược: hình thành một tổ chức chuyên môn trực thuộc, tập trung vào các giải pháp tư vấn, kết nối nguồn lực và phát triển thị trường dựa trên nền tảng số. CID không chỉ bổ sung “một cấu phần tổ chức” cho Hiệp hội, mà đặt ra một cam kết rõ ràng: đưa chuyển đổi số từ định hướng thành hành động, từ phong trào thành kết quả, từ khẩu hiệu thành năng lực cạnh tranh đo đếm được.
Xu hướng số hóa: cơ hội bứt phá và thách thức bị bỏ lại của SME
Số hóa đang tái định nghĩa cách doanh nghiệp tạo ra giá trị. Trước đây, lợi thế cạnh tranh thường đến từ quy mô vốn, độ phủ kênh phân phối hay lợi thế địa điểm. Ngày nay, lợi thế ngày càng nằm ở tốc độ ra quyết định dựa trên dữ liệu, khả năng tự động hóa quy trình, năng lực quản trị vận hành theo chuẩn và khả năng tiếp cận khách hàng qua đa kênh. Thị trường thay đổi nhanh khiến doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm, càng không thể vận hành bằng thói quen; thay vào đó, cần một hệ thống quản trị mới, linh hoạt hơn, minh bạch hơn và ít phụ thuộc vào cá nhân hơn.
Với SME, chuyển đổi số tạo ra cơ hội “đổi đời” theo đúng nghĩa: doanh nghiệp nhỏ có thể tiếp cận khách hàng rộng hơn nhờ thương mại điện tử, tối ưu chi phí nhờ tự động hóa, giảm rủi ro nhờ chuẩn hóa dữ liệu và quy trình, nâng chất lượng dịch vụ nhờ công cụ quản trị hiện đại. Nhiều mô hình kinh doanh mới cũng chỉ có thể tồn tại trên nền tảng số, từ bán hàng đa kênh, dịch vụ theo thuê bao, đến quản trị chuỗi cung ứng theo thời gian thực.
Tuy nhiên, mặt kia của cơ hội là những thách thức rất thật. Không ít SME đầu tư công nghệ theo kiểu “mua cho có”, thiếu mục tiêu, thiếu người dẫn dắt, thiếu đo lường, dẫn đến lãng phí. Nhiều doanh nghiệp bị “ngợp” bởi thuật ngữ và lựa chọn công nghệ, không biết bắt đầu từ đâu, làm gì trước, và làm thế nào để công nghệ tạo ra dòng tiền. SME cũng thường thiếu nhân sự công nghệ, thiếu ngân sách, thiếu khả năng tiếp cận tư vấn độc lập, khiến chuyển đổi số dễ rơi vào tình trạng chắp vá hoặc đứt gãy giữa chừng.
Chính khoảng trống giữa chủ trương và triển khai, giữa nhu cầu và năng lực, giữa mong muốn và nguồn lực đã mở ra nhu cầu về một tổ chức chuyên môn đóng vai trò “cầu nối”, giúp SME chuyển đổi số theo hướng thực tế, tiết kiệm và có kết quả. Đây là điểm xuất phát quan trọng cho vai trò của CID HCM-SME.
CID HCM-SME: đồng hành thực chiến, biến chuyển đổi số thành năng lực cạnh tranh
CID HCM-SME được hình thành với định hướng rõ ràng: trở thành nơi hội tụ tri thức, kết nối nguồn lực và thúc đẩy phát triển doanh nghiệp số cho cộng đồng SME. CID đóng vai trò cầu nối trong việc tăng cường kết nối, truyền thông, phát triển hội viên và triển khai các hoạt động chuyên môn sau khi có quyết định thành lập. Ở đây, chữ “tư vấn” không chỉ mang nghĩa tư vấn lý thuyết, mà là tư vấn gắn với kết quả vận hành; chữ “đầu tư” không chỉ là gọi vốn, mà là kết nối nguồn lực theo đúng nhu cầu và năng lực hấp thụ của doanh nghiệp; chữ “phát triển” không chỉ là tăng trưởng, mà là tăng trưởng dựa trên nền tảng quản trị và hệ sinh thái thị trường.
