Việc BSR xuất bán lô nhiên liệu Diesel sinh học B5 đầu tiên từ Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đánh dấu bước chuyển quan trọng từ nghiên cứu sang thương mại hóa một dòng nhiên liệu phát thải thấp. Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, B5 không chỉ bổ sung sản phẩm mới cho BSR mà còn mở thêm dư địa xanh hóa vận tải diesel và gia tăng giá trị chuỗi lọc hóa dầu trong nước.
Từ phòng thí nghiệm đến lô hàng thương mại đầu tiên
BSR đã nghiên cứu, đánh giá và thử nghiệm phối trộn dầu diesel khoáng với B100 để tạo ra B5 và B10. Kết quả cho thấy sản phẩm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo TCVN 5689:2024 và QCVN 01:2022/BKHCN. Việc xuất bán lô B5 đầu tiên vì vậy là kết quả của quá trình chuẩn bị từ công nghệ, chất lượng, bồn bể, phối trộn đến kiểm soát sản phẩm tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất.
B5 là hỗn hợp diesel khoáng và diesel sinh học gốc B100, trong đó thành phần sinh học chiếm khoảng 5%. Tỷ lệ này cho phép tận dụng hạ tầng động cơ và hệ thống phân phối diesel hiện hữu, đồng thời thay thế một phần nhiên liệu hóa thạch bằng nguồn tái tạo. Với doanh nghiệp lọc dầu, yêu cầu kỹ thuật nằm ở kiểm soát độ ổn định oxy hóa, hàm lượng nước, tạp chất, khả năng lưu trữ và tính tương thích trong toàn chuỗi logistics.
Nền tảng kiểm soát chất lượng của BSR được củng cố khi Phòng Thí nghiệm tại Dung Quất đạt chuẩn ISO/IEC 17025:2017, với phạm vi công nhận mở rộng sang E10, B5, B10 và SAF. Điều này giúp doanh nghiệp chủ động đánh giá chất lượng ngay tại nhà máy, giảm thời gian gửi mẫu bên ngoài và tăng độ tin cậy khi phát triển sản phẩm mới.
B5 bổ sung mắt xích mới cho hệ sinh thái nhiên liệu xanh
B5 xuất hiện khi BSR đang đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu sản phẩm theo hướng bền vững. Bên cạnh xăng E10, doanh nghiệp đã phát triển SAF, nhiên liệu hàng hải bền vững, B5/B10 và các sản phẩm hóa dầu có hàm lượng công nghệ cao. Dung Quất vì thế đang từng bước chuyển từ mô hình lọc dầu truyền thống sang nền tảng sản xuất đa dạng hơn, thích ứng với xu hướng giảm phát thải.
Khác với xăng E10 đã có lộ trình sử dụng rộng rãi, diesel sinh học hiện chưa áp dụng tỷ lệ phối trộn bắt buộc trên toàn quốc; chính sách hiện hành khuyến khích sản xuất, phối trộn, kinh doanh và sử dụng B5, B10. Việc BSR chủ động đưa B5 ra thị trường vì vậy tạo dữ liệu thực tế về chất lượng, nhu cầu, logistics, giá thành và phản hồi khách hàng trước khi thị trường mở rộng.
Ở góc độ chuỗi cung ứng, thương mại hóa B5 đòi hỏi nguồn B100 ổn định, truy xuất được và đáp ứng tiêu chuẩn bền vững. Nguyên liệu có thể đến từ dầu thực vật, mỡ động vật hoặc dầu ăn đã qua sử dụng tùy công nghệ. Nếu tổ chức được chuỗi thu gom, chế biến và cung ứng trong nước, B5 có thể tạo thêm giá trị cho kinh tế tuần hoàn và giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch.
Từ một lô B5 đến chiến lược chuyển đổi dài hạn
Để B5 vượt ra ngoài quy mô thương mại ban đầu, hiệu quả kinh tế sẽ là yếu tố quyết định. Giá B100, chi phí vận chuyển, quy mô phối trộn, chính sách thuế phí và mức chấp nhận của thị trường sẽ tác động trực tiếp đến sức cạnh tranh so với diesel khoáng. Cùng với công nghệ, cần có cơ chế đủ rõ để khuyến khích đầu tư vào nguyên liệu, bồn bể, hệ thống phối trộn và phân phối.
Bài toán nguyên liệu cũng cần được nhìn dài hạn. Nếu B100 phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, lợi ích về an ninh năng lượng và giá trị nội địa sẽ hạn chế. Ngược lại, phát triển nguồn trong nước từ phụ phẩm, dầu ăn đã qua sử dụng hoặc nguyên liệu sinh học phù hợp có thể kết nối năng lượng với nông nghiệp, công nghiệp chế biến và kinh tế tuần hoàn, miễn là bảo đảm truy xuất và tiêu chí giảm phát thải vòng đời.
Đối với BSR, thương mại hóa B5 còn là phép thử năng lực tổ chức thị trường cho một thế hệ nhiên liệu mới. Từ hệ thống kiểm soát chất lượng đạt chuẩn quốc tế đến kinh nghiệm với E10, SAF và nhiên liệu hàng hải bền vững, doanh nghiệp đang tích lũy các năng lực về chứng nhận, truy xuất, logistics và thương mại - nền tảng để tham gia sâu hơn vào thị trường nhiên liệu carbon thấp.
Trong dài hạn, lợi thế cạnh tranh sẽ không chỉ đến từ sản lượng lọc dầu mà từ khả năng tạo ra danh mục nhiên liệu có cường độ carbon thấp hơn. B5/B10, E10, SAF và nhiên liệu hàng hải bền vững có thể trở thành các cấu phần bổ trợ trong một lộ trình chuyển dịch phù hợp với điều kiện Việt Nam, mở thêm dư địa tăng trưởng và chuẩn bị cho các tiêu chuẩn môi trường cao hơn.
Lô Diesel sinh học B5 đầu tiên từ Nhà máy Lọc dầu Dung Quất có ý nghĩa vượt ra ngoài một giao dịch thương mại. Đó là dấu hiệu cho thấy quá trình xanh hóa sản phẩm tại BSR đang chuyển từ nghiên cứu sang thị trường. Nếu chuỗi B100 được tổ chức bền vững, cơ chế thị trường được hoàn thiện và chất lượng được duy trì, B5 có thể trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái nhiên liệu sạch của Việt Nam, góp phần giảm phát thải, tăng tự chủ năng lượng và nâng giá trị công nghiệp lọc hóa dầu.
.png "BSR Opens the Door to Commercial B5 Biodiesel")