Giá trị thực tiễn của CID có thể được nhìn thấy qua bốn trục hành động: tư vấn chiến lược chuyển đổi số, kết nối đầu tư và nguồn lực, phát triển thị trường trên nền tảng số, và đào tạo kỹ năng triển khai cho doanh nghiệp. Thay vì “bắt doanh nghiệp chạy theo công nghệ”, CID hướng tới cách làm ngược lại: bắt đầu từ mục tiêu kinh doanh và bài toán vận hành của SME, sau đó lựa chọn giải pháp phù hợp theo từng giai đoạn, bảo đảm đầu tư vừa sức nhưng tạo hiệu quả rõ ràng.
Trong tư vấn chiến lược, CID có thể hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng lộ trình số hóa theo ngành nghề và quy mô, giúp doanh nghiệp ưu tiên đúng điểm nghẽn: quản trị tài chính – kế toán, quản trị tồn kho, bán hàng đa kênh, quản trị nhân sự, quản trị khách hàng, hay số hóa quy trình nội bộ. Lộ trình không cần hoành tráng, nhưng phải cụ thể; không cần đắt đỏ, nhưng phải đo được hiệu quả. Khi doanh nghiệp nhìn thấy kết quả trong từng bước nhỏ, họ mới đủ niềm tin để đi đường dài.
Trong kết nối nguồn lực đầu tư, CID có thể làm nhiệm vụ “dịch” nhu cầu của SME sang ngôn ngữ của nhà đầu tư và ngược lại. SME thường cần vốn cho công nghệ, cho vận hành và cho mở rộng thị trường, nhưng nếu thiếu chuẩn hóa dữ liệu và minh bạch quản trị, việc tiếp cận vốn sẽ khó. Một vai trò quan trọng của CID là hỗ trợ doanh nghiệp nâng chuẩn quản trị, củng cố niềm tin, từ đó mở cửa các cơ hội kết nối vốn, hợp tác chiến lược và liên kết chuỗi.
Trong phát triển thị trường, CID có thể giúp SME tận dụng hệ sinh thái số hiện có như thương mại điện tử, nền tảng bán hàng đa kênh, nền tảng quảng cáo số, hệ thống đối tác logistics và thanh toán. Với nhiều ngành hàng, đặc biệt nhóm sản phẩm địa phương và nhóm doanh nghiệp nhỏ, việc lên nền tảng số là cách nhanh nhất để mở rộng thị trường mà không cần tăng chi phí mặt bằng hay đội ngũ bán hàng truyền thống quá lớn. Đi xa hơn, CID có thể hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng “độ tin cậy số” thông qua truy xuất nguồn gốc, minh bạch hóa thông tin sản phẩm, chuẩn hóa quy trình, từ đó tăng cơ hội vào các chuỗi cung ứng và thị trường lớn.
Trong đào tạo, CID có thể tập trung vào các kỹ năng đang thiếu nhất ở SME: thương mại điện tử, bán hàng qua livestream, xây dựng nội dung số, tối ưu vận hành bằng công cụ số, và ứng dụng AI vào các khâu quản trị cơ bản. Đào tạo theo hướng cầm tay chỉ việc, gắn với bài toán doanh nghiệp, giúp người học áp dụng ngay, thay vì học xong để đó.
Từ TPHCM lan tỏa ra cả nước: cơ hội đóng góp của CID cho hệ sinh thái SME
TPHCM là trung tâm kinh tế năng động, có mật độ doanh nghiệp cao và tốc độ đổi mới mạnh. Đây cũng là nơi các mô hình kinh doanh mới hình thành sớm, các nền tảng thương mại – dịch vụ phát triển nhanh, các chuỗi cung ứng và thị trường tiêu thụ lớn hội tụ. Trong bối cảnh ấy, CID HCM-SME có lợi thế trở thành một “phòng thí nghiệm thực tế” cho những mô hình hỗ trợ SME chuyển đổi số theo hướng hiệu quả và có thể nhân rộng.
Đối với cộng đồng SME TPHCM, CID có thể tạo ra giá trị theo ba lớp. Lớp thứ nhất là giúp doanh nghiệp số hóa để vận hành tốt hơn, minh bạch hơn, giảm chi phí và tăng năng suất. Lớp thứ hai là giúp doanh nghiệp mở thị trường, nâng chất lượng dịch vụ và tăng doanh thu thông qua đa kênh và nền tảng số. Lớp thứ ba là giúp doanh nghiệp tăng khả năng tiếp cận vốn và cơ hội hợp tác khi chuẩn hóa quản trị và nâng mức độ tin cậy.
Còn với cộng đồng SME cả nước, giá trị lan tỏa của CID nằm ở khả năng hình thành một mô hình hỗ trợ có cấu trúc: bộ công cụ lộ trình theo ngành, bộ chỉ số đo lường hiệu quả số hóa, quy trình triển khai theo từng giai đoạn, và mạng lưới đối tác công nghệ - tài chính - thị trường. Khi mô hình được chứng minh hiệu quả, những địa phương khác có thể học tập, điều chỉnh và triển khai theo điều kiện của mình. Trong kỷ nguyên nền tảng, khoảng cách địa lý không còn là rào cản lớn; kiến thức và phương pháp có thể lan tỏa nhanh, giúp nhiều doanh nghiệp cùng “lớn lên” trong một hệ sinh thái.
Một lợi thế quan trọng nữa là CID hướng đến nhóm doanh nghiệp có nhu cầu chuyển đổi rất rõ: SME đang muốn mở rộng thị trường, nhóm sản phẩm địa phương muốn lên thương mại điện tử, nhóm doanh nghiệp cần chuẩn hóa để tham gia chuỗi cung ứng, và nhóm hộ kinh doanh muốn hiện đại hóa quản trị. Đây là những lực lượng đông đảo, tạo nhiều việc làm và giữ nhịp cho kinh tế địa phương. Khi những nhóm này chuyển đổi số thành công, tác động xã hội sẽ rộng: tăng thu nhập, nâng chất lượng sản phẩm – dịch vụ, giảm phụ thuộc vào trung gian, nâng năng lực cạnh tranh của kinh tế vùng.
“Điều SME cần không phải là một bài thuyết trình hay, mà là một đường đi rõ ràng: bắt đầu từ đâu, làm gì trước, đo lường thế nào và ai cùng làm với mình. CID HCM-SME sẽ ưu tiên xây dựng mạng lưới chuyên gia - đối tác - nhà đầu tư để doanh nghiệp không đơn độc khi chuyển đổi. Khi một doanh nghiệp nhỏ minh bạch hơn, bán được hàng hơn và quản trị tốt hơn nhờ số hóa, đó không chỉ là thành công của riêng họ, mà là năng lực cạnh tranh của cả cộng đồng.” - ThS Nguyễn Văn Toàn Cơ – Chủ tịch lâm thời CID HCM-SME
CID HCM-SME và viễn ảnh đóng góp dài hạn cho cộng đồng doanh nghiệp
Số hóa là xu thế không thể đảo ngược, nhưng cách đi đến đích lại tùy thuộc vào năng lực tổ chức, cách lựa chọn ưu tiên và chất lượng đồng hành. Trong hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, một tổ chức chuyên môn như CID HCM-SME có thể trở thành điểm tựa quan trọng, nơi doanh nghiệp tìm thấy lộ trình phù hợp, nguồn lực phù hợp và cơ hội phù hợp. Khi SME được hỗ trợ đúng cách, chuyển đổi số sẽ không còn là gánh nặng chi phí, mà trở thành đòn bẩy tăng trưởng.
Với vai trò là “cánh tay số” của HCM-SME, CID có thể góp phần định hình một chuẩn mực mới cho cộng đồng SME TPHCM: quản trị dựa trên dữ liệu, vận hành theo quy trình, bán hàng đa kênh và phát triển dựa trên hệ sinh thái liên kết. Xa hơn, CID có thể trở thành mô hình lan tỏa ra các địa phương, giúp SME cả nước rút ngắn thời gian thử sai, giảm lãng phí đầu tư, nâng năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường trong một thế giới ngày càng số hóa.
Nếu chuyển đổi số là con đường, thì CID HCM-SME có thể là một “người dẫn đường” đáng tin cậy: giúp doanh nghiệp đi nhanh hơn nhưng không vội, đi xa hơn nhưng không lạc, và quan trọng nhất là đi cùng nhau để mạnh lên một cách bền vững.
